biyografi

Cemîl Tewfîq Husên Bi navê Cemîl Sûr tê nasîn, di sala 1912an de li navçeya Bamernî ya Amediyê, parêzgeha Dihokê ji dayik bû. Di sala 1939an de tevlî Partiya Hîwa bû. Berî ku biçe Yekîtiya Sovyetê, bi Meryem Mistefa Taha re zewicî bû, ku du kur (Îzzat Cemîl, 1936) û (Behzad Cemîl, 1940) û keçek (Kulîzar Cemîl, 1942) çêbûn. Piştî ku gihîşt Yekîtiya Sovyetê, bi Zulfiya Axlib Sefer re zewicî, ​​ku kurek (Ebdullah Cemîl, 1954) û du keç (Esmer Cemîl, 1952) û (Zuleyxa Cemîl, 1956) çêbûn. Di şeva 4/5ê Cotmeha 1963an de, di Şerê Cebel Metîn de şehîd bû.

rûpelên têkoşînê

Ew di sala 1945an de tevlî refên şoreşa duyemîn a Barzan bû, beşdarî hemû şeran bû û ji ber vê sedemê di 19ê Tebaxa 1945an de bi fermana Dadgeha Leşkerî ya Iraqê hemû milkên wî yên tevger û neguhêzbar hatin desteserkirin.

Piştî şikestina şoreşa duyemîn a Barzan di 11ê Cotmeha 1945an de, ew bi Mistefa Barzanî û hevalên wî re ber bi Rojhilatê Kurdistanê ve çû û piştî damezrandina Komara Demokratîk a Kurdistanê li Mehabadê, di 31ê Adara 1946an de, di çarçoveya hêza Barzan de komarê parast.

Piştî hilweşîna Komara Kurdistanê li Mehabadê û vegera Barzaniyê nemir ji rojhilatê Kurdistanê bo başûrê Kurdistanê, ew beşdarî şerên Nexde û Şînoyê li rojhilatê Kurdistanê bû û di nav hevalên xwe yên pêşmerge de bû, ji ber ku di 19/4/1947an de bi rêya (Xakurk û Deşta Berazgarayê) di nav axa bakurê Kurdistanê re vegeriya herêmên Şîrwan û Mezûrî.

Piştî vegera xwe, General Mistefa Barzani di 15ê Gulana 1947an de li gundê Arkuşê bi hevalên xwe re civînek li dar xist û ji wan re hilbijartina mayîn an çûna Yekîtiya Sovyetê da. Li wir, hemû hevalên wî biryar dan ku berdewam bikin û ber bi Yekîtiya Sovyetê ve biçin. Di 23ê Gulana 1947an de, ew ligel General Mistefa Barzani çûn Yekîtiya Sovyetê û beşdarî şerên Qeter û Pira Makûyê bûn. Piştî zehmetî û westandina mezin, di 18ê Hezîrana 1947an de ji Çemê Arasê derbas bûn, ku li ser sînorê Îran û Yekîtiya Sovyetê ye.

Piştî gihîştina wan a Yekîtiya Sovyetê di 19ê Hezîrana 1947an de, ew û hemû hevalên wî li bajarê Nexçivanê yê Azerbaycanê çil rojan di nav wargehek vekirî de ku bi têlên dirandî dorpêçkirî bû û ji aliyê leşkeran ve dihat parastin, hatin girtin. Ji aliyê xwarin, cil û berg û veguhastinê ve ew wekî dîlên şer hatin muamelekirin. Bi fermana hikûmeta Sovyetê, ew paşê li herêmên Axdam, Laçîn, Ayulax û Kelacar ên Azerbaycanê hatin belavkirin. Di 10ê Kanûna Pêşîn a 1947an de, ew hatin veguhastin kampek li ser Deryaya Xezar li Baku, paytexta Azerbaycanê. Di 23ê Kanûnê de, cilên leşkerî wergirtin û di bin çavdêriya efserên Azerbaycanê de rojane heşt saetan perwerdehiya leşkerî dîtin. Di heman demê de, wan rojane çar saetan ji hin hevalên xwe yên xwendetir dersên zimanê Kurdî wergirtin.

Piştî ku Cefer Bakirov hevalên xwe nebaş kir, Barzani biryar da ku di 29ê Tebaxa 1948an de meclisa xwe ya leşkerî ji Azerbaycanê biguhezîne kompleksa Girjukê ya nêzîkî paytexta Ozbekistanê Taşkentê, û li wir perwerdehiya xwe ya leşkerî berdewam kirin.

Di Adara 1949an de, ew û hevalên wî bi trênan kom bi kom ber bi gundên kolektîf ên Yekîtiya Sovyetê ve hatin belavkirin û li zeviyên kolxozê (erdên ku mirov ji hikûmetê kirê dikirin û dûv re parek ji wan didan hikûmetê) xebitîn. Piştî hewildanên mezin û şandina çend nameyan ji General Barzaniyê ji Stalîn re, Stalîn di dawiyê de nameyek wergirt ku tê de Barzaniyê ji êşa hevalên xwe re diaxivî, û wî tavilê biryar da ku komîsyonek ava bike da ku rewşa hevalên Barzaniyê lêkolîn bike. Biryara dawî ya komîsyonê ew bû ku ew li bajarê Frivsky werin kom kirin, ji ber vê yekê di Mijdara 1951an de ew çû bajarê Frivsky yê Sovyetê.

Piştî şoreşa 14ê Tîrmeha 1958an û vegera General Mistefa Barzanî di 25ê Sibata 1959an de, ew û hevalên wî li gorî Maddeyên (3) û (7) û Paragrafa (a) ya Maddeya (10) û sepandina Maddeya (11) li gorî Qanûna Hejmar (19) a ku ji bo sala 1959an hatiye sererastkirin, di efûya giştî de cih girtin.

Komara Iraqê di sala 1958an de di bin serokatiya Ebdulkerîm Qasim de hate damezrandin. Ew di 16ê Nîsana 1959an de bi hevalên xwe re bi keştiya Croziah re bi rêya bendera Besrayê li başûrê Iraqê vegeriya Kurdistanê û li Sersengê bi cih bû. Di sala 1961an de beşdarî... Şoreşa Îlonê Ew di meqamê (Serleq - Fermandarê Kompaniyê) de bû, û berpirsê herêmî yê Sabna-Bamarni (Duhok) bû. Wî beşdarî di dema Şoreşa Îlonê Di destana Kli Zawîta, Kli Qantara, Şerê Siyartika, Sersankê û paqijkirina Brîker de, ew di şeva 4/5ê Cotmeha 1963an de di Şerê Çiyayê Metîn de şehîd bû.

Çavkanî:

- Hikûmeta Serokwezîrê Kurdistanê, Wezareta Plan Danan, Wezareta Karên Derve ya Kurdistanê, Wezareta Xazanîka û Daniştwanê, Holler, 2009g.

- Hamid Ghardi, navê peyvê, navê kesê, (Hawler - ev navê malbat û xelkê Aras e - Chakhani) Wezareta Peru - 2004g).

- Haider Farouk Al-Samarrai, Diaa Caefar û rola wî ya siyasî û aborî li Iraqê, (London - Dar Al-Hikme - 2016 PZ).

- Dana Adams Schmidt, Rêwîtiya Te Ber Bi Niha Li Kurdistana Azakanî Be, û Ebû Bekir Sah Îsmaîl, (Dahic - Roja Sersalê) Li Urdun û Mokryaniyê - Çapxanî Xanî - 2008g).

- Singer û Pêşmerge, Cemîl Tewfîq Husên û Bernias B. Cemîl Singer û Pêşmerge, Partiya Îranî ya Demokrasiya Kurdistanê, Holler, 15ê Cotmeha 2018an.

- Omer Faruqî, Serdar Dana Zindagî û duelên Mela Mistefa Barzaniyê nemir, Çap Dom, (Holler - Çapxanî, Wezareta Karûbarên Derve û Kirînê - 2002g).

- Abdullah Hemman Mela Hebîb Ebû Bekir, ji eşîra min a Berzan, ji Mijdara 1931an heta 1991an, îro, (Holler - Sekreterê Wezareta Karên Derve) Rûşenberî - 2001g).

- Karwan Mihemed Mecîd, Barzaniyakan La Mahabad y Bachfiyet, Jabiyekam, (Solemani - Erebistana Siûdî - 2011g).

- Ev çîroka Şehîdê Hesen Mîrxan e, 62 ji zimanê Barzaniyê nemir, ev der cihê ku Barzaniyê ne li ser komputerê te bû, Li vir tu yî (Holler - Federasyona Rûsyayê - 1997).

- Leyth Abdul-Muhsin Cewad El-Zubaidi, Şoreşa 14 Tîrmeh 1958 li Iraqê, (Bexda - Weşanxaneya Dar El-Reşîd - 1979 M.Z.).

- Mistefa Husên Şaban, serokê Partiya Demokrat a Kurdistanê, 2ê Adarê 2925, Holler, Ping Shim, 16ê Îlonê, 1999, r. 4.

- Mesûd Barzanî, Barzanî û jina wî, û gelê welat, 1931-1958, (Dahik - Çapxanî Xebat - 1998).

- Mesûd Barzanî, Barzani û jina wî, û xelkê Wezareta Karên Derve, 1961-1975, Barghi Seim, Bishkem, (Holler - Wezareta Karên Derve). Peruardah - 2004g).

- Necef Qolî Basyan, ji Mehabadî Xinewiye û Hîta Lîwarakanî Aras re, û. Şewket Şêx Yezdîn, cenabê we, (Permam - Xelkê Partiya Demokrat a Kurdistanê - 1996).

- Arşîva Desteya Ansîklopediyê ya Partiya Demokrat a Kurdistanê.