AI Kurdish (Sorani) Show Original

شەڕی ڕەبایە گێری ئیسفکا ١٩٨١

ئۆپەراسیۆنێکی کۆماندۆ بوو کە هێزێکی پێشمەرگە لە یەکێک لە شەوانی تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٨١ ئەنجامدرا، تیایدا هێرشیان کردە سەر بنکەی گەری ئیسفکا لە ناوچەی بەرواری باڵە، و بەخێرایی کۆنترۆڵیان کرد و ژمارەیەک لە سەربازانی ئەو بنکەیەیان کوشت و دەستیان بەسەر چەک و تەقەمەنی و کەرەستەی سەربازیدا گرت، دواتر شوێنەکەیان بەجێهێشت و گەڕانەوە بۆ بنکەکانیان.


دوای کۆنفرانسی نۆیەمی پارتی دیموکراتی کوردستان لە ساڵی 1979، ڕێکخراوی پێشمەرگە لە چوارچێوەی کۆمیتە و ڕێکخراوە ناوخۆییەکاندا ڕێکخرایەوە. پاشان بەمەبەستی فراوانکردنی چالاکییەکان و گەیاندنی دەنگی شۆڕش بۆ هەموو شوێنەکان، پێشمەرگە بە کۆمەڵ ڕەوانەی ناوچە کوردستانییەکان کرا. هەر لەو کۆنفرانسەدا بڕیاردرا کە خەباتی چەکداری لە شێوەی شەڕی گەریلادا بەردەوام بێت.

ڕێکخراوی شەهید شەهیاز ساڵح ڕەوانەی دەڤەری بەرواری باڵە کرا بۆ ئەنجامدانی چالاکییەکانی لەم دەڤەرە و زیندووکردنەوەی ڕێکخراوەکان. دیارە بەشێک لە کارەکانی ئەو ڕێکخراوە و کۆمیتەی خۆجێی بریتی بوو لە ئەنجامدانی چالاکییەکانی پێشمەرگە و ئەمەش هەڵکوتانە سەر بنکە و دامەزراوەکانی ڕژێمی بەعسی لەخۆگرتبوو. لەچوارچێوەی ئەم ئەرکە پەیوەندیدارە بە چالاکیی پێشمەرگەوە، ڕێکخراوەکە ڕیزەکانی ڕێکخستەوە و پلانی بۆ ئەنجامدانی چالاکییەکەی دانا، کە لە هەڵکوتانە سەر بنکەیەکی سەربازیی ڕژێمی بەعس لە ناوچەکەدا کورتکرایەوە. بەمەبەستی جێبەجێکردنی ئەو پلانە، گردەکانی گێری ئیسفکەیان ناسیەوە، بەرامبەر گوندی قەرە کۆهی لە دەڤەری بەرواری باڵە، بۆ لێدان لە هێزەکانی حکومەت و ئاگادارکردنەوەیان لە بەهێزی شۆڕشی کوردستان و خستنە مەترسی بەرژەوەندییەکانیان.

شەوێک لە مانگی تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٨١، دوای ئەوەی هێزی پێشمەرگەی ئەو ڕێکخراوەی کە پێشتر باسمان کرد، هەموو زانیارییە پێویستەکانیان کۆکردەوە، کاتی جێبەجێکردنی پلانەکەیان هات. هێزەکە لە ٢٠ چەکداری پێشمەرگە پێکهاتبوو، کە چەکی سەرەکییان یەک موشەکێکی ئاڕ پی جی و تۆپێکی ٥٧ ملم بوو کە لە دواوە وەک هێزێکی پشتیوانی بۆ پاراستن و سەرقاڵکردنی بنکە دەرەکییەکانی نزیکەوە جێگیرکرابوو تا ئەو کاتەی ئۆپەراسیۆنەکە بە سەرکەوتوویی تەواو بوو. کاتێک ئامادەکارییەکان تەواو بوون، هێزی پێشمەرگە بە پلانێکی باش داڕێژراو لە بنکەکان نزیک بووەوە و هێرشیان کردە سەر. ئەوان بە بەکارهێنانی RPG و چەکی سووک ئاژاوەیان دروست کرد، و بە خێرایی گرتیان. لە ئۆپەراسیۆنەکەدا چەندین سەرباز کوژران و سەرجەم چەک و کەرەستەی سەربازی لەوێ دەستبەسەر کران کە بریتین لە ٩ چەکی سووک و ١٠ سندوق تەقەمەنی و گوللەیەکی هاوەنی ٦٠ ملم و بڕێکی زۆر نارنجۆکی دەستی و کەرەستەی دیکەی سەربازی.

دوای ئەوەی هێزی پێشمەرگە پلانی خۆی جێبەجێ کرد و ئەوەی گرنگ بوو ئەنجامی دا، کۆبوونەوە و کشایەوە. بەڵام کاتێک حکومەت ئاگاداری ڕووداوەکە بوو، وەک هەمیشە ناوچەکە و ڕێگای بەرەو ناوچە ئازادکراوەکان بۆردومان کرد. بەڵام پێشمەرگە بێ زیان ڕزگاری بوو. ڕۆژێک دوای گرتنی ئەو بنکە پێشەوایانەی کە باسمان کرد، و بۆ درێژەدان بە ئۆپراسیۆنەکان، هێزی پێشمەرگە بە چەکی دوور مەودای وەک دۆشکە و هاوەنەکانی DShK هێرشی کردە سەر فەوجە سەربازییەکەی جەقلە و ئەو بازگانەی دەورەیان دابوو. بۆ ماوەیەکی کورت پێگە سەربازیەکانیان بۆردومان کرد و زیانێکی زۆریان بە هێزەکانی دوژمن گەیاند و لە ئاکامدا ژمارەیەک سەربازی ڕژێمی بەعسی کوژران و برینداربوون.


سەرچاوەکان:

1- مەحسود بارزانی، بارزانی و بێزۆتنا و ئێزگاری خوازی کۆرد، بەرگی چۆڤارەم، 1975-1990 شۆرێشی گۆڵان، بەهشی دۆڤیم، شەبی یەحکیم، (چافانە ئۆکسانا - ٢٠٢١).

  2- محمد موراد، "خەباتە چیا بەرحەتنە و سیرحەتین شیشە گۆڤانیا دانابەر سە5ین" (1976-1989)، (چاپخەهانا کوردستان - زاخ - 2007).    

3- پارتی دیموکراتی کوردستان، پارتی دیموکراتی کوردستان - کوردستان و فەرەنسا (کوردستان و کوردستان) نائۆخ، خوای گەورە بتپارێزێت، خوای گەورە بتپارێزێت، (چاپ خانی 2021).              


بابەتەکانی پەیوەندیدار

شەڕی کۆسپی سپی

کاتێک هێزی پێشمەرگە لە ١٢ی تەمموزی ١٩٦٢ قەڵای ڕەیات (قیشلە)ی گرت، تەواوی ناوچەی بەلکەیتی بوو بە بەشێک لە ناوچەی ئازادکراوی شۆڕشی ئەیلول. هەرچەندە ناوبەناو چەکدارانی بەکرێگیراو لە چەند ناوچەیەکی جیاوازدا دەردەکەون، بەتایبەتی لە شاخەکانی دەوروبەری چیای هێلگورد، بە مەبەستی ئاژاوەگێڕی، بەڵام بە خێرایی بڵاوەپێکردن و لە لایەن هێزەکانی پێشمەرگەوە لە ناوچەکە دەرکران.

زانیاری زیاتر

شەڕی قەردز و کارزور ١٩٦٩

ئەم شەڕە لە کۆتاییەکانی بەهاری ساڵی ١٩٦٩ لە گوندەکانی قەردز و قەرزور لە دەشتی هەولێر لە نێوان هێزی پێشمەرگەی دەشتی هەولێر و میلیشیاکانی سەر بە حکومەت ڕوویدا. هێزەکانی پێشمەرگە توانیان شکست بە میلیشیاکان بهێنن و زیانێکی زۆریان لە ژیان و کەرەستە و کەلوپەلەکان بگەیەنن و لە ناوچەکە دەریان بکەن، لەکاتێکدا خۆیان تەنها زیانێکی کەمیان بەرکەوتووە.

زانیاری زیاتر

شەڕی گەرووی زاخۆ (نیسانی ١٩٦٢)

لە زنجیرە شەڕ و چیرۆکەکانی شۆڕشی ئەیلولدا، شەڕی دەروازەی زاخۆ وەک خەریکبوونێکی بەرچاو دەردەکەوێ کە هەماهەنگییەکی نزیک لە نێوان ڕێکخراوەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان لەناو سوپای عێراق و گەیاندنی زانیاری بە فەرماندەکانی پێشمەرگە نیشان دا.

زانیاری زیاتر

شەڕی گوجار

لەکاتێکدا حکومەتی ئێران توانی بە هێرشکردنە سەر کۆماری کوردستان کۆنتڕۆڵ بکاتەوە، مەلا مستەفا بارزانی و هێزەکانی هەوڵیان دەدا لە ڕێگەی خاکی ئێرانەوە هەڵبێن و جارێکی دیکە بگەڕێنەوە ناوچەکانی خۆیان لە کوردستانی عێراق...

زانیاری زیاتر

شەڕی سینگان

شەڕی سینجان یەکێک بوو لەو شەڕانەی کە لە دوای ڕووخانی کۆماری کوردستان و پاشەکشەی بارزانیەکان بۆ ناوچە سنوورییەکانی نێوان ئێران و عێراق سەریهەڵدا...

زانیاری زیاتر