لە لایەکی ترەوە واژۆکردنی پەیمانی دۆستایەتی و هاوکاری نێوان یەکێتی سۆڤیەت و حکومەتی بەعس لە نیسانی ١٩٧٢ بووە هۆی بوژانەوەی سەربازیی عێراق و دووبارە چەکدارکردنەوەی سوپاکەی بە چەکی قورسی پێشکەوتووی وەک ٢٥ پارچە تۆپخانەی ١٢٠ ملم و ١٥٢ ملم و مووشەکی سام و تانکی تی ٦٢ و کەرەستەی تر. لە 17ی تەمموزی ساڵی 1973 حزبی شیوعی لەسەر ڕاسپاردە و هاندانی یەکێتی سۆڤیەت پەیوەندی بە هاوپەیمانییەوە کرد و لەگەڵ پارتی بەعس بەرەیەکی هاوبەشی دژی شۆڕشی کورد پێکهێنا. بەعس بە بینینی خۆیان وەک هێزێکی چەکداری ترسناک و پەیوەندی نێودەوڵەتی لەگەڵ یەکێک لە زلهێزەکانی جیهان، پێیان وابوو لە لێواری بەدیهێنانی خەونی لەمێژینەی خۆیان کە بریتین لە چەقاندنی شۆڕشی کورد. بۆیە لە مانگی نیسانی ساڵی ١٩٧٤ دەستیان کردەوە بە هێرش بۆ سەر کوردستان. لە ١٥ی نیسانی ١٩٧٤ سوپای عێراق بە هاوکاری چەکدارانی حزبی شیوعی لە دوو بەرەوە هێرشی کردە سەر ناوچەی قەرداغ.

بەرەی یەکەم: پێکهاتبوو لە جموجۆڵەکانی سوپای عێراق لە دەربەندیخانەوە بەرەو گوندی باوەخوشین دەست پێدەکات، پاشان لەوێشەوە بۆ گوندی سیوسینان، پاشان بۆ قەرداغ.

بەرەی دووەم: هێزە شیوعیەکان لە کەمپی سوپای عێراق لە دەربەندیخان بەرەو گوندی بەنی خیلان و لەوێشەوە بەرەو چیای جۆلان پێشڕەوییان کرد.

ئاماژە بەوەشکراوە، کۆمۆنیستەکان کە شانبەشانی هێزی پێشمەرگەی کوردستان لە دژی ڕژێمی بەعس و ڕژێمەکانی دیکەی عێراق شەڕیان دەکرد، کۆتاییان بەو هاوپەیمانییە درێژخایەنەیان لەگەڵ... پارتی دیموکراتی کوردستان بۆ بنیاتنانی دیموکراسی لە عێراقدا خۆیان فڕێدایە باوەشی حکومەت و لە تەنیشت سوپای شەڕکەری بەعسی وەستانەوە و چەکیان لەم سوپایە وەرگرت. ئەوان ڕوویان لە هاوپەیمانە پێشمەرگەکانیان کرد و وەک سەربازی بەعسی شەڕیان لەگەڵ کرد.

هێزی پێشمەرگەی کوردستان لە سێ قۆڵەوە هێرشەکەی سوپا و حزبی شیوعی بەرپەرچ دایەوە:

میحوەری یەکەم: هێزەکانی پێشمەرگە ڕوویان لە سوپای عێراق کرد و لە گوندی باوخوشین گەمارۆی دا.

میحوەری دووەم: هێزەکانی پێشمەرگە لە گوندی جۆلان ڕووبەڕووی هێزەکانی حکومەت بوونەتەوە.

میحوەری سێهەم: پێشمەرگە خۆیان بەهێز کرد و بە سەرکردایەتی کۆرپۆڕاڵ بەکر موحی الدین لە گوندی بەنی خەیلان و چیای جۆلان پێگەکانیان دامەزراند. دوای ئەوەی هێزەکانی حکومەت گەیشتنە ئەو شوێنانەی کە هێزی پێشمەرگە لە ئامادەباشیدا بوو، شەڕێکی خوێناوی لە نێوان هەردوولادا هەڵگیرسا، بەو پێیەی هێزی پێشمەرگە ڕووبەڕوویان بووەوە و پێشڕەوی هێزە هێرشبەرەکانی ڕاگرت و زیانی زۆریان بەسەردا گەیاند و ناچاریان کرد پاشەکشە بکەن بۆ سەربازگەی دەربەندیخان کە لێیەوە بەڕێکەوتبوون.

سوپای عێراق هەر بەوەوە نەوەستا. ڕۆژی 22ی نیسان لە سەربازگەی دەربەندیخانەوە دەستی بە هێرشەکانی کردەوە، ئەمجارەیان لە سێ قۆڵەوە هێرشی کردە سەر سەنگەرەکانی پێشمەرگە لە هەمان شوێن. سوپا لەگەڵ هێزەکانی پێشمەرگە تێکهەڵچوون و شەڕێکی تری خوێناوی بەدوای خۆیدا هێنا. ئەمجارە بەرگرییە بەهێزەکانی پێشمەرگە هێرشی بەعس و هاوپەیمانە چەکدارە شیوعییەکانیان بەرپەرچ دایەوە، کە هەمان چارەنووسی پێشوویان بەرەوڕوو بووەوە. ئەو شەڕە بووە هۆی شەهیدبوونی چوار پێشمەرگەی کورد.

سەرچاوەکان:           

1- خیشۆی عەلی کانی لینجی، عەزیز قازی سورچی پیرۆیی، شەبی یاکیم، (دانشفەر-هۆلەر-2023).

2- مەسعوود بارزانی، بارزانی و هاوسەرەکەی، ئەزگاری خوازی کورد، بارزانی، بارزانی و هاوسەرەکەی، ئەیلولی 1961-1975 و هتد، (هۆلەر-2004).

3- کاروان جەوهەر محمد، ئیدریس بارزانی 1944-1987، جیان و سیاسەتمەداری سەربازیان، لەیلا بۆزۆتنی و ئێزگاری خوازی کۆردا، (هەڤی خان - هاولەر - 2019).

4- ناوم کەریمە، ناوی خودا گرنگترین شتە، (چاپخانی خەبات - دێهچەک - 1999).