Jînenîgarî

Cemîl Elî Cemîl di sala 1916an de li gundê Argoşî yê navçeya Şêrwan Mezin a navçeya Mergesûr a parêzgeha Hewlêrê ji dayik bûye. Di sala 1963an de li gundê Erdelê yê parêzgeha Hewlêrê wefat kiriye.

Têkoşîn

Di sala 1944an de, tevlî refên Şoreşa Duyemîn a Barzan bû û beşdarî şer bû. Di 19ê Tebaxa 1945an de, bi biryara Dadgeha Leşkerî ya Adetî ya Iraqê hemû milkê wî hate desteserkirin. Di 11ê Cotmeha 1945an de, piştî têkçûna Şoreşa Duyemîn a Barzan, ew hate girtin. Mistefa Barzanî Piştî damezrandina Komara Demokratîk a Kurdistanê li Mehabadê, di 31ê Adara 1946an de, wî di nav hêzên Barzan de parastina komarê kir.

Piştî hilweşîna Komara Kurdistanê li Mehabadê û vegera Barzaniyê ji Rojhilatê Kurdistanê bo Başûrê Kurdistanê, ew beşdarî Şerê Nexde û Şerê Şînoyê li Rojhilatê Kurdistanê bû.

Piştî vegera wan, General Mistefa Barzanî di 6ê Gulana 1947an de li gundê Argoşê bi hevalên xwe re civînek li dar xist û ji wan re talîmat da ku an bimînin an jî herin Yekîtiya Sovyetê. Mistefa Barzanî Ew beşdarî Şerê Gelê Qtur û Şerê Pira Mako bû. Piştî gelek zehmetî û westandinê, di 18ê Hezîrana 1947an de ji Çemê Arasê derbas bû, ku li ser sînorê Îran û Yekîtiya Sovyetê ye.

Piştî gihîştina Yekîtiya Sovyetê, di 19ê Hezîrana 1947an de, ew û hemû hevalên wî li Naxçevan, Azerbaycanê, çil rojan di nav civatek vekirî de ji aliyê komek leşkeran ve bi têlên dirandî dorpêçkirî hatin girtin. Ew ji aliyê xwarin, cil û berg û veguhastinê ve wek dîlên şer dihatin parastin û muamelekirin. Paşê bi biryara hikûmeta Sovyetê ew li herêmên Axdam, Laçîn, Ayulax û Kelacar ên Azerbaycanê hatin dabeşkirin. Piştî ku hevalên wî di 10ê Kanûna Pêşîn a 1947an de bo baregeheke leşkerî ya li ser Deryaya Xezar li Baku, paytexta Komara Azerbaycanê hatin veguhastin, ew bi wan re neçû. Piştî şeş mehan li Yekîtiya Sovyetê, ew vegeriya Kurdistanê. Piştî vegera general... Mistefa Barzanî û hevalên wî li Yekîtiya Sovyetê û agirpêketina wê Şoreşa Mezin a Îlonê, beşdarî şoreşê bûn.

Çavkanî:

1. Arşîva Lijneya Ansîklopediya Partiya Demokrat a Kurdistanê.
2. Hemîd Gerdî, Kurteya Dîrokê, Çapa Yekem, (Hewlêr - Weşanxaneya Aras - Çapxaneya Wezareta Perwerdehiyê - 2004).
3. Heyder Farûq el-Samarî, Ziya Cafer û Rola Siyasî û Aborî li Iraqê, (London – Dar el-Hikme – 2016).
4. Şaban Elî Şaban, Hin Agahiyên Siyasî û Dîrokî, Çapa Sêyem, (Hewlêr - Çapxaneya Rojhilat - 2013).
5. Ebdulrehman Mela Hebîb Ebûbekir, Eşîra Barzan di Navbera 1931-1991an de, Çapa 1em, (Hewlêr - Çapxaneya Wezareta Çandê - 2001z).
6. Abdullah Ghafoor, Ferhenga Erdnîgariya Hewlêrê, (Hewlêr - Weşanên Akademiya Kurdî - Çapxaneya Hacî Haşim - 2015).
7. Karwan Mihemed Mecîd, Barzaniyan ji Mehabadê heta Yekîtiya Sovyetê, çapa 1emîn, (Silêmanî - Çapxaneya Paywand - 2011).
8. Mesûd Barzan, Barzan û Tevgera Rizgariya Kurd 1931-1958, (Duhok - Çapxaneya Xebatê - 1998).
9. Necef Qulî Psîan, ji Mehabada xwînî heta qeraxên Arasê, bi Şewket Şêx Yezdîn, çapa 1emîn, (Pîrmam - Jubîleya Zêrîn a Partiya Demokrat a Kurdistanê - 1996).