AI Kurdish (Kurmanji) Show Original

Şerê destanî yê Ehmedawayê 1987

Ew şerê destanî di 1ê Tîrmeha 1987an de li devera Ehmed Awe qewimî, dema ku hêzên Pêşmerge êrîşî çend baregehên artêşa Iraqê û kirêgirtiyan kirin, di nav de baregehek Artêşa Neteweyî (Ceyş El Şeabî). Hêza Pêşmerge baregeh û baregehên wan dagir kirin û bi kuştin, birîndarkirin û girtina dîlgirtiyan ziyanek mezin gihandin wan. Piştî du rojan li herêmê man, hêzên Pêşmerge biryar dan ku vekişin û ji herêmê derketin.


Ehmedawa herêmeke geştiyariyê ya xweşik e ku li Geliyê Zalmê ye, ku girêdayî navçeya Xurmalê li parêzgeha Helebçeyê ye, 84 km rojhilatê Silêmaniyê ye.[1]Di dema Şoreşa Gulan de, ev herêm şahidiya gelek şerên destanî û êrîşên Pêşmergeyan kir ku êrîşî baregehên leşkerî yên hêzên hikûmeta Iraqê kirin, di encamê de derbên kujer li wan dan û peyama zindîtiya şoreşê û parastina mafê gelê Kurd ê azadiyê û pêkanîna demokrasiyê ji wan re gotin ([2]).

Di 1ê Tîrmeha 1987an de, Hêzên Pêşmerge yên Kurdistanê planek danîn ji bo êrîşkirina ser çend çeperên artêşa Iraqê û hêzên çekdar ên hikûmeta Iraqê, bi armanca pêkanîna operasyoneke mezin a partîzan li Ehmedawa û Henay Qulê. Piştî ku wan hemû amadekariyên operasyonê kirin, ew karîn alayeke kirêgirtiyên artêşa neteweyî li herêmê bigirin, û di demek rekord de ew karîn alayeke kirêgirtiyên (Ceş), alayeke artêşa Iraqê û baregeha veşartî ya artêşa neteweyî (Ceyş El-Şebî) li herêmê bigirin.[3]).

 

Di vê êrîşê de, hêzên hikûmeta Iraqê gelek windahî dan, di nav de bi sedan kuştî û birîndar hebûn, ji bilî vê, nêzîkî 220 leşker û şervanên hêzên hikûmetê dîl hatin girtin. Talîba şoreşgeran di vî şerê destanî de gelek çekên leşkerî yên giran bûn ku 1000 cureyên çekan bûn. Hêjayî gotinê ye ku herêm du rojan di destê Pêşmergeyan de bû û dû re vekişiyan û cih terikandin. Piştî derbeyek kujer a li hêzên hikûmeta Iraqê di vî şerî de, hêzên Pêşmerge jî ne sax man, lê heft pêşmerge bi navên Şêx Kamil Friasî, Xerîb Dola Sûrî, Elî Mela, Kawa Derbendî, Qadir Cebar û Hesen Merf şehîd bûn.

 

Bêguman, hebûna şerekî ewqas destanî yê hêzên şoreşger bandorek erênî ya mezin li ser moralê Pêşmerge kir, nemaze ji aliyê baweriya bi xwe û hestê berpirsiyariyê ve. Di heman demê de, leşker û şervanên hikûmetê yên ku xwedî hêzeke leşkerî ya pêşketî bûn, windahiyên mezin dan.


Kanî:

  1. مه‌سعود بارزانی: بارزانی و بزوتنه‌وە‌ی ڕزگاریخوازی كورد، بهرگی چوارەم، 1975-1990 Guhdarîkirina şokêبه‌شی دووە‌م، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی ڕوكسانا، 2021.
  2. Emhemed Awa https://ar.wikipedia.org/wiki/%D
  3. نورى حەمە عەلی: مێژووی تێکۆشانی پێشمەرگەیەک لە نێوان ژیان و مەرگدا، چاپى دووەم، چاپخانەى شەهاب، هەلیر - ٢٠١٦. 

 

 

 


[1] Emhemed Awa https://ar.wikipedia.org/wiki/%D 

[2] مه‌سعود بارزانی: بارزانی و بزوتنه‌وەی ڕزگاریخوازی كورد، بهرگی چوارەم، 1975-1990 Guhdarîkirina şokêبه‌شی دووە‌م، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی ڕوكسانا، 2021، ل٦٤.

[3] مه‌سعود بارزانی: بارزانی و بزوتنه‌وەی ڕزگاریخوازی كورد، بهرگی چوارەم، 1975-1990 Guhdarîkirina şokêبه‌شی دووە‌م، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی ڕوكسانا، 2021، ل٦٤.


Gotarên Têkildar

Şerê Şarstenê

Şerê Şarsten di 26ê Kanûna Pêşîn a 1976an de, li gundê Şarsten ê li bakurê rojavayê parêzgeha Silêmaniyê, di navbera hêzên Pêşmerge yên Herêma Duyemîn a di bin serokatiya demkî ya Partiya Demokrat a Kurdistanê û du tabûrên artêşa rejîmê de pêk hat. Şerê Şarsten bi vekişîna hêzên Pêşmerge ji gundê Şarsten bi dawî bû.

Zêdetir Agahdarî

Şerê Sarchia

Şerê Serçiyayê, ku di 16ê Nîsana 1974an de pêk hat, yek ji şerên girîng ên Şoreşa Ayulê ye, ku di wê de hêzên Pêşmerge li deverên cûda axa Kurdistanê parastin.

Zêdetir Agahdarî

Şerê Çiyayê Sefîn (Nîsana 1965)

Ji nîvê Kanûna 1964an vir ve, hikûmeta Iraqê ji bo çêkirina nearamiyê li Kurdistanê hincetan çêdikir, tedbîrên wekî girtin û îşkencekirina kesan li bajar û bajaran bi hinceta parastina aramiyê di nav kaosê de bi kar dianî. Di heman demê de, tevgera hêzên leşkerî li herêmê berbiçav bû, ku aloziyan hîn bêtir zêde dikir.

Zêdetir Agahdarî

Şerê Çiyayê Piers

Piştî darbeya 8ê Sibata 1963an, Baasiyan niyetên xwe yên dijminane li dijî gelê Kurd bi damezrandina Garda Neteweyî, rêxistineke çekdarî ya navdar ku bû yek ji rêxistinên herî navdar ên dîroka Iraqê, eşkere kirin.

Zêdetir Agahdarî

Şerê Lomana - Kevlesne

Ji 5 heta 6ê Kanûna Pêşîn a 1961an, Pêşmergeyan di Şerê Zawîtayê de serkeftinek girîng bi dest xistin, û ziyanek mezin gihand artêş û Cejşan. Ev serkeftin rê da wan ku gundê Sersang û Geliyê Zawîtayê bi dest bixin.

Zêdetir Agahdarî