بۆ دەستبەسەرداگرتنی ئەو چیایە، سەرکردەی شۆڕشگێڕ بارزانی لەگەڵ فەرماندەکانی پێشمەرگە (ڕەیس بەکر، موقەددام عەزیز ئاکری، حاجی بەروخی، مەحمود کاوانی، شاکر بەک ئۆغزبەک زەرنی، ڕەحمان شێخ وەسانی، و میرکا ئاغا خەیلانی) ڕاوێژی کرد بۆ ئەوەی پلانێک بۆ هێرشکردنە سەر ئەو سەربازگانە دابڕێژن کە دەکەوێتە سەر شاخەکە. ئەم شاخە خاڵێکی چارەنووسساز بوو لەسەر نەخشەی کوردستان چونکە ڕووی لە دەشتی هەولێر دەکرد و شوێنێکی ستراتیژی بوو کە ناوچەکانی هەولێر و خۆشناوەتی و سۆران و بەلکەیتی بەیەکەوە دەبەستێتەوە. هەروەها وەک دەروازەیەک کە پێشمەرگە و بیتوێن و سلێمانی بەیەکەوە دەبەستێتەوە. بۆیە حکومەت بە بەردەوامی هەوڵی کۆنترۆڵکردنی ناوچەکەی دەدا، پێیوابوو کۆنترۆڵکردنی چیای سەفین مەترسییەکی بەرچاو بۆ سەر ناوچەی بەلکەیتی دروست دەکات کە ناوەندی فەرماندەیی شۆڕشگێڕانە.

چەند خاڵێک هەبوون کە هێزی پێشمەرگە بۆ دەستپێکردنی هێرشەکە و جێبەجێکردنی پلانەکەیان بۆ گرتنی چیای سەفین بە هێرشکردنە سەریان سەرەتا بە گرنگ زانی. لەوانە پادگانی لە کانی شیلانەوە تا کانی کویز. لەگەڵ دەستپێکردنی هەڵکوتانە سەر سەربازگەکان کاتژمێر ٥:٠٠ی بەیانی ٢٣ی ئابی ١٩٦٢، هێزی پێشمەرگە توانی لە ماوەیەکی کورتدا گوندەکانی کانی شیلانە، کانی کویز، بانە نۆک و خوران بگرێت. هەروەها زیانێکی زۆریان بەسەر سوپای عێراقدا گەیاندووە، بەهۆیەوە 52 سەرباز کوژراون، کە زۆربەیان تەرمەکانیان لە بەرەکانی شەڕدا ماونەتەوە و کەوتوونەتە دەستی پێشمەرگە. لە ڕۆژانی دواتردا بە هاوکاری کەسایەتییە ئایینییە ناوخۆییەکان و پیاوانی ئایینی هەوڵیان دا تەرمی مردووەکانیان دەربهێننەوە. ئەم شەڕە بۆ چیای سەفین یەکەم شەڕ بوو بۆ هێزی پێشمەرگە لە سەرەتای شەڕدا. شۆڕشی ئەیلول لە ئەنجامدا سێ چەکداری پێشمەرگە کوژراون و سێ چەکداری دیکەش برینداربوون.

دوای گرتنی چیای سەفین، یەکەکانی پێشمەرگە دەستیان بە جموجۆڵکردن کرد بە دەوری شاخەکەدا، گەڕان بەدوای پێگەدا بۆ ئەنجامدانی هێرشی زیاتر دژی حکومەتی عێراق و ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی دیکەی پێشمەرگە، لەوانە گرتنی بنکەی سوپا و پۆلیس و هاوکار (جاش). هێزی پێشمەرگە بە ڕەزامەندی سەرکردایەتی شۆڕش بڕیاریدا دەست بەسەر بنکەی پۆلیسی کۆمسەپاندا بگرێت و قەڵاکەیان گەمارۆدا. فەرماندەکان دەیانویست بەبێ خوێنڕشتن و زیانی گیانی کۆتایی بە شەڕەکە بهێنن. ئەو پۆلیسانەی پەنایان بردبووە ژوورەوە، دەبوو خۆیان ڕادەستی هێزی پێشمەرگە بکەن. داوایان لە سەرۆکی گوندەکە کرد سەردانی بنکەی پۆلیس بکات و لەو بارەیەوە قسەیان لەگەڵ بکات.

بەڵام دۆخەکە چەند ڕۆژێک بەردەوام بوو و گەمارۆدانەکەش سێ ڕۆژی خایاند لە کاتێکدا چاوەڕێی تەسلیمبوونی پۆلیس بوون. پۆلیس بە سەرۆکایەتی کۆرپۆڕاڵ فەیزی وا دیار بوو بڕیاریان دابوو بەرگری لە خۆیان بکەن و تەسلیم نەبن، بەڵام بۆ هاوکاری لەگەڵ سەرۆکەکانیان لە پەیوەندیدا بوون. بۆیە سوپای عێراق دووجار هەوڵی هێرشکردنە سەر ناوچەکەی دا بۆ شکاندنی گەمارۆی قەڵاکە و ڕزگارکردنی پۆلیس، بەڵام هەوڵەکانیان شکستی هێنا چونکە هێزی پێشمەرگە هەرجارە هێرشەکانیان بەرپەرچ دەدایەوە. پێشمەرگە سوێندی خواردبوو بە هەر نرخێک بێت ئەم بنکەی پۆلیسە بگرێت.

سوپای عێراق بۆ جاری سێهەم هەوڵیدا و پلانێکی فێڵبازانەی گرتەبەر بۆ ئەوەی لە دواوە هێزی پێشمەرگە کۆنتڕۆڵ بکات و لەوێشەوە بگاتە بنکەی پۆلیس و گەمارۆکە بشکێنێت، بەڵام هێزی پێشمەرگە توانی تاکتیکی سوپای عێراق پووچەڵ بکاتەوە و لە پشتەوە تەقەیان لێبکات و پلانەکەیان هەڵبوەشێنێتەوە و لە ناوچەکە دەریان بکات.

دۆخی پۆلیس بەرەو خراپتر دەچوو. کاتێک بێ ئومێد بوون لە هاتنی سوپای عێراق بە هانایانەوە، هەوڵیان دا لە ژێر پەردەی تاریکیدا هەڵبێن. بەڵام هێزی پێشمەرگە پلانەکەی خۆی بەدیهێنا و لە قەڵا نزیک بووەوە و گەمارۆکەیان توندتر کرد. لەگەڵ هاتنی تاریکی، پۆلیس دەروازەی قەڵاکەیان کردەوە و ڕیزیان کرد و هەوڵیان دا هەڵبێن. لەو ساتەدا پێشمەرگە تەقەی کرد. دوای ئەوەی پۆلیسێک بریندار بوو، ئەوانی تر هەموویان دەستیان بەرزکردەوە و خۆیان ڕادەست کرد. دواتر پێشمەرگە دەستی بەسەر قەڵاکەدا گرت و چووەتە ناو بنکەی پۆلیس و هەموو ئەو چەک و تەقەمەنی و کەلوپەلانەی لەوێ هەڵگیراون، گرت.

شەڕی گرتنەوەی قەڵای بنکەی پۆلیسی کۆمسبان لەلایەن فەرماندە سەربازییەکان ڕەشید پێشونی و فیکری بیروخی و هەروەها سەرکردە ئەحمەد مستەفا کانیلنجی و مەلا ئەمین حوسانی سەرکردایەتی کرا. تەواوی دەڤەری خۆشناوەتی کەوتە ژێر دەسەڵاتی شۆڕش و هەمان پێکهاتە و چالاکییە تەشکیلاتیەکان کە لە بادینان و برادۆست و بەلکەیتی جێبەجێ دەکرا، لە نێویشیاندا حیزبایەتی و دامەزراندنی بنکە و بارەگای پێشمەرگە وەرگیرا. بارزانی خۆشناوەتی بە بەکر عەبدولکەریم سپارد و مەحمود کاوانیشی کردە یاریدەدەرەکەی. بەم شێوەیە خۆشناوەتی لە سایەی پاڵپشتی و بەخشندەیی و دڵسۆزی و پاڵپشتیی بێ چەواشەکاری خەڵک بوو بە قەڵای شۆڕش. بەڵام هەر زوو مەحمود کاوانی فەرماندەی بوێری پێشمەرگە کرایە ئامانجی تۆپباران و بە سەختی بریندار بوو. دوای گواستنەوەی بۆ نەخۆشخانەی شۆڕش لە شاری باتواتە، ڕۆژی شەممە ١ی ئەیلولی ١٩٦٢ بەهۆی برینەکانیەوە گیانی لەدەستدا، بەم شێوەیە ماڵئاوایی لە شۆڕش و زێدی خۆی کرد.

سەرچاوەکان:

1- مەسعوود بارزانی، بارزانی و بزوتنی و ئەزگاری خوازی کورد، بەرکی سەیم، بێش یەکوم، ئەیلولی 1961-1975، چاپی. لێرەدا، ٢٠٠٤.

2- خورشید شیرە، خەبات و خووین، پێشمەرگەی سەفانی خەباتای فارسی، ڕاپۆرتە زانستییەکان، هۆلەر، 2015.

3- غازی عادل غەردی، سەرۆکی خزمەت غازی بازاڕ غازی عادل غەردی، سەرۆکی خزمەت بارزانی حاجی بەیخی، خوای گەورە بتپارێزێت تورکیا، 2021.

4- ئاری کەریم، ناوی خودا، ناوی خوای میهرەبان، میهرەبان، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، گرنگترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین و جوانترین و جوانترین و جوانترین و جوانترین و جوانترین و جوانترین و جوانترین و جوانترین و جوانترین و جوانترین و جوانترین و جوانترین و جوانترین و جوانترین و جوانترین و جوانترین و جوانترین.

5- شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، "پێغەمبەری خوا سەلامی خوای لەسەر بێت"، "هەرچەندە"، 2007.