زندگینامه

ملا علی ملا عبدالرحمن، که با نام ملا علی ژاژوکی نیز شناخته می‌شود، در سال ۱۸۹۸ در روستای ژاژوک، شهرستان گوراتو، شهرستان مرگسور، استان اربیل متولد شد. او قبل از رفتن به اتحاد جماهیر شوروی ازدواج کرده بود. آنها یک پسر و یک دختر به نام‌های هامین ملا (۱۹۲۶) و خضر ملا (۱۹۲۶) داشتند. او مدرک کشاورزی خود را از اتحاد جماهیر شوروی دریافت کرد. او به زبان‌های کردی، عربی و روسی مسلط بود. او در سال ۱۹۷۸ در بغداد درگذشت.

مبارزه

او در سال ۱۹۳۰ به صفوف انقلاب اول بارزانی پیوست و در ۳ آوریل ۱۹۳۲ در نبرد دولا واژی شرکت کرد. در ۱۹ اوت ۱۹۴۵، دادگاه عرفی نظامی عراق تمام اموال او را که در نبردهای ناتمام به دست آورده بود، مصادره کرد. پس از فروپاشی انقلاب دوم بارزانی، او در ۱۱ اکتبر ۱۹۴۵ به کردستان شرقی نقل مکان کرد. در ۳۱ مارس ۱۹۴۶، او به عنوان پیشمرگه در نیروهای بارزانی ارتش جمهوری دموکراتیک کردستان در مهاباد خدمت کرد. در ۱۵ آوریل ۱۹۴۷، خانواده‌اش به همراه شیخ احمد بارزانی از رودخانه گادار که در مرز بین‌المللی بین پادشاهی ایران و پادشاهی عراق واقع شده است، عبور کردند و چندین ماه را در سیمی دیانا گذراندند. دستگیر شدند.

او همچنین جزو پیشمرگانی بود که در ۱۹ آوریل ۱۹۴۷ از طریق خواکورک و دشتی برازگر به شروان و مزوری بازگشتند.... (یا: ... یا ...

پس از بازگشت، ژنرال مصطفی بارزانی در ۶ مه ۱۹۴۷ جلسه‌ای با رفقایش در روستای آرگوش برگزار کرد و به آنها دستور داد که بمانند یا به اتحاد جماهیر شوروی بروند. او در نبرد کوتول (قطور) و نبرد پل ماکو شرکت کرد. پس از سختی‌ها و خستگی‌های فراوان، در ۱۸ ژوئن ۱۹۴۷ از رودخانه ارس که در مرز ایران و اتحاد جماهیر شوروی قرار دارد، عبور کرد.. .

پس از ورود به اتحاد جماهیر شوروی، در ۱۹ ژوئن ۱۹۴۷، او و تمام رفقایش در نخجوان آذربایجان، به مدت چهل روز در یک اجتماع باز که توسط گروهی از سربازان با سیم خاردار احاطه شده بود، بازداشت شدند. آنها تحت مراقبت بودند و از نظر غذا، لباس و حمل و نقل مانند اسیران جنگی با آنها رفتار می‌شد. بعداً با تصمیم دولت شوروی، آنها به مناطق آغدام، لاچین، آیولاخ و کلبجر آذربایجان تقسیم شدند. در ۱۰ دسامبر ۱۹۴۷، آنها به یک پایگاه نظامی در کنار دریای خزر در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان، منتقل شدند. آنها آموزش نظامی دیدند. همزمان، توسط برخی از رفقای تحصیل کرده خود، روزانه چهار ساعت زبان کردی به آنها آموزش داده می‌شد.... (یا: ... یا ...

پس از بدرفتاری جعفر بکیروف با رفقایش، تصمیم گرفته شد که اردوگاه نظامی او در ۲۹ آگوست ۱۹۴۸ از جمهوری آذربایجان به جامعه چیرچوک در نزدیکی تاشکند، پایتخت جمهوری ازبکستان، منتقل شود و در آنجا به آموزش نظامی ادامه دهند.

در مارس ۱۹۴۹، او و رفقایش با قطار در روستاهای اتحاد جماهیر شوروی توزیع شدند و در مزارع کلخوزها (زمین‌هایی که مردم از دولت اجاره می‌کردند و سپس به دولت پس می‌دادند) کار کردند.... (یا: ... یا ...

پس از تلاش‌های فراوان و ارسال چندین نامه توسط ژنرال بارزانی به استالین، سرانجام استالین نامه‌ای دریافت کرد که در آن بارزانی از رنج رفقایش صحبت کرده بود و او بلافاصله تصمیم گرفت کمیته‌ای برای بررسی وضعیت رفقای بارزانی تشکیل دهد. در نوامبر ۱۹۵۱، علی ملا عبدالرحمن به وروسکی، اتحاد جماهیر شوروی نقل مکان کرد.... (یا: ... یا ...

در سال ۱۹۵۸ جمهوری عراق به رهبری عبدالکریم قاسم تأسیس شد. در ۱۶ آوریل ۱۹۵۹ ملا علی ملا عبدالرحمن به همراه رفقایش با کشتی جورجیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشت.

منابع:

1. حمید گردی، خلاصه التاریخ، چاپ اول، (اربیل - انتشارات ارس - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ۱۳۸۳)، صص ۵۱، ۵۳، ۵۸، ۶۰، ۶۲، ۶۷، ۸۰، ۹۵، ۱۳۳،
2. حیدر فاروق السامری، ضیاء جعفر و نقش سیاسی و اقتصادی او در عراق، (لندن - دارالحکمه - ۲۰۱۶)، ص.
3. زرار سلیمان بیگ درگلایی، خاطرات 1342-1356، (سلیمانی - چاپخانه راهند - 1381)، ص 1342-1356.
4. شعبانعلی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل - چاپخانه روژهلات - ۲۰۱۳)، ص.
5. شوکت شیخ یزدین، جشن طلایی پیشمرگه، (پیرمام - چاپخانه خبات - ۱۹۹۶)، ص.
6. صالح یوسف صوفی، گاهشمار کردستان و جهان، چاپ اول، جلد ۲، (دهوک - چاپخانه استانی دهوک - ۲۰۱۳)، ص ۶۰۷،
7. صالح یوسف صوفی، گاهشمار کردستان و جهان، چاپ اول، جلد ۳، (دهوک - چاپخانه استانداری دهوک - ۲۰۱۳)، ص.
8. عمر فاروق، سردار دانا زندگی و مبارزات مرحوم ملا مصطفی بارزانی، چاپ دوم، (اربیل - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ۲۰۰۲)، ص.
9. عبدالرحمن ملا حبیب ابوبکر، قبیله بارزان بین سال‌های ۱۹۳۱ تا ۱۹۹۱، چاپ اول، (اربیل - چاپخانه وزارت فرهنگ) - ۲۰۰۱)، صفحات ۱۲۱، ۱۲۶-۱
10. عبدالله غفور، فرهنگ جغرافیای اربیل، (اربیل - انتشارات آکادمی کرد - چاپخانه حاجی هاشم - ۲۰۱۵)، ص ۲۳۴،
11. کاروان محمد مجید، بارزانی‌ها از مهاباد تا اتحاد جماهیر شوروی، چاپ اول، (سلیمانیه - چاپخانه پیوند - ۲۰۱۱)، صفحات ۸۴، ۹۴-۹۶.
12. مجله هتاو، شماره ۱۵۴، سال ششم، اربیل، چاپخانه کردستان، جمعه، ۱۵ آوریل ۱۹۵۹، ص ۲،
13. در خاطرات فرمانده شهید حسو میرخان ژاژوکی، ۶۲ روز با بارزانی، بارزانی‌ها به اتحاد جماهیر شوروی رفتند، چاپ اول (اربیل - چاپخانه فرهنگی - ۱۹۹۷)، صفحات ۱۱۸، ۱۲۷.
14. لیث عبدالمحسن جواد الزبیدی، انقلاب 14 ژوئیه 1958 در عراق، (بغداد - دارالرشید انتشارات - 1979م)، ص.
15. مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادیبخش کرد ۱۹۳۱-۱۹۵۸، (دهوک - چاپخانه خبات - ۱۹۹۸)، صص ۳۳، ۱۳۹، ۱۵۳، ۱۸۴، ۱۸۷-۱۸۸، ۱۹۴-۱۹۷، ۲۰۰-۲۰۱، ۲۰۵،
16. نجف قلی پسیان، از مهاباد خونین تا کرانه‌های ارس، نوشته شوکت شیخ یزدین، چاپ اول، (پیرمام - جشن طلایی حزب دموکرات کردستان - ۱۹۹۶)، ص.
17. بایگانی هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان... (یا: ... یا ...