AI Kurdish (Kurmanji) Show Original

Taha Mohiddîn Ma'rûf

Taha Muhidîn Merûf, ku bi navê Taha Hacî Mela Muhidîn jî tê nasîn, di hilbijartinên Parlamentoya Kurdistanê de wek endamê Komîteya Navendî ya Yekîtiya Niştimaniya Kurdistanê (YNK) hate hilbijartin.


Taha Muhidîn Me'rûf, ku wekî Taha Hacî Mela Muhidîn jî tê nasîn, di sala 1946an de wekî endamê komîteya navendî ya Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê (YNK) hate hilbijartin. Piştî hilweşîna rejîma Sedam Husên, roja Înê, 2ê Gulana 2003an, teslîm bû. Ew demekê ji aliyê hêzên Amerîkî ve hate girtin û dû re hate berdan. Piştî wê, ew çû Silêmaniyê û paşê li bajarokê Dûkanî yê parêzgeha Silêmaniyê jiya.


Jînenîgarî

Taha Muhiddin Me'rûf, ku wekî Taha Hacî Mela Muhiddin jî tê nasîn, di sala 1924an de li Silêmaniyê, Kurdistanê ji dayik bûye. Di sala 1948an de, di 29ê Gulana 1955an de, bi fermana Padîşah ji Fakulteya Hiqûqê ya Bexdayê lîsansa xwe ya hiqûqê wergirt. Padîşah li Wezareta Derve ya Iraqê ji pola yekem bo pola sêyem hate terfîkirin. Di sala 2007an de, ji bo dermankirinê çû Urdunê. Di Tebaxa 2009an de li Emmanê, Urdunê mir û li Silêmaniyê hate veşartin. Ew bi Kurdî, Erebî û Îngilîzî şareza dizanibû.


Xebatname

Di sala 1945an de, ew endamê komîteya damezrîner û mekteba siyasî ya Partiya Rizgariya Kurd bû. Di sala 1946an de, ew beşdarî kongreya duyemîn a Partiya Rizgariya Kurd li Bexdayê bû da ku xwe hilweşîne û tevlî Partiya Demokrat a Kurd bibe. Di sala 1946an de, ew bi dizî wekî endamê Komîteya Navendî ya Partiya Demokrat a Kurd (PDK) (Kongreya Yekem) hate hilbijartin. Di sala 1946an de, ew wekî yek ji berpirsên Partiya Demokrat a Kurd li Silêmaniyê hate tayînkirin. Di sala 1957an de, ew sekreterê duyemîn ê Sefaretxaneya Iraqê li Qahîreya Misrê bû û alîkariya şanda PKKê kir. Di sala 1962an de, ew Cîgirê Sefaretê Komara Iraqê li Londonê, paytexta Keyaniya Yekbûyî bû. Di sala 1968an de, ew li Balyozxaneya Iraqê ya li bajarê Londonê dîplomat bû. Di 31ê Tîrmeha 1968an de, di kabîneya Ehmed Hesen Baker (1914-1982) de wek Wezîrê Dewletê hat tayînkirin. Di 12ê Tebaxa 1968an de, bi fermaneke komarî wek Wezîrê Karûbarên Şaredarî û Gundewarî hat tayînkirin. Di 29ê Tebaxa 1968an de, bi fermaneke komarî wek Wezîrê Kar û Xanî hat tayînkirin. Di 19ê Îlona 1968an de, bi fermaneke komarî wek Wezîrê Kar û Xanî wek Wekîl hat tayînkirin (di kabîneya Ehmed Hesen Bakir de) û li ser parvekirina komê. Îbrahîm Ehmed - Celal Telebanî.

Di 26ê Cotmeha 1968an de, ew yek ji îmzekerên şandeya Iraqê ya Peymana Parastina Hevbeş a di navbera Komara Iraqê û Komara Erebî ya Sûriyeyê de bû. Di 29ê Adara 1970an de, ew bi fermanek komarî wek balyoz bi pileya wezîrê dewletê bo Wezareta Derve ya Iraqê hate veguhastin. Di 7ê Hezîranê de, ew wek balyoz li Iraqê hate tayînkirin. Di sala 1970an de, ew bi fermanek komarî wek Balyozê Iraqê li Komara Îtalyayê hate tayînkirin. Di Tîrmeha 1971an de, ew ligel Balyozê Komara Îtalyayê wek Balyozê Niştecîh li Albanya û Maltayê hat tayînkirin. Wî beşdarî vekirina civîna yasadanînê ya Herêma Xweser a Kurdistanê li dibistanek li Hewlêrê bû ku ji hêla Partiya Baas a Ereb ve hatibû organîzekirin û roja Yekşemê, 21ê Nîsana 1974an gotarek bi zimanê Erebî pêşkêş kir. Ew ji hêla Serokkomarê Iraqê Ehmed Hesen Bekir (1914-1982) ve wek cîgirê serok hat tayînkirin û heta hilweşîna rejîma wî di sala 1974an de di bin desthilatdariya Sedam Husên (1937-2006), ku wekî Sedam Tîkrît jî dihat nasîn, de xizmet kir. Di roja Şemiyê, 5ê Cotmeha 1974an de, wî rûniştina yekem a Encumena Yasadanînê ya Herêma Kurdistanê li Hewlêrê vekir, bi nûnertiya Ehmed Hesen Bekir.

Di 27ê Sibata 1975an de, ji aliyê Encumena Rêberiya Şoreşger a Iraqê ve wek serokê Encumena Bilind a Geştiyariyê û Havîngehên Iraqê hate tayînkirin. Di roja Sêşemê, 15ê Tîrmeha 1975an de, li Bexdayê ji aliyê Michel Aflaq, Sekreterê Giştî yê Partiya Sosyalîst a Ereb a Baas ve hate pêşwazîkirin. Di Kanûna 1975an de, wek endamê Komîteya Bilind a Eniya Neteweyî hate tayînkirin. Di sala 1979an de, ji aliyê Komara Brezîlyayê ve Madalyaya Neteweyî ya Cruzeiro Dossoul wergirt. Di sala 1981an de Grand Grouse, di sala 1981an de ji aliyê Komara Senegalê ve Xaça Mezin, di sala 1981an de ji aliyê Serokkomarê Maliyê ve Madalyaya Efserên Mezin û di sala 1982an de jî bû endamê Encumena Rêberiya Şoreşger a Partiya Ereb a Baas. Di sala 2003an de, di navnîşek ji 55 rêberên Partiya Sosyalîst a Ereb a Beesê de, ku ji aliyê hevalbendan ve hatibûn girtin, di rêza 42an de bû. Piştî hilweşîna rejîma Sedam Husên, roja Înê 2ê Gulana 2003an, teslîmî hêzên Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê (YNK) bû. Ew çû Silêmaniyê û paşê li bajarokê Dûkanî yê parêzgeha Silêmaniyê, dûrî medyayê, jiya.


Çavkanî:

  1. Arşîva Bajar, Kovara Silêmanî, Şaredariya Silêmanî, Hejmar 37, Silêmanî, Çapxaneya Ofset a Şvan, Tebaxa 2003, r.

  2.  Selah Reşîd, Hevdîtina Mam Celal a Temenê ji Ciwaniyê heta Qesra Komarê, Cild 1, (Çapxaneya Karo ya Silêmanî - 2017), r. 53, 62,

  3. El-Eradat el-Malikiye, Hejmar 429, Rojnameya Iraqî, Rêveberiya Rêberî û Weşana Giştî li Iraqê, Hejmar 3653, Sunneta Pêncşem û Pêncşem, Bexda, Pêncşem, 30 Hezîran 1955m, r.

  4. اعداد ممتاز الحيدري, Hilbijartinên ji bîranînên Salih El-Heyderî, çapa duyem, (Silêmanî - Çapxaneya Rencê - 2004), r. 49,

  5. Vekirina Yekem Meclîsa Yasadanînê ya Herêma Kurdistanê û Hilbijartina Endamên Meclîsa Rêveber, Rojnameya El-Takhî, Hejmar 1733, Bexda, Çapxaneya Times, El-Ehed, 6ê Cotmeha 1974an, r.

  6. b. Hewraz, Lêkolînek Kurte li ser Damezrandin û Hilweşandina Partiya Şoreş û Rizgariyê li Başûrê Kurdistanê, (Tu cih tune, Gulan 1993), r.

  7. Daxuyaniya Hejmar 32, Rojnameya Iraqî, Wezareta Çand û Ragihandinê ya Iraqê, Hejmar 1603, Sunnah al-Hadiye 10, Bexda, Şemî, 10ê Tebaxa 1968an, r.

  8. Tayînkirina Cîgirê Serokkomarê Komarê, Rojnameya El-Takhî, Hejmar 1605, Bexda, Çapxaneya Times, Sêşem, 22ê Nîsana 1974an, r.

  9. Cemîl Husên el-Cebûrî, Mezinahiya Hikûmeta Iraqê di Serdema Komarî de 1958-2003, Beşa I, (Qahîre, Dibistana Zanînê ya Erebî, 2018), r.

  10. Cemal Baban, Silêmanî, Bajarê Min ê Ronahî, Cild 3, Çapa Duyem, (Hewlêr, Weşanxaneya Aras, Çapxaneya Aras, 2012), r.

  11. Cemal Baban, Silêmanî, Bajarê Min ê Ronahî, Cild 4, Çapa Duyem, (Hewlêr, Weşanxaneya Aras, Çapxaneya Aras, 2012), r.

  12. Hebîb Mihemed Kerîm, Dîroka Partiya Demokrat a Kurdistanê - Iraq (di Qeydên Serokatiyê de) 1946 - 1993, (Duhok - Çapxaneya Xebatê - 1998), r. 26, 28,

  13. Hesen el-Saîd, Newatir el-Xerb Rûpelên ji Belgeya Têkiliya Lîstika Navneteweyî bi Şoreşa Iraqê re 1948-1968, (Beyrût, Enstîtuya Yekîtîyê ya Lêkolînan, 1992), r.

  14. Hesen Letîf el-Zubeydî, Ansîklopediya Partiyên Iraqî, (Beyrût, Weşanxaneya Arif, 2007), r. 338, 458, 537, 651-6. 

  15. Hasso Hormî, Çira ji jiyana Emîr Tehsîn Seîd Elî Bak, (Hewlêr, Çapxaneya Rojhilat, 2017), r.

  16. David McDowell, Dîroka Kurd a Hemdem, wergera wê ji hêla Ibrahim Younesi ve, çapa çaremîn, (Tehran, Weşanxaneya Paniz, Dalahou, 2014), r. 529-5

  17. El-Refîq Efleq pêşwaziya Cîgirê Serokkomarê Komarê dike, Rojnameya El-Takhî, Hejmar 1751, Bexda, Çapxaneya Times, Sêşem, 29ê Cotmeha 1974an, r.

  18. Rafiq Michel Aflaq Refiq Taha Mohiuddin Marouf, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 1961, Bexda, El-Arba'a, 16 Tîrmeh 1975, r.

  19. Sê berpirsên din ên dîktatoriya Baasê hatin girtin, rojnameya Kurdistan New, organa Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê, Hejmar 3055, Sal 12, Silêmanî, Şemî, 3ê Gulana 2003an, r.

  20. Şaban Elî Şaban, Hin Agahiyên Siyasî û Dîrokî, Çapa 3yem, (Hewlêr, Çapxaneya Rojhilat, 2013), r.

  21. Şuan Mihemed Emîn Taha Xoşnaw, Erbîl Di Navbera 1963-1970an De: Lêkolîneke Dîrokî li ser Rewşa Siyasî, (Hewlêr, Çapxaneya Zanîngeha Selahedîn, 2016), r.

  22. Abdul Xalid Saber (Mamoste Xalid), Shajaray Banamele Derinakani Sulaimani Between 1784-1914, Çapa Duyem, (Beyrût, Çapxaneya Glory Green, 2010), r. 1301, 1307, 1312,

  23. Ebdulxaliq Nasser Shuman, Mezhebîtiya Siyasî li Iraqê (Peymana Komarî) 1958-1991, (London, Weşanxane û Belavkirina Dar al-Hikmah, 2013), r.

  24. Abdul Wehab el-Keyalî, Ansîklopediya Siyasetê, Cild III, (Beyrût, Weqfa Erebî ya Lêkolîn û Weşanê, 1983), r.

  25. Saad Beşîr Îskender, Helwesta neteweyî ya Kurd a aram û guherbar li hember hêza Ereb li Bexdayê di dema peymana şahî de 1921-1958, (Beyrût, Navenda Erebî ya Lêkolînên Siyasetê, 2019), r.

  26. Elî Abdullah, Dîroka Partiya Demokrat a Kurdistana Iraqê heta Kongreya Sêyemîn, (Cih tune, Îlon 1968), r.

  27. Xefûrî Mîrza Kerîm, Ez rastiyê tahrîf nakim, (Silêmanî, Çapxaneya Rehand, 2002), r.

  28. Ferhad Auni, 36 Name û Çend Kesayetiyên Dîvana Min, (Hewlêr - Çapxaneya Zanîngeha Selahedîn - 2019), r.

  29. Qanûna Hejmar 150 a sala 1968an, Rojnameya Iraqî, Wezareta Çand û Ragihandinê ya Iraqê, Hejmar 1650, Sala 10an, Bexda, Şemî, 9ê Kanûna Pêşîn a 1968an, rûpel 2.

  30. Fermana Komarî Hejmar 1197, Rojnameya Iraqê ya Wezareta Ragihandinê li Iraqê, Hejmar 1821, Sala Duyemîn 10, Bexda, Şemî, 27ê Kanûna Pêşîn, 1969, r.

  31. Biryara Encumena Rêberiya Şoreşê Hejmar 250, Rojnameya Iraqê, Wezareta Ragihandinê, Bexda, Hejmar 2448, Sala Heftemîn 10, Bexda, Şemî, 8ê Adarê, 1975, r.

  32. Chris Kuchra, Tevgera Neteweyî ya Kurd, werger ji hêla Ebrahim Younesi ve, çapa duyem, (Tehran, Weşanxaneya Negah, 1998), r.

  33. Kurd di Belgeyên Veşartî yên Brîtanî de 1966-1979, wergera wê ji hêla Mihemed Mustafa Karadaghî ve, Cild 2, (Silêmanî, Enstîtuya Dawroz ji bo Ronakbîrî û Medyayê, Çapxaneya Şvan, 2017), r.

  34. Günter Deschner, Kurd di Bernameya Xiyanetkirî de, wergera wê ji hêla Hama Kerîm Arif ve hatiye kirin, (Hewlêr, Çapxaneya Wezareta Çandê, 1999), r.

  35. Lîsteya navên berpirsên rejîma Baasê ku ji aliyê Pentagonê ve hatine xwestin, rojnameya Kurdistan New, organa Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê, Hejmar 3038, Sal 12, Silêmanî, Yekşem, 13ê Nîsanê, 2003, r.

  36. Mam Celal, Civînên Taybetmendiyên Pesn û Mirovahiyê, Taybetmendiyên Kêm û Afirandina Refî, Rojnameya El-Îttihad, Rojnameya Navendî ya Yekîtiya Neteweyî ya Kurdistanê, Hejmar 384, Sunne El-Semne, Silêmanî, El-Cuma'a, 5 Tebax 2000, r.

  37. Mam Celal, Kongreya Sala Xwendekaran, Beşa 5, Kovara Xak, Hejmar 14, Sala 2, Silêmanî, Çapxaneya Ofset a Dilêr, 10ê Tebaxa 1998an, r.

  38. Mihemed Kerîm Şeyda, Memoranduma Gelê Kurd ji bo Kongreya Neteweyên Asyayî-Afrîkî, (Silêmanî, Wezareta Çandê, 1999), r. 10, 13, 15-1

  39. Fermana Komarî Hejmar 164, Rojnameya Iraqê, Wezareta Ragihandinê, Bexda, Hejmar 2342, Sala 13, Bexda, Sêşem, 22ê Nîsana 1974, r.

  40. Fermana Komarî Hejmar 179, Rojnameya Iraqî, Wezareta Ragihandinê li Iraqê, Hejmar 1867, Sala Duyemîn 10, Bexda, Sêşem, 14ê Nîsana 1970, r.

  41. Fermana Komarî Hejmar 231, Rojnameya Iraqî, Wezareta Ragihandinê, Bexda, Hejmar 2832, Salên Sêzdeh û Bîst, Bexda, 1ê Hezîrana 1981an, r.

  42. Fermana Komarî Hejmar 325, Rojnameya Iraqî, Wezareta Dadê, Hejmar 2718, Sunneh el-Wehde we el-Eşrun, Bexda, 2ê Tîrmeha 1979an, r.

  43. Fermana Komarî Hejmar 326, Rojnameya Iraqî, Wezareta Çand û Ragihandinê li Iraqê, Hejmar 1888 A, Sala Duyemîn 10, Bexda, El-Erba'a, 10 Hezîran 1970, r.

  44. Fermana Komarî Hejmar 461, Rojnameya Iraqî, Wezareta Ragihandinê, Bexda, Hejmar 2846, Sunnah al-Reba'a al-Twentieth, Bexda, 24ê Tebaxa 1981, r.

  45. Fermana Komarî Hejmar 68, Rojnameya Iraqî, Wezareta Ragihandinê ya Iraqê, Hejmar 2225, Sunnah el-Panzdehemîn, Bexda, El-Erba'a, 28ê Sibata 1973an, r.

  46. Fermana Komarî Hejmar 733, Rojnameya Iraqî, Wezareta Çand û Ragihandinê li Iraqê, Hejmar 1606, Sunneh el-Hadiye 10, Bexda, Pêncşem, 15ê Tebaxa 1968an, r.

  47. Fermana Komarî Hejmar 844, Rojnameya Iraqî, Wezareta Çand û Ragihandinê ya Iraqê, Hejmar 1620, Sunnah al-Hadiye 10, Bexda, Al-Erba'a, 11 Îlon 1968, r.

  48. Fermana Komarî Hejmar 995, Rojnameya Iraqî, Wezareta Çand û Ragihandinê li Iraqê, Hejmar 1633, Sunneh el-Hediye 10, Bexda, Şemî, 5ê Cotmeha 1968an, r.

  49. Mesûd Barzan, Barzani û Tevgera Rizgariya Kurd, Cild 3, (Hewlêr, Çapxaneya Wezareta Perwerdehiyê, 2002), r. 204,

  50. Mehdî Mihemed Qadir, Geşedanên Siyasî li Kurdistana Iraqê 1945-1958, (Silêmanî, Navenda Lêkolînên Stratejîk a Kurdistanê, 2005), r. 122-123, 125.

  51. Li Jiyana Cîgirê Serokkomar Binêre, Rojnameya El-Takhî, Hejmar 1606, Bexda, Çapxaneya Times, Sêşem, 23ê Nîsana 1974an, r.

  52. Nûnerê General Barzaniyê Nemir: Xiyanetkarek Bû Cîgirê El-Bekir, Rojnameya Agahdariyê, Hejmar 14385, Tehran, Duşem, 2ê Nîsana 1974an AH. Ş, r.

  53. Nozad Elî Ehmed, Rojnameya Partiya Demokrat a Kurdistanê li Derveyî Welat, (Weqfa Silêmanî - Zîn ji bo Parastina Mîrata Belgefîlm û Rojnamegeriya Kurdî - 2010), r.

  54. Burathanews.com/Arabic/news/7

  55. Yasîn Qadir Berzencî, Silêmanî Di sala 1926-1961 de Lîstik, (Silêmanî, Weşanxaneya Serdam, 2001), r.


Gotarên Têkildar

Mistefa Barzanî

Mistefa Şêx Mihemed Şêx Ebdulselam Abdullah Barzani, ku bi navê Mele Mistefa Barzani, General Mistefa Barzani, Pêşawar, Serok Mistefa Barzani û Barzani Mistefa jî tê nasîn, di 14ê Adara 1903an de li gundê Barzan ê parêzgeha Mûsilê ji dayik bûye. Ew damezrînerê Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) û serokê Şoreşa Mezin a Îlonê bû.

Zêdetir agahî

Serbaz Hewramî

Serbaz Nader Elî Murad, ku bi navê Serbaz Hewramî jî tê nasîn, li Helebçeyê ji dayik bûye. Di sala 1979an de tevlî Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) bû. Di sala 1999an de, wekî endamê komîteya navendî ya kongreya 12emîn a PDKê hate hilbijartin.

Zêdetir agahî

Salih ew da te

Salih Ehmed Fetah Xedr di sala 1933an de li parêzgeha Duhokê ji dayik bûye. Di sala 1963an de tevlî refên Hêzên Pêşmerge yên Şoreşa Îlonê bûye. Di sala 1966an de fermandarê tabûra çaremîn a hêzên Qeredaxê bûye, ku ev bûye leşkerekî nû. Di sala 1979an de, wekî endamê yedek ê Komîteya Navendî ya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) hatiye hilbijartin.

Zêdetir agahî

Nejad Ehmed Ezîz Axa

Nejad Ehmed Ezîz Axa di sala 1924an de li Silêmaniyê ji dayik bû. Di sala 1956an de tevlî Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) bû. Di 4ê Hezîrana 1992an de bû endamê Meclîsa Neteweyî ya Kurdistanê. Di 1ê Mijdarê de li Londonê ji ber krîza dil koça dawî kir.

Zêdetir agahî

Çiya Harkî

Di 6ê Mijdara 2022an de, di Kongreya 14emîn de li Duhokê wek endamê Komîteya Navendî ya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) hate hilbijartin.

Zêdetir agahî