نبرد رواندوز در ۸ سپتامبر ۱۹۷۴ آغاز شد. این نبرد یکی از دشوارترین نبردها بود که با هدف کنترل مواضع نیروهای پیشمرگه در منطقه رواندوز انجام شد. ارتش عراق حمله گستردهای را از دو جبهه به رواندوز آغاز کرد، یکی از جبهه کوه گورز به سمت روستای بالکیان و دیگری از کورک به سمت بخال. این حمله برای مدت طولانی ادامه یافت و انواع نقشهها برای تصرف اهداف به کار گرفته شد.
در ۸ سپتامبر ۱۹۷۴، ارتش عراق به فرماندهی سرلشکر اسماعیل طیه النعیمی، حمله گستردهای را آغاز کرد. این حمله از دو جبهه جداگانه، یکی از کوه کورک و دیگری از کوه گورز انجام شد. در ابتدا، هر دو حمله توسط نیروهای پیشمرگه دفع شد و ارتش عراق متحمل خسارات سنگینی شد. در آن نبرد دفاعی، پیشمرگهها نقش حیاتی ایفا کردند. توپخانه انقلابی این ارتش به رهبری هلی دولامری نقش عمدهای در شکستن حمله ارتش ایفا کرد. این حملات تا ۱۹ سپتامبر همان سال ادامه یافت و ارتش عراق تا آن روز هیچ دستاوردی نداشت. در اولین حمله به نیروهای پیشمرگه، ارتش عراق متحمل خسارات سنگینی شد و بیش از ۴۰۰ جسد از سربازان کشته شده آنها در میدان نبرد باقی ماند. این قهرمانی با خون شش شهید پیشمرگه ثبت شد.
دولت عراق برای دستیابی به موفقیت در آن حملات از یک نقشه بسیار عجیب استفاده کرد. نقشه این بود که از کوه کورک به سمت شهر رواندوز حمله کند. برای این منظور، یکی از فرماندهان ارتش عراق، سرهنگ دوم عبدالوهاب، نقشهای حسابشده طراحی کرد. او تمام سنگهای دامنه کوه کورک را با بولدوزرهای بزرگ برداشت تا تانکها و نفربرهای زرهی دولت بتوانند از قله کوه کورک به سمت هدف حمله کنند. این نقشه که توسط ارتش طراحی شده بود، هرگز به ذهن پیشمرگهها خطور نکرد، زیرا کاری بسیار دشوار، طاقتفرسا و غیرمنطقی بود. این نقشه موازنه جنگ را تغییر داد و پیشمرگهها را مجبور به عقبنشینی به روستای برزیوه، کوه هندرین، زوزک، تنگه عمر آقا و جاهای دیگر کرد. این یک پیروزی بزرگ برای ارتش بود.
یکی دیگر از نقشههای دولت عراق، حمله به نیروهای پیشمرگه در منطقه بیتواتا بود. هدف از این حمله صرفاً اعزام نیروی پیشمرگه به این منطقه بود که فشار بر ارتش عراق در منطقه رواندوز را کاهش دهد. این یک نقشه درست بود، زیرا دره رقه و سایر نقاط منطقه تصرف شد. این امر باعث شد فشار ارتش عراق بر پیشمرگهها افزایش یابد و حملهای را به کوه رواندوز آغاز کند. در نتیجه دفاع نیروهای پیشمرگه، در ۲۳ سپتامبر، یک هواپیمای میگ-۱۹ در روستای برزیوه توسط دوشکا ۱۴.۵ سرنگون شد و خلبان آن، ستوان یکم صفا شلال، به اسارت درآمد.
در نهایت، ارتش عراق کنترل دره رواندوز را دوباره به دست گرفت و جنگ به توپخانه و بمباران هوایی مناطق تحت کنترل پیشمرگه محدود شد. با این حال، اشاره شد که ارتش عراق دائماً به دنبال فرصتی برای حمله به این منطقه بود تا آن را به طور کامل از کنترل پیشمرگه خارج کند.
منبع:
۱- آرشیو دایرهالمعارف حزب دموکرات کردستان
