Biyografi

Hayrullah Abdülkerim Abdullah, 1912 yılında Erbil Kalesi'nde doğdu. 1930 yılında Bağdat Öğretmen Koleji'ne girdi ve mezun olduktan sonra Koya İlkokulu'nda öğretmen olarak göreve başladı. 1937 yılında Bağdat Askeri Koleji'nden mezun oldu.

1946'da Saleh Abdul Manaf Saeed Shakak (1932-2001) ile evlendi. 1947'de tek kızı Harbiya, Gadar Köprüsü'nde soğuktan öldü ve orada defnedildi. 1947'de Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin çöküşünden sonra Irak'a döndü ve Bağdat Merkez Hapishanesi'nde hapsedildi ve orada idam edildi. Kürtçe, Arapça, Türkmence, İngilizce ve Farsça dillerini akıcı bir şekilde konuşuyordu.

Khabatname

Hayrullah Abdülkerim Abdullah Salim, 1939 yılında Darkar Birliği üyesiydi ve aynı yıl Kürt Umut Partisi saflarına katıldı. 1945 yılında İkinci Barzan Devrimi'ne katıldı ve 19 Ağustos 1945'te Askeri Geleneksel Mahkeme, İkinci Barzan Devrimi'ne (1943-1945) katılımı nedeniyle tüm transfer edilmiş ve transfer edilmemiş fonlarına el konulmasına karar verdi.

1946'da kurucu komite Kürt Demokrat Partisi Aynı yıl Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nde (KDP) teğmen rütbesine terfi etti. Cumhuriyet ordusunda, Kasımloo Halk Cephesi'nde komutan olarak görev yaptı.

1946'da, komutasındaki Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin çöküşünden sonra... Genel Mustafa Barzani1903-1979 yılları arasında İran ordusuna karşı savaştı. 10 Nisan 1947'de Gadar Köprüsü'nde Irak polisine teslim olan subaylardan biriydi. Bağdat'taki merkez hapishanesine nakledildi ve 1945'te bir askeri mahkeme tarafından ölüm cezasına çarptırıldı. Teslim olduktan sonra, birçok önde gelen kişi ölüm cezasının infaz edilmemesi için Bağdat'a gitti. İnfaz edilmedi, ancak 1947'de, 19 Haziran 1947 Perşembe sabahı, Bağdat Merkez Hapishanesi avlusunda yapılan göstermelik bir yargılamada ikinci kez ölüm cezasına çarptırıldı. Kürt mahkumlar idam edildi ve cesetleri Erbil'e geri gönderildi. Binlerce Kürt, cesedini Bağdat'taki merkez hapishanesinden Erbil'e taşımak için hapishane kapılarının önünde toplandı. Erbil'in Tayra semtindeki Beş Barmağ mezarlığına, Kürt Demokrat Partisi merkez komitesi üyesi avukat Auni Yusuf Ahmed'in (1908-1988) huzurunda defnedildi. Yoldaşları, ülkenin özgürlüğü konusundaki kararlılıklarını yeniden teyit ettikleri bir vasiyetname kaleme aldılar.

Hayrullah ve arkadaşlarının idamı büyük yankı uyandırdı ve Irak Komünist Partisi idamlarını protesto eden bir bildiri yayınladı. Faık Bekas, daha sonra milli marş haline gelen ve Süleymaniye'de okunan "Kürt Milleti" adlı bir şiir yazdı. Irak ordusundaki Kürt subayların çoğu onun şehitliğinden dolayı üzüntü duydu.

1959'da Erbil'e yaptığı ilk ziyarette, patron Mustafa Barzani 20 Haziran 1998'de, cumhurbaşkanının temsilcisi avukat Mohsen Dzeyi'nin de bulunduğu bir törenle şehit Hayrullah'ın mezarına çelenk bıraktı. Massoud BarzaniErbil'de heykelinin açılışı.

Kaynaklar:

1. Osman Ali, Çağdaş Kürt Hareketi Üzerine Çalışmalar 1833-1946 Tarihsel ve Belgesel Çalışmalar (Erbil, Tefsir Bürosu, Kültür Matbaası, 2003).
2. Kürdistan Demokrat Partisi Tarihi, Kongre ve Konferans (Program ve İç Tüzük), Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedi Komitesi, Cilt 1, (Erbil - Roxana Matbaası - 2021).
3. Walid Hamdi, Kürtler ve Kürdistan İngiliz Belgelerinde: Tarihsel ve Belgesel Bir Çalışma (Londra, Arab Register Press, 1992).
4. Aziz Şamzini, Kürdistan Ulusal Kurtuluş Hareketi, çeviren: Farid Asasad, (Yer belirtilmemiş, Kürdistan Ulusal Birliği, Medya Ajansı, Şehid İbrahim Azo Matbaası, 1984).
5. Aqeela Rwandzi, Saleh Khan, Şehit Khairullah Abdulkarim'in Ailesi, Shawshka Dergisi, Shawshka Kültürel Faaliyetler Merkezi, No. 2, Erbil, Temmuz 2002.
6. Mahdi Muhammed Kadir, Irak Kürdistan'ındaki Siyasi Gelişmeler 1945-1958 (Süleymani, Kürdistan Stratejik Araştırma Merkezi, 2005).
7. Bakr Barzanji, Kürt Ünlüleri, Cilt 9, (Beyrut - Lübnan Kültür Yayıncılık, Yayın, Çeviri ve Dağıtım Merkezi - 2012).
8. Şerzad Abdülrahman, İdam cezasına meydan okuyan adamın hatırası hâlâ yaşıyor!, Biryati gazetesi, Kürdistan Demokratik Partisi (KDP)-Birleşik'in yayın organı, Sayı 2805, Erbil, Pazar, 4 Nisan 1999.
9. Abdulhadi Rahman Kasab, Shahid Khairullah Abdulkarim, Bazı Yorumlar ve Gerçekler, Barzan Haber Gazetesi, Sayı: 74, Erbil, Pazar, 6 Temmuz 2008.
10. Habib Muhammed Kerim, Kürdistan Demokrat Partisi Tarihi - Irak (merkezde) 1946 - 1993, (Duhok - Khabat Matbaası - 1998).
11. Hassan Mustafa, El-Barzani ve Barzan Hareketleri 1932-1947, İkinci Baskı, (Bağdat, Dar Afaq Arabiya Yayınevi, 1983).
12. Adnan el-Nakşibendi, Şim el-Barzani El-Halid'in Şehitlerine Ölüm, Khabat Gazetesi, Lasan Hal el-Hizb el-Dimkrati el-Kurdistan - El-Mohad, No. 981, Erbil, Cuma, 23 Haziran 2000.
13. Ali Abdullah, Kürdistan Demokrat Partisi'nin (KDP) Tarihi - Irak'tan Üçüncü Kongreye (Yer Belirtilmemiş - Eylül 1968).
14. Faysal Rasul Hüshnaw, Kürt Subayların Biyografisi, Bölüm 1, (Erbil - Rojhelat Matbaası - 2018).
15. Karim Sharaza, Şehit Hayrullah Abdulkarim'in Ulusal Kanalları, Khabat Gazetesi, Kürdistan Demokrat Partisinin Dili - Al-Mohad, No. 980, Erbil, Cuma, 16 Haziran 2000.
16. Karim Sharaza, Kürt eğitimci ve subay Şehit Khairullah Abdulkarim 1912-1947, Belediye Dergisi, Erbil Belediyesi, Sayı 21, Erbil, Aralık 2013.
17. Mesud el-Barzani, Barzani ve Kürt Kurtuluş Hareketi, Cilt 1, İkinci Baskı, (Beyrut, Kürt Kültürü Kawa, 1997).