Jînenîgarî
Şahîn Îbrahîm di sala 1929an de li gundê Mamiskî yê navçeya Pîran a navçeya Mergesûr a parêzgeha Hewlêrê ji dayik bûye. Piştî ku çûye Yekîtiya Sovyetê, li wir xwendiye û bawernameya xwe ya bekeloryayê di warê çandiniyê de wergirtiye. Piştî ku di sala 1959an de ji Yekîtiya Sovyetê vegeriyaye, li ofîsa çandiniyê ya Mexmûrê dest bi kar kiriye. Di sala 1978an de ew veguheziye Ofîsa Çandiniyê ya Xelîfan. Di sala 1980an de wekî Cîgirê Midûrê Ofîsa Çandiniyê ya Herîr hatiye tayînkirin. Li wir Rûs hebû.
Têkoşîn
Di 11ê Cotmeha 1945an de, piştî têkçûna Şoreşa Duyemîn a Barzan, ew çû Rojhilatê Kurdistanê. Di 31ê Adara 1946an de, ew li Mehabadê tevlî hêzên Barzan ên Artêşa Komara Demokratîk a Kurdistanê bû. Di 3yê Gulanê de, ew beşdarî Şerê Malqeranî bû.
Piştî hilweşîna Komara Demokratîk a Kurdistanê, ew di 3ê Adara 1947an de beşdarî Şerê Nalos û di 19ê Adara heman salê de beşdarî Şerê Nexde û Şînoyê bû. Ew yek ji wan Pêşmergeyan bû ku di 19ê Nîsana 1947an de bi rêya Xawkurk û Deştî Berazger vegeriyan Şêrwan û Mezûrî.
Piştî vegera wan, General Mistefa Barzanî di 15ê Gulana 1947an de li gundê Arguşê bi hevalên xwe re civînek li dar xist û ji wan re talîmat da ku an bimînin an jî herin Yekîtiya Sovyetê. Ew beşdarî Şerê Qtur û Şerê Pira Mako bû. Di 18ê Hezîrana 1947an de, ew li ser sînorê Îran û Yekîtiya Sovyetê ji çemê Arasê derbas bû.
Piştî gihîştina Yekîtiya Sovyetê, di 19ê Hezîrana 1947an de, ew û hemû hevalên wî li Naxçevan, Azerbaycanê, çil rojan di nav civatek vekirî de ku ji aliyê komek leşkeran ve bi têlên dirandî hatibû dorpêçkirin, hatin girtin. Ew ji aliyê xwarin, cil û berg û veguhastinê ve wek dîlên şer dihatin parastin û muamelekirin. Paşê bi biryara hikûmeta Sovyetê ew li herêmên Axdam, Laçîn, Ayulax û Kelbecar ên Azerbaycanê hatin dabeşkirin. Di 10ê Kanûna Pêşîn a 1947an de, ew ji bo baregeheke leşkerî ya li ser Deryaya Xezar li Baku, paytexta Komara Azerbaycanê hatin veguhastin. Wan perwerdehiya leşkerî wergirt. Di heman demê de, ji aliyê hin hevalên xwe yên xwende ve rojê çar saetan dersa Kurdî didan wan.
Piştî ku Cefer Bakirov hevalên Barzaniyê nebaş tehrîk kirin, biryar hat dayîn ku kampa wî ya leşkerî ji Azerbaycanê bo civaka Çîrçûk a nêzîkî Taşkentê, paytexta Ozbekistanê were veguhastin, li wir wan perwerdehiya xwe ya leşkerî berdewam kir.
Di Adara 1949an de, ew û hevalên wî bi trênê li gundên Yekîtiya Sovyetê hatin belavkirin û li zeviyên kolxozan (erdên ku mirovan ji hikûmetê kirê dikirin û dûv re didan hikûmetê) xebitîn.
Piştî gelek hewldan û şandina çend nameyan ji aliyê General Barzanî ve ji Stalîn re, Stalîn di dawiyê de nameyek wergirt ku tê de Barzanî behsa êşên hevalên xwe dikir û wî tavilê biryar da ku komîteyek ava bike da ku rewşa hevalên Barzaniyê lêkolîn bike. Di Mijdara 1951an de, ew çû Vrevisky, Yekîtiya Sovyetê.
Piştî şoreşa 14ê Tîrmeha 1958an li Iraqê û vegera General Mustafa Barzaniyê nemir, di 25ê Sibata 1959an de, ew û hevalên wî li gorî bendên 3 û 7, paragrafên (a) yên benda 10an û benda 11an efûyek giştî wergirtin.
Di sala 1958an de, Komara Iraqê di bin serokatiya Ebdulkerîm Qasim de hate damezrandin. Di 16ê Nîsana 1959an de, ew bi hevalên xwe re li ser keştiya Georgia bi rêya bendera Besrayê li başûrê Komara Iraqê vegeriya Kurdistanê.
Di sala 1961an de beşdarî Şoreşa Îlonê bû. Di 31ê Tîrmeha 1983an de di dema operasyona Enfalê ya li dijî Barzaniyan de ji aliyê hikûmeta Iraqê ve hate windakirin.
Çavkanî:
-
Hemîd Gerdî, Kurteya Dîrokê, Çapa Yekem, (Hewlêr - Weşanxaneya Aras - Çapxaneya Wezareta Perwerdehiyê - 2004).
-
Şaban Elî Şaban, Hin Agahiyên Siyasî û Dîrokî, Çapa Sêyem, (Hewlêr - Çapxaneya Rojhilat - 2013).
-
Şewket Şêx Yezdîn, Jubîleya Zêrîn a Pêşmergeyan, çapa yekem, (Pîrmam - Çapxaneya Xebatê - 1996).
-
Ebdulrehman Mela Hebîb Ebûbekir, Eşîra Barzan di Navbera 1931 - 1991an de, Çapa 1em, (Hewlêr - Çapxaneya Wezareta Çandê - 2001).
-
Karwan Mihemed Mecîd, Barzaniyan ji Mehabadê heta Yekîtiya Sovyetê, çapa 1emîn, (Silêmanî - Çapxaneya Paywand - 2011).
-
Kovara Hataw, Hejmar 154, Sal 6, Erbîl, Çapxaneya Kurdistanê, Înî, 15ê Nîsanê, 1959.
-
Di bîranînên fermandarê şehîd Heso Mîrxan Zhazhokî de, 62 roj bi Barzaniyan re, çûna Barzaniyan bo Yekîtiya Sovyetê, çapa yekem (Hewlêr - Çapxaneya Çandî - 1997).
-
Leyth Abdul Mohsen Cewad el-Zubaidi, Şoreşa 14 Tîrmeh 1958 li Iraqê, (Bexda - Weşanxaneya Dar el-Reşîd - 1979).
-
Mesûd Barzan, Barzan û Tevgera Rizgariya Kurd 1931-1958, (Duhok - Çapxaneya Xebatê - 1998).
-
Necef Qulî Psîan, ji Mehabada xwînî heta qeraxên Arasê, bi Şewket Şêx Yezdîn, çapa 1emîn, (Pîrmam - Jubîleya Zêrîn a Partiya Demokrat a Kurdistanê - 1996).
-
Arşîva Lijneya Ansîklopediya Partiya Demokrat a Kurdistanê.
