رژیم بعث به رهبری صدام حسین، با استفاده از این آیه، از این نام برای حملات نظامی و نابودی کردستان و غیرنظامیان کرد استفاده میکرد. در سال ۱۹۸۸، نیروهای نظامی و جاشهای رژیم بعث عبارت بودند از: نیروی هوایی، نیروهای ویژه، سازمانهای اطلاعاتی، یگانهای ویژه با سلاحهای شیمیایی و بیولوژیکی، اطلاعات نظامی و تمام نهادهای دیگر در عملیات نظامی علیه مردم کرد تحت فرماندهی علی حسن مجیدی، پسرعموی صدام حسین، شرکت داشتند.
اگرچه عملیات انفال کردها به اواسط دهه ۱۹۷۰ میلادی برمیگردد، رژیم عراق حدود ۴۰۰۰۰ فیلی را که نسلها در نزدیکی بغداد و خانقین زندگی میکردند، با تظاهر به ایرانی بودن، اخراج کرد. از سال ۱۹۷۱ تا ۱۹۸۰، بیش از ۲۰۰۰۰۰ فیلی توسط دولت عراق تبعید شدند. در دهه ۱۹۸۰، رژیم بعث به شهروندانی که از فیلیها جدا میشدند یا خود را از آنها معاف میکردند، پاداش میداد.
در ۳۱ ژوئیه ۱۹۸۳، رژیم بعث، جوامع قوشتپه، بحرکه، حریر و دیانا را محاصره کرد و ۸۰۰۰ غیرنظامی بارزانی را به وحشیانهترین شکل و به دور از هرگونه ارزش دینی و آداب انسانی به بیابانهای عراق کشاند. سلمان سماوه زنده به گور شد. انفال بارزانی یکی از جنایات نادر در تاریخ بشریت بود و از بزرگترین جنایات محسوب میشود.
این جنایات نسلکشی بدون نام تا سالهای ۱۹۸۶-۱۹۸۱ ادامه یافت. رژیم بعث بعدها رسماً کلمه انفال را به عنوان نام نسلکشی کردها در عراق برگزید. این نام برای حملات نظامی جهت نابودی کردستان و نابودی مردم آن استفاده میشد. در این راستا، علی حسن مجید اموال ملت کرد را برای ارتش، جاشها و خائنین حلال کرده بود و به ارتش دستور داده بود که اموال شهروندان کرد را غارت و مصادره کند. حدود ۱۸۲۰۰۰ غیرنظامی کرد کشته، ناپدید و زنده به گور شدند.
مراحل انفال کردی
اگرچه عملیات انفال در سال ۱۹۷۰ با اخراج و دستگیری فیلیها آغاز شد، اما رسماً در سال ۱۹۸۸ پس از پایان جنگ هشت ساله بین عراق و ایران (۱۹۸۰-۱۹۸۸) به اجرا درآمد:
مرحله اول
مرحله اول، که به عنوان انفال دره جفایات شناخته میشود، در ۲۳ فوریه ۱۹۸۸ به رهبری سلطان هاشم، وزیر دفاع، با مشارکت تیپ ۶۰ نیروهای نظامی آغاز شد. رژیم بعث از انواع سلاحهای سنگین علیه مردم ازمار، سوسه و موات استفاده کرد. در نتیجه این عملیات، چندین روستا و منطقه ویران شد و در ۱۸ مارس به پایان رسید.
مرحله دوم
مرحله دوم، که به انفال قرهداغ معروف است، در ۲۲ مارس ۱۹۸۸ انجام شد و مناطق کوه گلزارد، بازیان، قرهداغ، دربندیخان، زراین، آربات و روستاهای تاکیا، سوسنان، ساغرما، دربندباساره و کاپی قرهداغ را در بر گرفت. رژیم بعث این عملیات را با سلاحهای شیمیایی آغاز کرد که منجر به آوارگی بیش از ۸۰۰۰ غیرنظامی شد. سپس آنها مردان و زنان جوان را از پیرمردان جدا کرده و آنها را به زندان نوگرا سلمانی در سماوه فرستادند. این مرحله در ۱ آوریل به پایان رسید.
مرحله سه
مرحله سوم که انفال گرمیان نیز نامیده میشود، سه منطقه از گرمیان را از ۷ تا ۲۰ آوریل ۱۹۸۸ در بر گرفت. این مرحله گستردهترین حمله به منطقه بود: دوزخورماتو، قادر کرم، کالار، کفری، چمچمال، تلهکو، پباز، سنگائو، دربندیخان، کاراهنجیر، تاکیا و بخشهایی از آن. دوره انفال از هر دوره دیگری غمانگیزتر و زیانبارتر بود، زیرا حدود ۸۰ هزار غیرنظامی کرد در آنجا کشته شدند.
مرحله چهارم
مرحله چهارم انفال یا انفال حوزه زی باچوک، پس از تکمیل انفال سوم که بیشترین تلفات را به همراه داشت، در ۳ مه ۱۹۸۸ آغاز شد. این عملیات حوزه زی باچوکی را که خط مرزی بین استانهای کرکوک و اربیل را تشکیل میدهد، و همچنین جاده جنوبی بین کویا و دریاچه دوکان و مناطق شوان، شیخ بزینی، دشت کویا، گوپتاپا، عسکر، دگالا و آلتون کوپری را در بر میگرفت.
مرحله چهارم انفال با بمباران شیمیایی روستای گوپتاپا آغاز شد. ابتدا هواپیماهای جنگی بمبهای شیمیایی را بر سر مردم منطقه ریختند و حدود ۳۰۰ نفر را کشتند. آن دوره در ۸ مه همان سال به پایان رسید.
مرحله پنجم
مراحل پنجم، ششم و هفتم انفال در ۱۵ مه ۱۹۸۸ آغاز شد. این مرحله درههای کوهستانی شقلاوه و رواندز را در بر میگرفت. در ۷ ژوئن، انفال پنجم پایان یافت.
مرحله شش و هفت
از ۲۶ ژوئیه ۱۹۸۸، رژیم بعث این منطقه را با سلاحهای شیمیایی بمباران کرد. در طول پنج، شش و هفت حمله، ۵۲ روستا در مناطق خلیفان، رواندز و خوشناوتی ویران شدند. این دو مرحله در ۲۶ اوت به پایان رسید.
مرحله هشتم و پایانی
مرحله هشتم انفال بادینان در ۲۵ آگوست ۱۹۸۸، پس از توقف جنگ عراق و ایران در بادینان آغاز شد. این حمله با حملات شیمیایی به منطقه زیرشکن در مرز عراق و ترکیه آغاز شد. دوره انفال شدیدترین حمله بمب شیمیایی بود، اما تعداد تلفات کمتر از بمباران شدید بود، زیرا نیروهای پیشمرگه در منطقه از قبل به مردم هشدار داده بودند و به آنها توصیه کرده بودند که به دلیل اثرات شیمیایی تولید، از خود محافظت کنند. این مرحله تا ۶ سپتامبر ادامه داشت.
مرجع:
۱- آرشیو هیئت دایره المعارف حزب دموکرات کردستان.
