دوای پاشەکشەی شۆڕشی ئەیلول، ڕژێمی بەعس هەموو توانا سەربازییەکانی خۆی کۆکردەوە بۆ ڕێگریکردن لە دەستپێکردنەوەی شۆڕش و کۆتاییهێنان بە چالاکییەکانی پێشمەرگە. بۆیە چەند ڕێگەیەکی هەڵبژارد، لەوانە بڵاوەپێکردنی سوپا لە کوردستان، چەکدارکردنی کوردانی بەکرێگیراو و خائین، گەڕان بە دوای پێشمەرگە و چەندین شتی تر. بۆ پووچەڵکردنەوەی ئەم خەونەی ڕژێمی بەعس، سەرکردایەتی شۆڕش و هێزی پێشمەرگە لە سەردەمی شۆڕشی گوڵاندا زیاتر دەستیان لە ڕووبەڕووبوونەوەی گەریلادا هەبوو. هێزی پێشمەرگە بە هەر هۆکارێک بێت لە ناوچە جیاجیاکانی بارەگای سەربازی و ئەمنی ڕژێمی بەعس نزیک دەبووەوە، هێرشێکیان دەستپێدەکرد و بۆ ماوەیەکی دیاریکراو چالاکییەکانیان ئەنجام دەدا، دواتر ناوچەکەیان بەجێدەهێشت، ئەمەش دەبێتە هۆی سەرلێشێواوی و هەراسانکردن بۆ ئامێرە سەربازی و ئەمنییەکانی حکومەت بۆ ماوەیەک.

زۆرجار کۆمەڵێک پێشمەرگە بە نهێنی دەهاتنە قوڵایی پێگەکانی ڕژێمی بەعس بۆ دیاریکردنی شوێنی ئۆپەراسیۆنەکە، پاشان دەگەڕانەوە و پلانی هێرشەکەیان دابڕێژن و ئۆپەراسیۆنەکەیان ئەنجام دەدا، وەک ئەوەی لە مانگی ئایاری ساڵی 1985دا ڕوویدا کاتێک ڕێکخراوی ڕەنجباران تیمێکی پێنج پێشمەرگەی پێکهێنا بە سەرپەرشتی ئیسماعیل سەیفۆ و بەرەو ناوچەی مەجوولیا لە ساری سنەتی بەرەو ناوچەی مەجوولیا دەڕۆیشتن بۆ ئەنجامدانی ئەو ئۆپەراسیۆنە ئۆپەراسیۆنی پێشمەرگە، چونکە هێزی پێشمەرگە لە سەردەمی شۆڕشی گوڵاندا لە چوارچێوەی ڕێکخراوێکی حزبیدا لە لق و ناوچە و ڕێکخراوەکاندا ڕێکخرابوو. دوای ڕۆژێک و شەوێک تیمی پێشمەرگە گەڕانەوە و شوێنی بارەگاکانی سوپای عێراقیان لە ساری سنەتی دیاریکرد وەک هەنگاوی یەکەمی پلانی ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنەکە.

دوای پێگەیشتنی ئەو زانیاریانە، ئەو ڕێکخراوەی کە پێشتر باسمان کرد لەگەڵ پێشمەرگە بە سەرۆکایەتی محەمەد موراد کۆبووەوە، و لە پلانی ئۆپەراسیۆنەکە ئاگاداریان کردەوە. پاشان دەستیان کرد بە ئامادەکاری و بەرەو ئامانجەکە ڕۆیشتن. لە ماوەی 12 سەعاتدا لە بەزاندنی ڕێگاکە بە نهێنی و بەبێ ئاگاداری هیچ دەزگایەکی سەربازی و هەواڵگریی سەر بە ڕژێمی بەعس، گەیشتنە ساری سەناتی نزیک بارەگای کۆمپانیای سوپای عێراق. کاتێک تاریکی کەوت، کاتی ئەوە هات کە پێشمەرگە ئەوەی پلانی بۆ دانابوو جێبەجێی بکات. پلانی دووەمی ئۆپەراسیۆنەکە تەرخانکردنی ژمارەیەک پێشمەرگە بوو کە شارەزا بوون لە لابردنی مین بۆ لابردن و پوچەڵکردنەوەی مینەکانی دەوروبەری گردەکە و ئاسانکاری بۆ تێپەڕاندنی پێشمەرگە. دوای زیاتر لە سەعاتێک ئۆپەراسیۆنەکەیان بە سەرکەوتوویی ئەنجامدا و گەڕانەوە بۆ لای سەرکردەکانیان و هاوپێشمەرگە.

پلانی سێیەم بۆ ئۆپەراسیۆنەکە بریتی بوو لە دابەشکردنی هێزی پێشمەرگە بەسەر چەند گروپێک یان تیمێکدا، هەر گروپێک لە خاڵێکەوە هێرش بکاتە سەر بارەگایەکی سەربازی. گرووپی یەکەم لە حەوت پێشمەرگە پێکهاتبوو بە سەرۆکایەتی محەمەد موراد بۆ هێرشکردنە سەر لە ڕۆژهەڵاتەوە. گروپی دووەم لە پێنج پێشمەرگە بە سەرۆکایەتی ئیسماعیل سیفۆ لە دیوی باکورەوە پێکهاتبوون. گرووپی سێهەم لە حەوت پێشمەرگە پێکهاتبوون لەگەڵ عەبدولکەریم فەرحان بۆ دیوی باشوور. ئەرکی نزیکبوونەوەیان لە گردەکە و دەستپێکردنی هێرشەکە لە یەک کاتدا پێسپێردرابوو. هەر گروپێکی پێشمەرگە لەگەڵ چەکی سووکیان ئارپیجی و پێنج گوللەیان پێدرا و کاتژمێر ١١:٣٠ گەیشتنە شوێنی دیاریکراوی خۆیان.

هێرشەکە بە تەقەکردنی یەکەمین فڕۆکەی ئاڕ پی جی لەلایەن پێشمەرگەی لایەنی ڕۆژهەڵاتەوە دەستیپێکرد و بەشێک لە دیوارەکەی تێکشکاند. دواتر پێشمەرگە هێرشی کردە سەر لایەنی سەرەوە و خوارەوە و لە سێ قۆڵەوە هێرشی کردە سەر بنکە سەربازییەکە. بۆ ماوەی نیو کاتژمێر شەڕێکی توند بەدوای خۆیدا هێنا، کە نارنجۆکی دەستی و چەکی دیکەی تێدابوو. پێشمەرگە توانی لە ماوەیەکی کورتدا ئەو بنکەیە بگرێت و چەند سەربازێک بکوژێت. لەبەرامبەردا پێشمەرگە 10 برینداری لێکەوتەوە. دوابەدوای ئەو ئۆپەراسیۆنە سەرکەوتووە، بڕیاریاندا بکشێنەوە و بگەڕێنەوە بۆ بنکەکەیان لە حەفتانین. لێژنەیەکی خۆجێی لە زاخۆ کەلوپەلی پزیشکی و دەرمانی بۆ چارەسەری بریندارەکان دابین کرد.

لەم ئۆپەراسیۆنەدا پێشمەرگە دەستی بەسەر تۆپێکی 82 ملم و تۆپێکی تری 60 ملمدا گرت، لەگەڵ 20 سندوقی گوللەی جۆراوجۆر و دەمانچەیەک و دۆشکەیەکی پارتی لەگەڵ 5 سندوقی هەمان جۆری تەقەمەنی، 7 تفەنگی کڵاشینکۆف لەگەڵ ژمارەیەکی زۆر تەقەمەنی، چوار گوللەی ئار پی جی، و 15 گوللەی دیکە. هەروەها دەست بەسەر دەمانچەیەکی تاریق و بڕێکی زۆر نارنجۆکی دەستی و کەرەستەی سەربازیدا گیراوە.

سەرچاوەکان:

1- مەحسعوود بارزانی، بارزانی و هاوسەرەکەی، ئێزگاری خوازی کۆرد، بەرگی چواریم، ١٩٧٥-١٩٩٠ شیچشی گۆهان، بەهیش دۆڤیام، چاپی ئێحکام، (چاپخانە ئۆکسانا - ٢٠٢١).

2- محەمەد موراد، خەباتە چیا، پەرهاتان و سێرهاتیان شیشا گۆڵانی داناوەر سا5ین (1976-1989) دا، (چافانا کوردستان - زاخ - 2007).

3- غازی عادل گەردی، "گەلی گەلی شانشینی بەهزیبازی بارزانی، حەج بیخی، بەرکی دیوم"، (بابەتی دوایم - تورکیا - ٢٠٢١).