لە بەهاری ساڵی 1966 وەزارەتی بەرگری عێراق پلانی هێرشێکی بەرفراوانی بۆ سەر کوردستان دانا، بە نیاز بوو لە 15ی نیساندا دەستی پێبکات. وەک ساڵی پێشوو هێرشێکی بەرفراوانیان لە سەرانسەری ناوچە جیاجیاکانی کوردستان دەستپێکرد و چەندین شوێنیان گرت. بەڵام هێزەکانی پێشمەرگە لە زاخۆ بە سەرۆکایەتی عیسا سوار و ڕەمەزان عیسا ئۆپەراسیۆنێکی گەریلایان ئامادە کرد بۆ ئەوەی هێزەکانی حکومەت باوەڕیان بەوە نەکات کە پێشمەرگە بێتوانایە لە بەرەنگاربوونەوەی هێرشەکانیان. ئەوان نەک هەر لە بەرگریدا بوون بەڵکو دەیانتوانی ئۆپەراسیۆنی گەریلا لە قووڵایی هێڵەکانی حکومەتدا ئەنجام بدەن. بۆ ئەم مەبەستەش پلانیان دانا بۆ هێرشکردنە سەر جەرگەی زاخۆ، لە کەناری ڕووباری نێرگز، کە خاڵی پەڕینەوەیەکی سەربازیی چارەنووسساز بوو.

نزیکەی 400 چەکداری پێشمەرگە خۆیان بە چەک و پێداویستی بۆ ئەم ئەرکە تەیار کرد و لە مانگی ئازاری ساڵی 1966 گەشتە دوور و درێژەکەیان بۆ گەیشتن بە ئامانجەکەیان دەستپێکرد. بەدرێژایی ڕێگای سەرەکی نێوان زاخۆ – حەسەن ئاوا، شەوانە بە سەربازگەکانی سوپای عێراقدا تێپەڕین تا لە شوێنی مەبەست لێیان نزیک ببنەوە. لە بەرەبەیانی ڕۆژدا پێشمەرگە تا درەنگانی ئێوارە خۆی حەشاردا، پاشان لە بنکە سەربازییە حکومییەکانی نزیک نێرگز نزیک بووەوە.

هێزی پێشمەرگە بە پلانێکی باش داڕێژراو دەستی کرد بە ئامادەکاری بۆ هێرشکردنە سەر سەربازگەی سوپا. تۆپخانەکانیان بەرەو سەربازگەکە دانا و شەڕەکە لە درەنگانی ئێوارە دەستی پێکرد. لە سەرەتای هێرشەکەشدا بە تۆپی 120 ملم پێگە سەربازیی و سەربازگەکانیان بۆردومان کرد، دواتر پێشمەرگە هێرشی کردە سەر بنکە و سەنگەرەکانی سوپای عێراق لەو ناوچەیە. هێزه کانی سوپای عێراق به ڕخۆدانی لاوازیان پێشکه ش کرد و مه یدانی شه ڕ له دوای مه یدانی شه ڕ ده که وێته ده ستی پێشمه ڕگه تا سه ڕبازگه که به ته واوی ده گیرێت.

لەم ئۆپەراسیۆنە کۆماندۆیەدا، بنکەیەکی سەربازیی سوریای سەر بە سوپای عێراق، لەگەڵ هەموو کەرەستەکانی، کەوتە دەست پێشمەرگە و دوو فەوجی بەکرێگیراوانی عەرەب (جاش) بەتەواوی تێکشکێنران. هێزەکانی حکومەت تووشی ئەم زیانانە بوون: ١.

1. گرتنی تەواوەتی بنکەی سەربازی نێرکێس ئێن کەی.

2. لەناوبردنی کەتیبەیەکی سەربازی و دوو کەتیبەی بریکاری عەرەبی (جاش)

3. کوشتنی نزیکەی 100 سەرباز و بریکاری عەرەب (جاش).

4. (86) سەرباز و بریکار (جاش) گیران و گواسترانەوە بۆ ناوچە ئازادکراوەکان.

دەستکەوتەکان:

1. دەستبەسەرداگرتنی 70 چەکی جیاواز.

2. دەستبەسەرداگرتنی بڕێکی زۆر تەقەمەنی و کەرەستەی سەربازی

شایانی باسە لەم شەڕەدا تەنیا یەک پێشمەرگەی بریندار هەبووە.

دوای کۆتاییهاتنی شەڕەکە و سەرکەوتنی ئۆپەراسیۆنی کۆماندۆ، هێزی پێشمەرگە بەبێ زیان گەڕایەوە سەر بنکەی خۆی، سەرەڕای ئەوەی حکومەت لە چەند شوێنێک بە هێزی زۆرەوە بۆسەی دانابوون، بە نیازی تۆڵەسەندنەوە. بەڵام پێشمەرگە ئامادەکارییەکی باشی کردبوو و خاوەنی زانیارییەکی نایاب بوو لەسەر هەموو ناوچەکە. لەگەڵ بیستنی ئەو هەواڵە ڕێگاکەیان گۆڕی و ڕێگایەکی تریان گرتەبەر.

شەڕی نێرگز سەرکەوتنێکی ناوازە بوو بۆ پێشمەرگە و لە هەمان کاتدا دەستکەوتێکی گەورە بوو بۆ شۆڕش لە دژی سوپای حکومەت. جگە لەوەش ڕۆڵێکی بەرچاوی هەبوو لە بەرزکردنەوەی ورەی پێشمەرگە. هەروەها حکومەت بۆی دەرکەوت کە هێزەکانی پێشمەرگە دەتوانن بگەنە هەر شوێنێک، لە نزیک یان دوور، بۆ ئەنجامدانی ئۆپراسیۆنی پێشمەرگە هەرکاتێک بەپێویستی بزانێت.

شایانی باسە ئەم سەرکەوتنە و سەرکەوتنەکانی تری پێشمەرگە بەسەر سوپای عێراق لە ناوچە جیاجیاکان، وای لە حکومەت کرد گوێ لە داخوازییەکانی کورد بگرێت و خولێکی دیکەی دانوستانەکان دەستپێبکاتەوە.

سەرچاوەکان:

1- ناوم کەریمە، ناوی خودا باشە، لەدایک بووم، چاپخانی خەبات، دێهیچ 1999.

2- مەسعوود بارزانی، بارزانی و هاوسەرەکەی، ئەزگاری خوازی کورد، بەرگی سەییم، بێششییکیم، ئەیلولی 1961-1975، ل. ٢٠٠٤.

3- هاوکار کەریم حەمە شەریف: SHORSHEY EYLOOL، چاپخانی زەنگی سیلاحدین، چاپی، هۆلەر، 2012.

4- ئیبراهیم جەلال، باشوری کوردستان و خەڵکی کوردستان و خەڵکی کوردستان 1961-1975، 2021.