جمال عثمان قرهسول رحمان، که با نام جمال مورتکا نیز شناخته میشود، در سال ۱۹۸۲ به نیروهای پیشمرگه حزب دموکرات کردستان (KDP) پیوست. در سال ۱۹۸۶، در نبرد چغامیره زخمی شد. در سال ۱۹۹۰، به عنوان رئیس کمیته منطقه شقلاوه از کمیته شاخه دوم منصوب شد. در سال ۱۹۹۱، به عنوان فرمانده در قیام کردستان شرکت کرد. در سال ۱۹۹۹، به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان در کنگره دوازدهم انتخاب شد. در سال ۲۰۱۳، به دوره چهارم مجلس ملی کردستان راه یافت.
زندگینامه
جمال عثمان قرهسول رحمان، که با نام جمال مورتکا نیز شناخته میشود، در سال ۱۹۶۲ در روستای مورتکا در نزدیکی اربیل متولد شد. در سال ۱۹۶۹، او در روستای مورتکا گاورا به مدرسه رفت. او دوران ابتدایی را در مورتکا گذراند و برای دوره متوسطه به منطقه نیمهراهی قوشتپه رفت. او سه بار زخمی شد و سه برادرش به نامهای جمیل عثمان، بشدار عثمان و محمد عثمان توسط مقامات عراقی به شهادت رسیدند. در سال ۲۰۱۶، او مدرک لیسانس روابط بینالملل را از دانشگاه چیحان در اربیل دریافت کرد. او به زبانهای کردی، عربی و فارسی مسلط است.
کارنامه پرتلاش جمال
در سال ۱۹۸۲ به نیروهای پیشمرگه حزب دموکرات کردستان عراق پیوست. در سال ۱۹۸۳، در نبرد گوزانی در استان اربیل علیه ارتش عراق شرکت کرد و زخمی شد. در اوایل دهه ۱۹۸۰، او مدیر کمیته منطقه صفینی از شاخه دوم حزب دموکرات کردستان عراق بود. در سال ۱۹۸۵، او به عنوان مدیر کمیته منطقه دشت اربیل از شاخه دوم حزب دموکرات کردستان عراق منصوب شد. در سال ۱۹۸۵، او در نبرد کوه قره چوخ در استان اربیل علیه ارتش عراق شرکت کرد. در ۳۰ نوامبر ۱۹۸۵، او به همراه ۴۴ دانشجوی دیگر در هشتمین دوره موسسه کادرهای حزب دموکرات کردستان عراق در روستای راژانی، شرق کردستان، پذیرفته شد. او در ۳ آوریل ۱۹۸۶ فارغ التحصیل شد. در ۲۷ اکتبر ۱۹۸۶، او در نبرد تارپاسپیان در نزدیکی قوش تپه در استان اربیل علیه ارتش عراق شرکت کرد. در سال ۱۹۸۶، او در نبرد نهله در استان دهوک علیه ارتش عراق شرکت کرد. او در سال ۱۹۸۶ در نبرد چغامیره زخمی شد. در سال ۱۹۹۰، به عنوان رئیس کمیته منطقه شقلاوه از کمیته شاخه دوم منصوب شد. در اوایل سال ۱۹۹۰، برای اولین بار در زمان مسئولیت عمر عثمان عمر، معروف به عمر مرگاسوری، به عنوان مدیر کمیته شاخه منصوب شد. در سال ۱۹۹۱، به عنوان فرمانده در قیام کردستان شرکت کرد و در آزادسازی شهر شقلاوه، روستای پیرمام، اربیل و کرکوک از دست ارتش عراق و مقامات حزب سوسیالیست عرب بعثی مشارکت داشت. در اوایل سال ۱۹۹۲، برای دومین بار تحت نظارت دکتر جرجیس حسن به عنوان مدیر کمیته شاخه منصوب شد. در اواخر سال ۱۹۹۲، برای سومین بار در زمان تصدی آزاد عبدالقادر سعید (۱۹۴۷-۲۰۰۰)، معروف به آزاد قره داغی، به عنوان مدیر کمیته شاخه منصوب شد. در ۱ دسامبر ۱۹۹۵، خانهاش در اربیل توسط جنگجویان اتحادیه میهنی کردستان غارت شد و در ۱۸ دسامبر ۱۹۹۵ از شهر اخراج شد. تا پایان سال ۱۹۹۹، او فرمانده لشکر دوم فرماندهی ارتش کردستان (فلق) بود. در سال ۱۹۹۹، او به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان در کنگره دوازدهم انتخاب شد. در اوایل ژوئیه ۲۰۰۹، او صاحب امتیاز مجله امید بود که به زبان کردی توسط سازمان معلولین میدان نبرد کردستان در اربیل منتشر میشد. در سال ۲۰۱۰، او نماینده سیزدهمین کنگره حزب دموکرات کردستان در اربیل بود. در ۶ نوامبر ۲۰۱۳، او به عنوان عضو مجلس ملی کردستان در دوره چهارم انتخاب شد.
آثار او:
۱. کوهها خود را از نو مینویسند: ثبت روزهای دشوار مبارزه ۱۹۸۹-۲۰۰۸، منتشر شده در سه جلد.
منابع:
-
ـ د. ئـ، فایلی ژماره 97AH-، لیستی ناوی ئهندمانی کۆنگرهای سەزدهیهمی پارتی دیموکراتی کردستان، 13ی تشرینی یهكهمی 2010ز، ڕوونوسی بهگهنامه لهلایهنشرزاد ئهمیر حهسهن پشكهش كراوه، ل 1.
-
انتخاب أعضاء اللجنة المركزیة للحزب الدیمقراطی الكوردستانی ـ العراق، مجلة گولان العربی، مؤسسة گولان للثقافة والأعلام، العدد 41، السنة الرابعة، أربیل، 31 تشریح الأول.
-
انتخاب لجنة مركزية جديدة مؤلفة من ٣١ عضوا و٩ أعضاء أحتياط، جريدة خهبات، لسان حال الحزب الديمقراطي الكوردستاني، العدد ٩٤٦، أربيل، الجمعة، ١٥ تشرين الأول ١٩٩٩، ص ١٥ ١٩، ص ١٥١، ص.
-
بهڕێزجەمال مورتکە چیرۆکی ڕۆژانی راپهڕین و ڕزگاری ههولێر دهگێڕتهوه، گۆڤاری گوڵان، دهزگای گوڵان، ژماره ٢٦٩، هولر، چاپخانهی ههولیر، ههولیر، ه ل 26 ـ 28.
-
بوار نوورهدین، كورد و كوردستان بیبلیگرافیا و پێڕستیان له كتبی كوردیدا، بهرگی دووهم بهشی چوارهم، (تاران ـ چاپخانه تاران ـ 2016ز)، ل 55.
-
پارتی دیموکراتی کردستان، ماهکتهبی سیاسی، بڕیار، ژماره 185، 25 تهموزی 1990ز، ل 1.
-
پۆڵا خۆشناو، داستانی گوندی ترپهسپیان ئێستاش له دڵی نیشتمان پهروهران ههر به زیندووی ماوهتهوه، گۆڤاری سهنگهر و پێشمهرگه، ژماره ١٤خانا، دهها، چاپ.
-
تاڵانکردنی سهرو ماڵی هاووڵاتیان لهلایهن چهکدارانی تاڵانچی بهردهوامه، بهشی یهکهم، ڕۆژنامهای برایهتی، ئۆرگانی. پارتی دیموکراتی کردستان ـ یهکگرتو، ژماره 2119، پیرمام، دووشهمه، 13ی شوباتی 1995ز، ل 7.
-
جهمال خهزنهدار، ئینسكلۆپیدیای ڕۆژنامهگهریی كوردی 1898 ـ 2010، بهرگی یهكهم، (ههولێر ـ سهندیكای ڕۆژنامه نووسانی كوردستان 22-1 چاپخانه حاجی ها)
-
جهمالتكه، (پێم خۆشه له لوتكهی سهركهوتن دا بمرم)، ژورننامهی برایهتی، ئورگانی. پارتی دیموکراتی کردستان ـ یهکگرتو، ژماره ٢٥٣٤، ههولێر، چوارشهمه، ٢٥ شوباتی ١٩٩٨ز، ل٨.
-
جەمال مورتکەچیا خوی دهنووسێتهوه، بهرگی یهكهم، (ههولێر ـ چاپخانهی ههی، ۲۰۱۲ز)، ل ل۱۸، ٨٥.
-
جەمال مورتکەچیا خوی دهنووسێتهوه، بهرگی دووهم، (ههولێر ـ چاپخانهی ههی، 2008ز)، ل 35.
-
حامید گهوههری، میدالیای بارزانی بهرزترین خهڵاتی ڕێزلێنان، بهرگی دووهم، (ههولیر ـ دهزگای خێرخوازی بارزانی ـ چاپخانهای حاجی هاشم ـ 2015ز)، ل 181.
-
دیرۆکی خولهکانی كادیرانی پارتی، له شاخهوه بۆ شار، (ههولیر ـ سهنتهری دیراسات و تویژینهوه و ئهكادمیایپارتی ـ چاپخانهی ڕۆژههڵات ـ ٢٠١٩ز، ل٧٧٤، ١٧،١٤)،
-
سابیر حوسێن و موزهفهر تاهیر، گهورهترین ڕووبهووبوونهها له ناوچهی دهشتی ههولێر له دوای شۆڕشی مهزنی ئهیلولهوه، ڕۆژنامهای برایهها. پارتی دیموکراتی کردستان، ژماره 3827، ههولیر، یهکشهمه، 27 تشرینی یهکهمی 2002ز، ل 3.
-
شهعبان عهلی شهابان، ههندێک زانیاری سیاسی و مژووی، چاپی سِیهم، (ههولێر ـ چاپخانهی ڕۆژههڵات ـ ۲۰۱۳ز)، ل 126.
-
عومهر عوسمان، ژیانی كوردیك، بهرگی یهكهم، (ههولێر ـ چاپخانهای حاجی هاشم ـ ٢٠٠٥ز)، ل ١٥٤، ١٦٤.
-
فهرمندهی سوپای دو دهست به کار دهبێت، ژنامهای برایهتی، ئورگانی پارتی دیموکراتی کردستان، ژماره ٢٩٨٦، ههولیر، چوارشهمه، ٨ی كانونی یهكهمی ١٩٩٩ز، ل٤.
-
قائد سوپای دوو الجدید یتسلم مهام منصبه، جریدة خهبات، لسان حال الحزب الدیمقراطی الکوردستانی، العدد 954، عربی، الجمعة، 10 كانون الأول 1999م، ص 2.
-
كاروان مهحوي، كُنگرهكاني پارتيمان پارتی دیموکراتی کردستان، گۆڤاری شرۆڤه، مهكتهبی ناوهندی دیراسات و توئژینهوه، ژماره 14، ههولیر، چاپخانه حاجی هاشم، پاییزی 2010ز، ل 21.
-
كنێر عهبدوڵڵا، بهشداری سیاسی ژنان له باشوری كوردستان، (سلێمانی ـ 2016ز)، ل 101.
-
کۆنگرِ ۱۲ یپارتی دیموکراتی کردستان کۆمیتەی ناوەندی نوێی ههڵبژارد، ڕۆژنامهی برایهتی، ئۆرگانی پارتی دیموکراتی کردستان، ژماره ٢٩٤٨، هه ولیر، یه کشه مه، ١٧ تشرینی یهکهمی ١٩٩٩ز، ل٣.
-
لقی دوو، لقی دوو له نیوسهدهی تێکوشاندا، (ههولێر ـ چاپخانهی ئاراس ـ ۲۰۱۰ز)، ل 42 ـ 43.
-
لیستی ناو و شوێنی ئهو خزانانهای له ناوچهکانی ژیر دهسهڵاتی جهلالیهکاندا دهرکراون، ژورننامهی برایهتی، ئورگانی. پارتی دیموکراتی کردستان ـ یهکگرتو، ژماره ٢١٤٦، دووشهمه، ٢٠ تشرینی دوهمی ١٩٩٥ز، ل ١٨.
-
محمد ملا قادر، ساڵێك له شێخ وهسانان و یاداشتهكانی ڕۆژانی ئاوارهیی له ئێران، (ههولێر ـ چاپخانهی حاجی هاشم ـ ۲۰۱۶ز)، ل ٣٤.
-
مهلا فاروق شوانی، ههموو كورد، بهرگی یهكهم، (ههولێر ـ چاپخانهی ڕۆشنبیری ـ ١٩٩٧ز)، ل ۱۹۳.
-
نیازی، دهوری گوڵان پشڕهوانه بوو توانای كادیرهكانیان له پشمهرگه زیاتر بو، گۆڤاری گوڵان، ژماره 59، 21 كانونی یهكهم 1995ز، ل 10.
-
هاوار مورتكهیی، یهكجار خۆشهویستیم كردووه، گۆڤاری رۆناهی، ڕێكخراوی رۆناهی، ژماره ٢٤، ههولێر، چاپخانهی وهزارهتی پهروهرده، ١ی حوزهیرانی ٢٠٠٢ز، ل ل ١٦ ـ ١٧.
-
ههرێمی كوردستان ـ عێراق، پهرلهمانی كوردستان ـ عێراق، پرۆتۆكۆكۆلهكانی ساڵی (2014)ی پهرلهمانی كوردستان ـ عێراق، بهرگی نهوهستان و چوار، ههولر 2014ز)، ل 5، 12.
