biyografi
Silêman Hadou Zararî di sala 1930an de li gundê Zarara, ku girêdayî navçeya Kurto ya navçeya Mêrgesûr a li parêzgeha Hewlêrê ye, ji dayik bûye. Li Yekîtiya Sovyetê xwendiye û di sala 1954an de ji Yekîtiya Sovyetê bawernameya xwe ya bekeloryayê di warê çandiniyê de wergirtiye. Li Yekîtiya Sovyetê bi Valanyayê re zewiciye û bi Kurdî, Erebî û Rûsî şareza bû. Di 4ê Kanûna 2014an de koça dawî kiriye.
Rûpela Têkoşînê ya
Ew di sala 1943an de tevlî refên Şoreşa Duyemîn a Barzan bû û beşdarî çend şeran bû. Di 19ê Tebaxa 1945an de, bi biryara Dadgeha Leşkerî ya Iraqê hemû milkên wî yên tevger û neguhêzbar hatin desteserkirin. Piştî têkçûna Şoreşa Duyemîn a Barzan, di 11ê Cotmeha 1945an de çû Rojhilatê Kurdistanê. Di 31ê Adara 1946an de, ew wekî Pêşmerge li Mehabadê tevlî Hêza Barzan a Artêşa Komara Demokratîk a Kurdistanê bû. Di 29ê Nîsana 1946an de beşdarî Şerê Qerewayê li herêma Seqizê bû.
Piştî hilweşîna Komara Demokratîk a Kurdistanê di 19ê Adara 1947an de, ew beşdarî şerên Necde û Şînoyê bû. Ew bi hevalên xwe yên Pêşmerge re bû û di 19ê Nîsana 1947an de bi rêya Xukurk û Deşta Berazkara vegeriya herêmên Şîrwan û Mezûrî.
Piştî vegera xwe, General Mistefa Barzani di 15ê Gulana 1947an de li gundê Arkuşê bi hevalên xwe re civînek li dar xist û ji wan re hilbijartina mayîn an çûna Yekîtiya Sovyetê da. Li wir, hemû hevalên wî biryar dan ku berdewam bikin û ber bi Yekîtiya Sovyetê ve biçin. Di 23ê Gulana 1947an de, ew ligel General Mistefa Barzani çûn Yekîtiya Sovyetê û beşdarî şerên Qeter û Pira Makûyê bûn. Piştî zehmetî û westandina mezin, di 18ê Hezîrana 1947an de ji Çemê Arasê derbas bûn, ku li ser sînorê Îran û Yekîtiya Sovyetê ye.
Piştî gihîştina Yekîtiya Sovyetê di 19ê Hezîrana 1947an de, ew û hemû hevalên wî li Nexçîvanê, Azerbaycanê, çil rojan di nav wargehek vekirî de ku bi têlên dirandî dorpêçkirî bû û ji aliyê leşkeran ve dihat parastin, hatin girtin. Ji aliyê xwarin, cil û berg û veguhastinê ve ew wekî dîlên şer hatin muamelekirin. Di 23ê Hezîranê de, bi fermana hikûmeta Sovyetê, ew paşê li herêmên Axdam, Laçîn, Ayulax û Kelecar ên Komara Azerbaycanê hatin belavkirin. Di 10ê Kanûna Pêşîn a 1947an de, ew hatin veguhastin kampek li ser Deryaya Xezar li Baku, paytexta Komara Azerbaycanê. Di 23ê Kanûnê de, cilên leşkerî wergirtin û di bin çavdêriya efserên Komara Azerbaycanê de heşt saetan perwerdehiya leşkerî ya rojane dîtin. Di heman demê de, wan çar saetan dersên zimanê Kurdî ji hin hevalên xwe yên xwendetir wergirtin.
Piştî ku Cefer Bakirov hevalên xwe xerab kir, Barzani biryar da ku di 29ê Tebaxa 1948an de baregeha xwe ya leşkerî ji Azerbaycanê veguhezîne baregeha Gurjukê ya nêzîkî paytexta Ozbekistanê Taşkentê, û li wir perwerdehiya xwe ya leşkerî berdewam kirin.
Di Adara 1949an de, ew û hevalên wî bi trênan kom bi kom ber bi gundên kooperatîf ên li Yekîtiya Sovyetê hatin belavkirin û li zeviyên kolxozê (erdên ku xelk ji hikûmetê kirê dikirin û dûv re parek jê didan hikûmetê) xebitîn.
Piştî hewildanên mezin û şandina çend nameyan ji General Barzaniyê nemir bo Stalîn, Stalîn di dawiyê de nameyek wergirt ku tê de Barzaniyê nemir behsa êşên hevalên xwe dikir, û wî tavilê biryar da ku komîteyek ava bike da ku rewşa hevalên Barzaniyê nemir lêkolîn bike. Biryara dawî ya komîteyê ew bû ku ew li bajarê Frivsky werin kom kirin, ji ber vê yekê di Mijdara 1951an de ew çû bajarê Frivsky yê Sovyetê.
Piştî şoreşa 14ê Tîrmeha 1958an li Iraqê û vegera General Mistefa Barzanî di 25ê Sibata 1959an de, li gorî Maddeyên 3(f)7 û Paragraf (a) ya Maddeya (10) efûyek giştî ji bo Barzaniyê û hevalên wî hat dayîn, û Maddeya (11) li gorî Qanûna Hejmar (19) a ku di sala 1959an de hatiye sererastkirin, hat bicîhanîn.
Komara Iraqê di sala 1958an de di bin serokatiya Ebdulkerîm Qasim de hate damezrandin û di 16ê Nîsana 1959an de ew û hevalên wî bi keştiya Crusia bi rêya bendera Besrayê li başûrê Iraqê vegeriyan Kurdistanê.
Ew beşdarî Şoreşa Îlonê ya 1961an, her wiha şerên Serê Pirs, Kurz û Çiyayê Hendrin bû. Di sala 1963an de, beşdarî şerên Şûş û Şarmana bû. Di 14-15ê Hezîrana 1963an de, beşdarî şerê Serê Akrî bû. Di sala 1974an de, di yekîneya topxaneyê ya Şoreşê de xizmet kir. Di sala 1975an de, piştî şikestina Şoreşa Îlonê, vegeriya axa bav û kalên xwe. Rejîma Iraqê di sala 1981an de gundê wî şewitand û ew li Komara Îslamî ya Îranê penaber bû û li kompleksa Zewa bi cih bû. Ew beşdarî Şoreşa Gulan a 1983an bû, di sala 1991an de vegeriya Kurdistanê û li gundê Zarara jiya. Di sala 1993an de teqawît bû. Di 16ê Kanûna Pêşîn a 2010an de, di Kongreya 13emîn a Partiya Demokrat a Kurdistanê de, ji bo têkoşîn û berxwedana wî di Şoreşa Duyemîn a Barzanê de li Komara Demokratîk a Kurdistanê, rêwîtiya wî ya ber bi Yekîtiya Sovyetê û beşdariyên wî di Şoreşên Îlon û Gulanê de, Madalyaya Barzaniyê ji Serok Mesûd Barzan wergirt.
Çavkanî
1. Hemed El-Cewherî, Madalyaya Barzaniyê Nemir, xelatên herî bilind ên rûmetê, Cild Yekem, (Hewlêr - Weşanxaneya El-Hajj Haşim - 2015 PZ).
2. Haider Farouk Al-Samarrai, Diaa Caefar û rola wî ya siyasî û aborî li Iraqê, (London - Dar Al-Hikme - 2016).
3. Şeeban Elî Şaban, Çend Agahiyên Siyasî û Dîrokî, Çapa Sêyem, (Hewlêr - Çapxaneya Rozhlat - 2013 Mîladî).
4. Omer Faruqî, Serdar Dana Zindagî û duelên Mela Mistefa Barzaniyê nemir, Çap Dom, (Holler - Çap Xaneh û Zarat Amozesh û Parrush - 2002g).
5. Ebdulrehman El-Mulla Hebîb Ebû Bekir, Eşîra Barzan di navbera 1931 - 1991 de, Çapa Yekem, (Hewlêr - Weşanxaneya Wezareta Çandê - 2001 PZ).
6. Ebdullah Xefûr, Ferhenga Erdnîgarî ya Hewlêrê, (Hewlêr - Weşanên Akademiya Kurdî - Çapxaneya Hacî Haşim - 2015).
7. Karwan Mihemed Mecîd, Barzaniyan ji Mehabadê heta Sovyetan, Çapa Yekem (Silêmanî - Weşanxaneya Baywand - 2011 PZ).
8. Kovara Hetaw, Hejmar 154, Sal 6, Erbîl, Weşanxaneya Kurdistan, Înî, 15ê Nîsanê, 1959.
9. Ji bîranînên rêberê şehîd Haso Mîrxan Zazûkî, 62 roj bi Barzaniyan re, Barzaniyan çûn Yekîtiya Sovyetê, Çapa Yekem (Hewlêr - Weşanxaneya El-Seqafa - 1997 PZ).
10. Leyth Abdul-Muhsin Cewad El-Zubaidi, Şoreşa 14 Tîrmeh 1958 li Iraqê, (Bexda - Weşanxaneya Dar El-Reşîd - 1979 P.Z).
11. Mesûd Barzanî, Barzanî û Tevgera Rizgarîxwaz a Kurd 1931-1958 (Duhok, Çapxaneya Xebat, 1998).
12. Mesûd Barzani, Barzani û Tevgera Rizgariya Kurd 1961-1975, Cild Sêyem, Beşa Yekem, (Hewlêr - Weşanxaneya Wezareta Perwerdehiyê - 2004).
13. Arşîva Desteya Ansîklopediyê ya Partiya Demokrat a Kurdistanê.
