پس از کودتای نظامی بعثی‌ها و سقوط رژیم عبدالکریم قاسم، جنگ و حملات دولت عراق به کردستان موقتاً متوقف شد و مذاکراتی بین رهبری انقلابی کرد و دولت عراق صورت گرفت. با این حال، بعثی‌ها به سرعت از گوش دادن به خواسته‌های کردها خودداری کردند و در 10 ژوئن 1963، حملات خود را به کردستان، به ویژه در مناطق بارزان و بادینان، از سر گرفتند. در اواسط ماه اوت، نیروی بزرگی از سربازان و همدستان (جاش) به همراه یک واحد ارتش سوریه به نام نیروی یرموک به رهبری سرتیپ فهد الشاعر، طبق توافق بین دولت‌های عراق و سوریه، برای حمایت از دولت عراق و سرکوب انقلاب کردها از مرز عبور کردند.

پس از آنکه نیروهای پیشمرگه و رهبری انقلابی از وفاداران و هواداران خود اطلاعاتی مبنی بر قصد دولت برای حمله گسترده به منطقه عمادیه دریافت کردند، رهبری انقلابی در این منطقه طرحی را برای مقابله و شکست این حمله به شرح زیر تدوین کرد: یک نیروی پیشمرگه به ​​رهبری فیصل حسن نظرکی و حاجی شعبان در شهر عشاوة مستقر شدند تا از رسیدن نیروی مهاجم به منجیشکی جلوگیری کنند، در حالی که نیروی دیگری به رهبری جمیله سور بامرنی در بامرنی مستقر بود. نیروی دیگری به اردنه اعزام شد و نیروی دیگری به رهبری عارف سلیمان دوسکی بین مناطق مزوری بالا و دوسکی مستقر شد. یک نیروی ذخیره تقریباً 300 نفره از پیشمرگه به ​​فرماندهی عیسی سوار در منطقه کولیا در حالت آماده باش قرار گرفت و نیروی دیگری بین باتیفا و زاخو مستقر شد. نیروی نهایی به رهبری سعید حاجی شعبان در روستای کانی رش باقی ماند و جاده عمادیه-برواری را بست.

همانطور که در بالا ذکر شد، در اواسط ماه اوت، یک نیروی دولتی بزرگ با سلاح‌های سنگین، خودروهای زرهی، هواپیما و صدها پیاده نظام و مأمور (جاش) از دهوک به سمت مواضع پیشمرگه در سواره توکا ظاهر شد.

اگرچه پیشمرگه‌ها در ابتدا از حمله دفاع و آن را دفع کردند، اما به دلیل گستردگی آن قادر به ادامه حمله نبودند و نیروهای خود را از چندین نقطه عقب‌نشینی کردند. ارتش عراق شروع به سوزاندن روستاهای باندا، کفلی، کوریما، باروشکا سعدینا، ملحمبه، دیراژنیک، زیوکا کاندلا، زیوکا عبو، بانه سوره و بیسکفکی الکیشک کرد. ساکنان این روستاها مجبور شدند برای حفظ جان خود به دره‌ها و دره‌ها پناه ببرند.

نیروهای دولتی پیشروی خود را ادامه دادند تا به منطقه منگشکی رسیدند، جایی که با نیروهای منطقه‌ای به سمت فرودگاه بامارن پیشروی کردند و پایگاه عملیاتی خود را در آنجا مستقر کردند. آنها آن را به چهار ایستگاه تقسیم کردند:

اولین ایستگاه: از فرودگاه بامارنی تا کوه متین و منطقه غربی بارواری.

ایستگاه دوم: از فرودگاه بامارنی تا بامارنی از سمت بالا.

ایستگاه سوم: از سرسنک به آردانا، روستای ناویلا، کوه متین، روستای شیلازا.

ایستگاه چهارم: از منطقه آمیدی به سمت مناطق آمیدی از سمت بالا، جرجل و کانی ماسی.

حمله بزرگ در ۲۰ آگوست ۱۹۶۳ آغاز شد و جنگجویان متحد (جاش) به جناح‌های جنگی تقسیم شدند. حمله دولت در ابتدا در تمام جبهه‌ها پیشرفت قابل توجهی داشت و کوه متین و بامارنی را تصرف کرد. جمیله سور بامارنی و دو پیشمرگه کشته شدند. هرج و مرج در میان نیروهای پیشمرگه رخ داد؛ برخی تسلیم شدند و سلاح‌های خود را به زمین انداختند، در حالی که برخی دیگر به ترکیه گریختند. دولت ترکیه با هماهنگی دولت عراق، مأموران رکانی را در منطقه حکاری مسلح کرد. آنها گروهی از پیشمرگه‌ها را اسیر کرده و به دولت عراق تحویل دادند.

نیروهای پیشمرگه سپس موفق شدند مقدار زیادی سلاح و مهمات به دست آورند و خود را مجدداً مسلح کنند. پس از ۴۵ روز نبرد متوالی که با حمایت نیروهای دفاع ملی در دفاع انجام شد، آنها یک استراتژی دفاعی جدید اتخاذ کردند: حمله‌ای علیه ارتش عراق، به رهبری عیسی سوار و دستیارش علی هالو، برای تصرف کوه متین در آنچه آنها "جنگ بقا یا نابودی" می‌نامیدند. اولین گام‌های حمله پیشمرگه در روستای گابنیرکا در شب ۴-۵ اکتبر ۱۹۶۳ آغاز شد. ارتش پیشمرگه به ​​چندین دسته تقسیم شد و به ارتش و همدستان آن حمله کرد. آنها تا سپیده دم آنها را شکست دادند و از همه طرف آنها را شکست دادند. آنها موفق شدند نیروهای دولتی را به فرودگاه بامارنی که پایگاه عملیاتی آنها بود، عقب برانند و کوه متین را بازپس گیرند.

پس از شکست ارتش‌های عراق و سوریه، آنها متحمل خسارات سنگینی از جمله نابودی اکثر واحدهای ارتش سوریه و عراق در یرموک شدند. آنها ۱۱۳ جسد از جمله تعدادی سرباز سوری را در میدان نبرد به جا گذاشتند و صدها نفر دیگر زخمی شدند. چندین وسیله نقلیه نیز منهدم شد. دستاوردهای پیشمرگه در این نبرد شامل دو توپ ۱۰۳ میلی‌متری، ۴۰۰ تفنگ، ۱۵ تیربار و مقدار زیادی مهمات و تجهیزات نظامی بود. نیروهای پیشمرگه و دفاع ملی در این نبرد ۳۶ شهید و ۷۸ زخمی شدند.

پیروزی پیشمرگه‌ها در جبل المتن روحیه آنها را تقویت کرد. این پیروزی نه تنها پیروزی برای انقلاب در بادینان بود، بلکه حملات و فشار شدیدی را که ارتش عراق از ماه ژوئن بر بارزانی وارد می‌کرد، کاهش داد. ساکنان قصد فرار به ترکیه را داشتند، اما این پیروزی به آنها امید بازگشت به روستاها و خانه‌هایشان را داد.

منابع:

1. غازی عادل غردی، پیشمرگ خزامة بارزانیدا حاجی بیخی، بهترین در جهان باش، ترکیه، 2021.

2. مسعود بارزانی، بارزانی و بازوتنی، کرد ازگاری خوازی، برقی سید، باشی خام، سپتامبر 1961-1975، 2004.

3. Hawkar Karim Hamma Sharif, سپتامبر 1961-1970, Chapıkım-Chapkhani-Zanki-Salahdin, Holler, 2012.

4. این مسعود سیرنی، شورشا ایلونی برای دیورای بهدینان 1061-1975، امروز، 2018.

5. و به زبیر هیجستان، چند وداو و بشارحاتیک به شیراش و مردم برزندا، چ: ەڕم، ڕۆژهە۵ات، هولر، ۲۰۱۷.

6. من سخاوتمندم، من دارم با تو در مورد همه چیز صحبت می‌کنم، من دارم با تو صحبت می‌کنم، من دارم با تو صحبت می‌کنم، داهیجک ۱۹۹۹.

7. شوکت مالا اسماعیل حسن، نام پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم، ۲۰۰۷.