Amêdî bajarekî dîrokî ye li başûrê Kurdistanê, 90 km li rojhilatê parêzgeha Duhokê ye, li ser çiyayekî kevirî ye ku dîmenek pir balkêş dide xwezayê.[1]Di dîroka şoreşa rizgariyê de, herêm di şoreşên Îlonê û Gulanê de şahidiya gelek destan û kiryarên qehremaniyê yên Hêzên Pêşmerge kiriye. [2]Ev nîşan dide ku xelkê Amediyê û deverên derdorê, mîna tevahiya Kurdistanê, hesreta azadiyê dikin û desthilatdariya dîktatorî red dikin.
Di şer û çalakiyên şerê gerîla de, hêzên Pêşmerge yên Komîteya Herêmî ya Amediyê ya Partiya Demokrat a Kurdistanê ji bo parastina mafên gelê Kurdistanê, ji bilî vê yekê rayedarên Baasê agahdar kirin ku şoreş çalakiyên xwe didomîne û ji bo bidestxistina wan mafan dudilî nake.
Ji bo vê armancê, hêzên Pêşmerge plan kirin ku hejmarek çeper û baregehên komên çekdar ên rejîma Baasê li herêmê hedef bigirin. Di 8ê Cotmeha 1985an de, wan êrîşî çend çeperên kirêgirtiyan kirin, sê ji wan girtin û zirareke mezin dan, di heman demê de gelek dîl girtin û çek û amûr desteser kirin. Ev yek di nameyek ji komîteya herêmî ya Amediyê ji bo serokatiya şoreşgerî de hate piştrast kirin, ku tê de wan hemî agahî û girtina çeperên komên çekdar peyda kirin.[3].
Di heman operasyonê de, hêzên Pêşmerge sê çeperên din ên şervanên kirê yên hikûmeta Beesê li herêmê, di nav wan de şervanên (Çiya Dîwalî Doskî) jî hebûn, kontrol kirin. Cenazeyên sê kirêgiran li meydana şer hatin hiştin û sê şervanên din jî dîl hatin girtin. Di wê rêze şer de, hêzên Pêşmerge (5) çekên Kalaşnîkov û du radyo, û her wiha çekek Dektarov desteser kirin.
Yek ji Pêşmergeyan (Muslih Nîmat Xazî), ku endamê Rêxistina Şehîd Şaban Xefar bû, di êrîşa Pêşmergeyan a li ser baregeh û çeperên hêzên çekdar ên hikûmeta Baasê de şehîd bû û pêşmergeyek din jî birîndar bû. Hêjayî gotinê ye ku yek ji rojnamevanan (Gin Robert) li kêleka Pêşmergeyan beşdar bû û bi kamerayek vîdyoyê ya sînemayî dîmenên şer tomar kir.
Serkeftina Hêzên Pêşmerge di vê êrîşê de bandorek girîng li ser tacîza hêzên hikûmetê kir, û ev yek bû sedem ku rêveberiya şoreşger mudaxele bike û peyamek pîrozbahiyê ji Hêzên Pêşmerge re bişîne.
Çavkanî:
- https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%YEK6%D8%YEK7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C
- Mahsûd Barzanî: Barzanî û jina wî Ezgarî Xwazî Kurd, Bergî Çewarîm, 1975-1990 Şoreşî Golan, Bahshi Dovim, Çapi Hekhem, Çapkhana Koksana, 2021.
- Ev Mesûd Sirnî, Şurşa Eylonî ji bo Devera Behdînan 1061-1975, Îro, 2018.
[1] https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%A6%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C
[2] Ev Mesûd Sirnî, Şurşa Eiloni ji bo Devera Bahdînan 1061-1975, Çapaî Yekm, 2018, No. 118, 172.
[3] Mahsûd Barzanî: Barzanî û jina wî Ezgarî Xwazî Kurd, Bergî Çewarîm, 1975-1990 Şoreşî Golan, Bahshi Dovim, Çapi Hekhem, Chakhana Koksana, 2021, 62.
