ژیاننامە
ئیبراهیم حەسەن ئیبراهیم ناسراو بە (برایم حەسەنپێشمەرگە و ڕەفیق بارزانی بۆ یەکێتی سۆڤیەت، لەدایکبووی ساڵی 1910 لە گوندی بێبیل، بەشداری… شۆڕشی ئەیلولپۆستی (سەرپاڵ - فەرماندەی فەوجی) لە ڕیزەکانی پێشمەرگەدا هەبووە، و لە ساڵی ١٩٦١ لە چیای قەلەندەر شەهید بووە.
لاپەڕە مێژووییەکان
برایم حەسەن لە ساڵی 1910 لە گوندی بیبیل لەدایکبووە کە سەر بە ناحیەی کورتو لە دەڤەری مێرگەسۆر سەر بە پارێزگای هەولێرە. پێش ئەوەی بچێتە یەکێتی سۆڤیەت هاوسەرگیری لەگەڵ گوڵ خدر کردووە، کوڕێکیان (حسێن برایم) لەدایک بووە لە ساڵی ١٩٤١، کچێکیشیان (حەلیمە برایم) لە ساڵی ١٩٤٢ لەدایک بووە.
لاپەڕە مێژووییەکان
لە نێو ئەو کەسانەدا بوو کە یاوەری ئەو ژەنەراڵە بوون مستەفا بارزانی لە ١٥ی ئایاری ١٩٤٧ بەشداری لە کۆبوونەوەیەکدا کرد لە گوندی ئەرکوش کە تێیدا بژاردەی مانەوە یان چوونیان بۆ یەکێتی سۆڤیەت پێداون. لەوێ هەموو هەڤاڵەکانی بڕیاریان دا بەردەوام بن و بەرەو یەکێتی سۆڤیەت بڕۆن. لە ٢٣ی ئایاری ١٩٤٧ لەگەڵ ژەنەراڵەکەدا بووە. مستەفا بارزانی بۆ یەکێتی سۆڤیەت بەشداری شەڕەکانی قەتور و پردی ماکوی کردووە و دوای سەختییەکی زۆر و ماندووبوونی ئەوپەڕی لە ١٨ی حوزەیرانی ١٩٤٧ ڕووباری ئاراس کە دەکەوێتە سەر سنووری نێوان ئێران و یەکێتی سۆڤیەت بەزاندووە.
دوای گەیشتنیان بە یەکێتی سۆڤیەت لە ١٩ی حوزەیرانی ١٩٤٧دا لەگەڵ سەرجەم هەڤاڵەکانی لە شاری نەخچیڤانی ئازەربایجان بۆ ماوەی چل ڕۆژ لە کۆمپاوندێکی کراوەدا کە بە تەلی دڕکاوی دەورە دراوە و سەرباز پاسەوانییان لێدەکرا، ڕاگیران. لە ڕووی خواردن و جلوبەرگ و گواستنەوەوە وەک دیلێکی جەنگ مامەڵەیان لەگەڵ دەکرا. بە فەرمانی حکومەتی سۆڤیەت، دواتر بەسەر ناوچەکانی ئەغدەم، لاچین، ئەیولاخ و کەلباجەر لە کۆماری ئازەربایجان دابەشکران. لە 10ی کانونی یەکەمی ساڵی 1947 گواسترانەوە بۆ کەمپێکی سەر دەریای خەزەر لە باکۆی پایتەختی کۆماری ئازەربایجان. لە ٢٣ی کانوونی دووەمدا جلوبەرگی سەربازییان وەرگرت و ڕۆژانە هەشت کاتژمێر مەشقی سەربازییان ئەنجامدا لە ژێر چاودێری ئەفسەرانی کۆماری ئازەربایجان. لە هەمان کاتدا ڕۆژانە چوار کاتژمێر وانەی زمانی کوردییان لە بەشێک لە هەڤاڵانی خوێندەوارتریان وەرگرتووە.
دوای مامەڵەی خراپی جەعفەر باکیرۆڤ لەگەڵ هەڤاڵەکانی، بارزانی بڕیاریدا لە 29ی ئابی 1948 مەجلیسی سەربازی خۆی لە ئازەربایجانەوە بگوازێتەوە بۆ کۆمەڵگەی گیرجوک لە نزیک تاشکەنتی پایتەختی ئۆزبەکستان، لەوێش درێژە بە مەشقی سەربازیی خۆیان دەدەن.
لە مانگی ئازاری ساڵی ١٩٤٩دا خۆی و هەڤاڵەکانی بە شەمەندەفەر بە گروپ دابەش دەکران بۆ گوندە هاوبەشەکانی یەکێتی سۆڤیەت و لە کێڵگەی کۆلخۆز (زەوی کە خەڵک لە حکومەت بەکرێیان دەگرت و دواتر پشکیان بە حکومەت دەدا) کاریان دەکرد.
دوای هەوڵێکی زۆر و ناردنی چەند نامەیەکی جەنەڕاڵ بارزانی بۆ ستالین، دواجار ستالین نامەیەکی پێگەیشت کە تیایدا بارزانی باسی لە ئازارەکانی هەڤاڵەکانی کردبوو و دەستبەجێ بڕیاریدا لیژنەیەک بۆ بەدواداچوون بۆ دۆخی هەڤاڵانی بارزانی پێکبهێنێت. بڕیاری کۆتایی لیژنەکە ئەوە بوو کە لە شاری فریڤسکی کۆبکرێنەوە، بۆیە لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٥١ چووە شاری فریڤسکی سۆڤیەت.
دوای شۆڕشی ١٤ی تەمووزی ١٩٥٨ لە عێراق و گەڕانەوەی ژەنەراڵ مستەفا بارزانیلە ٢٥ی شوباتی ١٩٥٩، لێبوردن خۆی و هاوەڵەکانی بە پێی مادەکانی (٣) و (٧) و بڕگەی (ئە)ی مادەی (١٠) و جێبەجێکردنی مادەی (١١) بەپێی یاسای ژمارە (١٩) کە بۆ ساڵی ١٩٥٩ هەموارکرایەوە، لەخۆگرت.
لە 16ی نیسانی ساڵی 1959 لەگەڵ هاوەڵەکانی لە کەشتیی خاچپەرست لە ڕێگەی بەندەری بەسرە لە باشووری عێراق گەڕایەوە کوردستان. بەشداری لە... شۆڕشی ئەیلول ساڵی 1961 پۆستی (سەرپاڵ - فەرماندەی فەوجی)ی وەرگرتووە و لە هەمان ساڵدا لە چیای قەلەندەر شەهید بووە.
سەرچاوەکان:
حامید غەجەردی، پەختە مێژوو نامێ، شەبی یەحکیم، (هۆلەر - دێزغای چاپ و بوکۆردانە ئاراس - چەپخانە و هەزارەی ئێران - ٢٠٠٤)
- ئەمە مێژووی شەهید شەهید میرخان زاجازکییە، ٦٢ ساڵ لەمەوبەر، ئەم شارە بارزانییە، کە تێیدا لەدایک بووە. ئەمە زمانی ژیانی تۆیە، ناوی ئەو کەسەیە (هاڤۆلەر - چاپخانە - ١٩٩٧).
- مەسعوود بارزانی، بارزانی و کورد ڕزگاریخوازی 1931-1958، (دەهێک - چاپخانە خەبات - 1998).
- ئەرشیفی دەسەڵاتی ئینسایکلۆپیدیای پارتی دیموکراتی کوردستان.
- دەقی بڕیاری لیژنەی لێبوردنی گشتی بۆ گێڕانەوەی شەرەفی شەهیدانی شۆڕشی بارزان، گۆڤاری ڕزگاری، ژمارە 3، 2، چاپخانەی ئەلرابیتە، بەغدا، 1ی نیسانی 1959.
