ژیاننامە

پرۆفیسۆر عەبدولعەزیز تەیب ئەحمەد محەمەد ناسراو بە عەبدولعەزیز ئەلبەزاز، لە ساڵی 1954 لە شاری دۆحوک لەدایکبووە، گەڕاوەتەوە بۆ دۆحوک و دوای ئەو پاشەکشەیە لەوێ درێژە بە خوێندن دەدات. شۆڕشی ئەیلول لە ساڵی ١٩٧٥ کۆلێژی ڕاهێنانی مامۆستایانی لە شاری دهۆک تەواو کردووە. ساڵی 1977 بۆ جاری دووەم لە ساڵی 1982 پەیوەندی بە هێزی پێشمەرگەوە کردووە، لە ساڵی 1988 دوای هەڵمەتی ئەنفال لە دژی خەڵکی بەهدینان پەنای بۆ کۆماری ئیسلامی ئێران بردووە. شارەزایە لە هەردوو زمانی کوردی و عەرەبیدا.

لاپەڕەکانی خەبات

لە ساڵی ١٩٧٠ پەیوەندی بە یەکێتی قوتابیانی کوردستانەوە کردووە و هەر لەو ساڵەدا پەیوەندی بە پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کردووە. لە ساڵی ١٩٧١ ئەندامی لقی دهۆکی لقی نەینەوای یەکێتی قوتابیانی کوردستان بووە. لە ساڵی 1971 لە قوتابخانەی ئاشتی لە دهۆک بەرپرسیارێتی چالاکیەکانی یەکێتی قوتابیانی کوردستانی لە ئەستۆ گرتووە و لە دوای کۆنگرەی حەوتەم لە ساڵی 1972 بە ئەندامی تەواوی لقی دهۆکی یەکێتی قوتابیانی کوردستان هەڵبژێردرا، بەرپرسی چالاکیەکانی یەکێتی قوتابیانی کوردستان بوو لە قوتابخانەی ئامادەکاری دهۆک و لە لیژنەی لقی دهۆکی یەکێتی قوتابیانی کوردستان. ساڵی 1973 بووەتە ئەندامی کۆمیتەی ڕێکخستنەکانی هێڤی، سەر بە کۆمیتەی لقی دهۆکی لقی یەکەمی پارتی دیموکراتی کوردستان. لە ساڵی 1974 لە گۆڤاری (المشعال الوداع) کە زارەکی لقی دهۆک – نەینەوای یەکێتی قوتابیانی کوردستانە وتارێکی نووسیوە، لە ساڵی 1974 پەیوەندی بە هێزی پێشمەرگەوە کردووە و هەر لەو ساڵەدا وەک ئەندامی دەستەی کارگێڕی لقی دهۆک – نەینەوای یەکێتی قوتابیانی کوردستان هەڵبژێردراوە. قوتابیانی کوردستان، ساڵی 1985، ئەندامێکی کارای کۆمیتەی خۆجێیی ئامادییەی لقی یەکەم بووە. لە سەردەمی د.ڕۆژ نوری شاویس وەک ئەندامێکی کارای لقی یەکەم لەناو تیمی چواردەهەمدا هەڵبژێردرا، و بەرپرسی ڕێکخراوەکان بوو. لە ساڵی ١٩٨٨ لە کۆمیتەی لقی یەکەم و لە ناو تیمی پانزەهەمدا لە سەردەمی ئەندازیار ڕەمزی شەعباندا بە هەمان پلەی حزبی بەردەوام بوو لە خزمەتکردن.

لە ساڵی ١٩٨٨ ئەندامی کۆمیتەی ئامادەکاری کۆنگرەی ١٠ی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە و لە ساڵی ١٩٨٩ لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرەی ١٠ی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە وەک ئەندامی جێگرەوەی کۆمیتەی ناوەندی هەڵبژێردراوە. لە ماوەی بەرپرسیارێتیدا وەک ئەندامێکی کارای کۆمیتەی لقی یەکەمی حیزب لە چوارچێوەی گرووپی ١٦دا بەردەوام بوو فادڵ میرانیلە ساڵی 1992 تا ساڵی 2000 وەک پارێزگاری دۆهوک کاری کردووە، دوای ئەوەی هەڵبژێردراوە.

ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی کە لەلایەن نوێنەرانەوە دەستنیشان دەکرێت کۆنگرەی یازدەهەمی پارتی دیموکراتی کوردستان ساڵی 1993، ڕۆژی چوارشەممە 23ی ئازاری 1994، وەک پارێزگاری دۆحوک بە یاوەری نێچیرڤان ئیدریس مستەفا ناسراو بە… نێچیرڤان بارزانی لە کاتی ئاهەنگی نەورۆزی پارێزگاکەدا، لە ١٩ی ژانویەی ١٩٩٦، لەلایەن فەرماندەی ویلایەتی تێنسی ئەمریکاوە وەک پارێزگاری دۆهوک بانگهێشت کرا و پێشوازییەکی زۆر گەرمی لێکرا. لە ٤ی شوباتی ١٩٩٦ لەسەر بانگهێشتی وەزارەتی دەرەوەی سوید لە لایەن نوێنەرانەوە وەک ئەندامی جێگرەوەی کۆمیتەی ناوەندی هەڵبژێردرا. کۆنگرەی دوازدەهەمی حیزبی دێموکراتی کوردستان ساڵی 1999 بەبۆنەی وەرگرتنی پۆستی وەزیری پەروەردە لە کابینەی چوارەمی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە 20ی کانونی یەکەمی ساڵی 1999 لەبەردەم ئەنجومەنی نیشتمانی کوردستان سوێندی یاسایی خوارد، ئەندامی ئەنجومەنی خوێندنی باڵا بووە و دواتر بووە وەزیری خوێندنی باڵا بە وەکالەت کاتێک ئەنجومەنەکە گۆڕدرا بۆ وەزارەت. ڕۆژی یەکشەممە 23ی 1ی 2000 لە وەزارەتی پەروەردەی حکومەتی هەرێمی کوردستان پێشوازی لە شاندێکی سکرتاریەتی یەکێتی قوتابیانی کوردستان کرد. ڕۆژی پێنجشەممە 21ی حوزەیرانی 2001 وەک وەزیری پەروەردە و بە ئامادەبوونی محەمەد مەحمود عەبدولڕەحمان (1933-2004) ناسراو بە سامی عەبدولڕەحمان پێشوازی لە شاندێکی سۆسیالیستی ئینتەرناشناڵ (داعش) کرد. لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ٢٠٠١ وەک وەزیری پەروەردە لە حکومەتی هەرێمی کوردستان پێشوازی لە شاندێکی زانکۆی واشنتۆن کرد بە سەرۆکایەتی پرۆفیسۆر ماری گرای. لە 10ی ئەیلولی 2001 بەشداری لە سێیەمین کۆنفرانسی پەروەردە لە هەرێمی کوردستان لە هەولێر کرد. لە ٧ی ئابی ٢٠٠١ بە بۆنەی وەرگرتنی پۆستی وەزیری تەندروستی و کاروباری کۆمەڵایەتی بە وەکالەت لەبەردەم سەرۆک وەزیران سوێندی یاسایی خوارد. لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠٠٣ دەبێتە خاوەنی گۆڤاری ئافاق تەرباویە کە لەلایەن وەزارەتی پەروەردەی حکومەتی ھەرێمی کوردستانەوە دەردەچوو، ھەروەھا بووە خاوەنی گۆڤاری ئەسوی مەندەلان کە لە ھەولێر لەلایەن وەزارەتی پەروەردەی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان چاپکراوە. لە ٧ی ئایاری ٢٠٠٦ وەک وەزیری کشتوکاڵ لە کابینەی پێنجەمی حکوومەتی هەرێمی کوردستان کاری کردووە، نوێنەری سێزدەهەمین کۆنفرانسی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە لە ساڵی ٢٠١٠ لە شاری هەولێر.

لە بەرهەمەکانی: ١.

1. پارێزگاری دۆهوک و بڕیارنامەی ٩٨٦ - ١٩٩٥ (بەه ها-هاوباشی لاه-گ-ه-٥-تالی-ئە-ه-ئە-مین-ناو-سەراوە).

سەرچاوەکان:

1. ئی.د.بەڵێ، فایلی AH-97، لیستی پارتی دیموکراتی کوردستان، 13ی تشرینی یەکەمی 2017. 2010، “ڤونوسی بێه-غانامە” لە نووسینی لالەیحان شیرزاد ئەمیر حوسێن پشکێش قەرەوا، بەرگی یەکەم. 1.

2. هێڤاڵ نێچیرڤان بارزانی بەهیشداری لاه نەهوریزی بادینان دێهکات، بەرەیاتی، حیزبی دێموکراتی ئێرانی کوردستان - یەهکارتوو، ئازاری ١٩٠٢، هۆلەر، پینگشاهمە، ٢٤ ئاداری ١٩٩٤، ل. 1.

3. لە ئەنجامدا ئەمە ئەو شوێنەیە کە ژوورەکە تێیدا هەڵکەوتووە. بەڕەیەهتی، پارتی دیموکراتی کوردستان، هەکگرتو، ئازاری ١٧٢٩، هولەر، هاینی، ٢٧ ئەبی ١٩٩٣، بەرگی یەکەم. 1.

4. حامید غوهاری، مەدالیای بارزانی، خزترین خزڵنان، کتێبفرۆش، (ح. - 2019g)، ژ. 209.

5. باهێز و حازری پەروادە، بیشوازی، سکرتاریەتێکی لەم شێوەیەی هەیە، ئەمە گرنگترین سکرتاریەتی جیهانە. ئەمە چیرۆکی کوردستانی قەتابیان، ٣٢ی ئازار، خوالە دووحیم، هێهولەر، چەپخانە و زەنکیچی سەلاحەدین، سێشاهمە، ٢٥ی ڕێبەندان. دووهیمێ ٢٠٠٠، بەرگی یەکەم. 1.

6. ئاشتی، سەرۆکی حکومەتی هەرێم، سپۆنسەری کردنەوەی سێیەمین کۆنفرانسی پەروەردەیی لە هەرێم، گۆڤاری گوڵان عەرەبی، دامەزراوەی گۆڵان بۆ ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندن، ژمارە 64، ساڵی 6، هەولێر، 30ی ئەیلولی 2001، ل. 11.

7. ئاشتی، شاندێکی زانکۆی ئەمریکی واشنتۆن پرۆسەی خوێندن لە هەرێمی کوردستان هەڵدەسەنگێنن، گۆلانی عەرەبی، دامەزراوەی جۆلان بۆ ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندن، ژمارە ٦١، ساڵی شەشەم، هەولێر، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٠١، ل. 12. 12.

8. دوو بڕیاری پەرلەمان سەبارەت بە پێدانی متمانە بە پێکهێنانی نوێی حکومەتی کوردستان، گۆڤاری جۆلان ئەلعەرەبی، دامەزراوەی جۆلان بۆ ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندن، ژمارە 43، هەولێر، 31ی کانونی یەکەمی 1999، ل. 20.

9. وەزیرەکان لە پێکهێنانی نوێی حکومەتی کوردستاندا، گۆڤاری عەرەبی جۆلان، دامەزراوەی گۆڵان بۆ ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندن، ژمارە 43، هەولێر، 31ی کانوونی دووەمی 1999، ل21-22.

10. لە کابینەی ڕاوێژەکانمدا، ئەستێرەکانم و هەزیران، براکەم، بەسەریدا ڕامکرد. یاسا و کامیارری، جومارا 1 و 2، هۆلەر، تیشرێنی دووهیم و کانۆنی یەهکامی 1999، ژمارە 10. 5.

11. هەڵبژاردنی ئەندامانی کۆمیتەی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق، گۆڤاری عەرەبی جۆلان، دامەزراوەی گوڵان بۆ ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندن، ژمارە 41، ساڵی 4، هەولێر، 31ی تشرینی یەکەمی 1999، ل. 15.

12. ئی.د.ئی.، فەیلە جەمارا AA-94، پیشەی وەک چالاکی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستان هەیە و ناوی نەوەهندی سەهبارێت، نوسییە. لە ٢٨ - ٢٩ی مەدرەسەی ئێرانی ١٩٩٣، ئازاری ٥٠١، ٤ تەحموزی ١٩٩٣، قوونوسی بە ناوی خوای میهرەبان و میهرەبان و میهرەبان و میهرەبان و میهرەبان و قەبر و میهرەبان و میهرەبان و میهرەبان و میهرەبان، چەند کەس لەدایک بوون میهرەبان، میهرەبان، میهرەبان، میهرەبان، میهرەبان، میهرەبان، میهرەبان، میهرەبان، قەبر، میهرەبان، میهرەبان، میهرەبان، میهرەبان، میهرەبان، میهرەبان، میهرەبان، میهرەبان، میهرەبان، میهرەبان میهرەبان و میهرەبان و میهرەبان و میهرەبان و میهرەبان و میهرەبان و میهرەبان و میهرەبان.

13. E.D.E.، فایل JAMARA AI-38، AHNJAMI HH BJARDANI AHNDAMANI SHARK، پارتی دیموکراتی کوردستان، هاناجرا. دەوازدە، ٦ - ١٤ی تشرینی دووەمی ١٩٩٩ی زایینی، بە ناوی لاهلاهان مێزیرە، لە بیشکێش. کاراوا، ل.١.

14. ئی.د.ئێ.، فایلی جەمارا ئەی جەی-٥٤، ١٠-١١ی ئایاری ٢٠١٧، پارتی دیموکراتی کوردستان، ژ.

15. E.D.E.، فایلی ژامارە FA-35، دێهقی چاوبی، لاهجە، عەبدوڵڵاهیز، تاهیب ئەحمەد، لەیلاهین فواد هۆهەند، دەهاک، 13ی ئایاری 2017، ژمارە 10. 1-4.

16. پێش سەرۆکی حکومەتی هەرێم، هەردوو بریکاری وەزارەتی تەندروستی و کاروباری کۆمەڵایەتی سوێندی یاسایی دەخۆن. ڕۆژنامەی خەبات، زارەکی پارتی دیموکراتی کوردستان، ژمارە 1038، هەولێر، هەینی، 10ی ئابی 2001، ل. 2.

17. هەڵبژاردنی لیژنەیەکی ناوەندی نوێ کە لە ٣١ ئەندام و ٩ ئەندامی جێگرەوە پێکهاتووە، ڕۆژنامەی خەبات، زارەکی پارتی دیموکراتی کوردستان، ژمارە ٩٤٦، هەولێر، هەینی ١٥ی ئۆکتۆبەری ١٩٩٩، ل. 15.

18. بەهادین جەهلال، چندی سۆسیالیست، نیودەلهی، بەهاشدەری کوردانە و فیچانگەیە دابین، ناوی کتێب. بارایهتی، حیزبی دێموکراتی کوردستان، بینای 3415، هاوالیر، شەهمامە، 23 مەدرەسەی ئێرانی، 2001، ژ. 2. 

19. پارتی دیموکراتی کوردستان، پارتی سیاسی، بەهشی کاختستان، بەیار، جەمارا 2356 - ڕ، 19ی تشرینی دووەمی 1988، ژ. 1.

20. جەحمال خەزنەدار، زمانی کوردی، ١٨٩٨-٢٠١٠، بەحریجی یەحکیم، (هۆلەر) سەهەندیکەی نیوسانی کوردستان - چاپخانە حاجی هاشم - ٢٠١١گ)، LL 315، 407، 448.

21. لێرەدا چیرۆکی حکوومەتی حکوومەتی ئێرانی کوردستان دەخەینە ڕوو، کە سیاسەتێکی کۆمەڵایەتی نوێی هەیە، لێرەدا ناوەکەی دەخەینە ڕوو. بارایهتی، حیزبی دێموکراتی کوردستان، بینای 3415، هاوالیر، شاهیما، 23 مەدرەسەی ئێرانی، 2001، ژ. 2.

22. حسێن عوسمان کلاش (بابی کیڤان)، پیشمەرگاهیک جیان و بەرحتان (1961 - 1991)، (دەهیک - چاپخانە خانی - 2015g)، ژمارە 10. 134.

23. دێهنگوباسی و نووسینگەی سکرتاریەتی قوتابیانی کوردستان، شەقامی برایەتی، شەقامی ٢٥، بەغدا، چاپخانە (ماڵی ئەلجاهیز)، قوواریشمە، ٦ ساڵ، چۆپەتی ١٩٧٤، ژمارە ١. 5. 

24. ڕەشید فەندی، چاند دیمهاناک، خەباتە، ئێکاتیا، قوتابین کوردستانی، شاری بێهمان، بینای ٤٩، دێهاک، ١٤ چۆباتی ١٩٩٦گ، ل. 3.

25. سەردانێکی سەرکەوتووی پارێزگاری دۆحوک بۆ ئەمریکا و سوید، ڕۆژنامەی خەبات، زارەکی پارتی دێموکراتی یەکگرتووی کوردستان، ژمارە ٧٨١، هەینی ١٦ی شوباتی ١٩٩٦، ل١، ١١.

26. سەمیر ساڵح، "پینگ چار لاه ئیڤانێ چیچجاگاردا"، (هاولەر - چاپخانە ماردین - 2016g)، LL 46، 511.

27. شەهعبان عەلی شەهعبان، زانیارێکی سیاسی و ئێرانی، کەسایەتییەکی سیاسی، (هۆلەر - چاپخانە) بابەتەکان - ٢٠١٣ج)، ژ. 123. 123.

28. سەلاح الدین محمد سەعدوڵڵا، گاڤان و سەفەری ساڵانی ١٩٣٠-٢٠٠٧، بەشی یەکەم، (هەولێر - چاپخانەی هێڤی - ٢٠٠٩ زاینی)، ل ٤٩، ٥٢.

29. عەبدولهادی ڕەحمان قەساب، باوکی، کوڕەکەی، قەتابیانی، کوردستان، چاپکراوی ١٩٦٧-١٩٧٠، (ح. ٢٠١٥، ژمارە ٢٤.

30. عیرفان عەزیز عەزیز، ناوی پێغەمبەر، هێکیتی قوتابیانی، کوردستان، (هۆڵ. چیرۆکی قەتابیانی کوردستان - چاپخانە - ٢٠١٢، ژمارە ٤٤.

31. عیرفان عەزیز عەزیز، شێوازی مرۆڤایەتی و سروشتی مرۆڤایەتی لە مێژووی کوردستاندا، (هۆڵ. مانای کوردستانی قەتابیان چییە - چاپخانە - 2012 گ)، ژ. 78.

32. عەلی سنجاری، پرسی کورد و پارتی بەعسی سۆسیالیستی عەرەبی لە عێراق، بەشی سێیەم، (دهۆک - چاپخانەی خانی - ٢٠١٢ی زایینی)، ل. 479.

33. کاروان مەحاوی، حیزبی دێموکرات، گەڤەری شەریفە، مەحکەحتابی ناوەندی دیراسە و فێرکاری، جومرا ١٤، هـ.ح.، چاپخانە حاجی هاشم، بایزیان ٢٠١٠، ژ. 21.

34. بەڵگەنامەیەکی دۆزیەوە، بەڵگەنامەیەکی بۆ دۆزیەوە، نیویۆرک تایمز، (٢٠١٠)، ژمارە ١. 34.

35. پارتی دیموکراتی کوردستان چی دۆزیەوە؟

www.pdk-leqa1.com

1. هەی فاروق شوانی، ها-حەمو-کۆرد، بەهرەخی-هیکام، (هاولەر - چاپخانە - ١٩٩٧)، ژمارە ١. 114.

2. هیرمی کوردستان - هەزارەی داد و کیبەندی و خەڵکی کوردستان، بەرگی سیهێم، (هۆلەر-خانی هەولێر بەی چەپ و باوەکردان - ٢٠١٢گ)، ژمارە ١. 1279. 

3. فەرموون هەرێمی، کوردستانی عێراق، ئێرە نیشتمانی کوردستانی عێراق، ئێرە نیشتمانی کوردستانی عێراق، بەریتانیا - ١٩٩٩، بەهرگی بێست و دووحیم، (هۆلەر - چەپخانە و هەزارەتی بەهروهەردە - ١٩٩٩گ)، ژ. 686. 

4. لێرەدا حەریمی کوردێکی عێراقییە، ئەستێرەکانی لە نیشتمانی کوردستانی عێراقن، تیۆرێکی زانستییە (٢٠٠٦). عێراق، به ڕغی سی و شاهش، (هێنۆلاری-هنجومنا-نیشتمانی-کوردستان-چخانه-ههزارات-هزرا-ته-هورورده-2007)، ژ. 361، 365.