شەڕی زێمبیل فرۆش یەکێکی دیکە لە پێکدادانەکانی هێزی پێشمەرگەی کوردستان و سوپای ڕژێمی بەعس بوو. ڕۆژی 22ی ئازاری ساڵی 1980، هێزێکی پێشمەرگە لە بۆسەیەک بۆ هێزێکی سوپای عێراق لەسەر ڕێگای سەرەکی ناوچەی باتوفە. هێزی سوپا کەوتە بۆسە و زیانێکی زۆریان بەرکەوت. هاوکات هێزێکی دیکە لە لیوای بەتوفەی سەر بە سوپای عێراق گەیشتنە شوێنی ڕووداوەکە بۆ پشتیوانی لە هێزە شکستخواردووەکەیان. لەگەڵ گەیشتنیان، شەڕ و پێکدادانی توند لەنێوان هێزی پێشمەرگە و سەربازانی سوپا ڕوویدا و چەند کاتژمێرێک بەردەوام بوو. لە ئەنجامدا هێزی پێشمەرگە هێزەکانی سوپای عێراقی تێکشکاند و ناچاریان کرد پاشەکشە بکەن بۆ پێگەکانی پێشوویان و زیانێکی زۆریان لە ژیان و کەرەستەی سەربازیی بەرکەوت.
دوای ئەو پاشەکشەیە شۆڕشی ئەیلول لە ساڵی 1975 ڕژێمی بەعس هەموو دەسەڵات و هەوڵەکانی خۆی بۆ ڕێگری لە دەستپێکردنەوە و هەڵگیرسانی شۆڕشی کورد و سنووردارکردنی چالاکییەکانی پێشمەرگە خستەگەڕ. بۆ ئەو مەبەستەش چەندین هێزی چەکداری لە بەکرێگیراوانی کورد پێکهێنا و وەک مەفرەزەی تایبەت دەمانچەی بەکرێ گرت. جگە لەوەش دوای سەرهەڵدانی شەڕی نێوان عێراق و ئێران لە ئەیلولی ساڵی 1980، چەند فەوجێکی سووک کرانەوە، کە هەزاران کوردیان چەکدار کرد. سەرەڕای ئەوەش هەموو بەشەکانی کوردستانی گرتەوە بە هێزی سەربازی زەبەلاحی فیرقە و لیوا و فەوجەکان کە بە چەکی قورس و تانک و تۆپخانە و فڕۆکەی جەنگی پاڵپشتی دەکران.
سەبارەت بە شۆڕش، دوای بەڕێوەچوونی نۆیەمین کۆنفرانسی پارتی دیموکراتی کوردستان لە تشرینی دووەمی ساڵی 1979 لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان (2)، و لەبەر ڕۆشنایی بڕیارەکانی کۆنفرانس، ڕێوشوێن و ئامادەکاریی پێویست بۆ ناردنەوەی هێزی پێشمەرگە لەشێوەی گروپ و یەکەی تایبەت بۆ کوردستان، بۆ پەیوەندیکردن بە لایەنگرانی شۆڕش و دەستپێکردنی کاری ڕێکخراوەیی لە شارەکان و ئەنجامدانی چالاکییەکانی پێشمەرگە.
لە ٢٢ی ئازاری ١٩٨٠ هێزێکی نزیکەی (٥٥) پێشمەرگە بە سەرۆکایەتی عەلی قادر و عوسمان قاسم و سەعدۆ کۆرکی و عومەر عەلی، بەسەر چوار گروپدا دابەشبوون. لەکاتێکدا سەرقاڵی ئەرکی پێشمەرگە بوون لە باتوفا لە دەڤەری بادینان، زانیارییان پێگەیشت کە سەدام حسێن سەرۆکی ئەوکاتەی ڕژێمی عێراق سەردانی هەرێم دەکات. ئەمە ساتێکی دەرفەت بوو بۆ هێزی پێشمەرگە بۆ ئەنجامدانی چالاکییەکانیان. بۆیە بەرەبەیانی زوو بۆسەیەکیان لەسەر جادەی سەرەکی هەرێم دادەنێن. کاتژمێر ١١:٣٠ چوار ئۆتۆمبێلی سەربازی لە جۆری IVA دەرکەوتن و کەوتنە بۆسەی پێشمەرگە. لەگەڵ یەکەم تەقینەوەی تەقەی هێزەکانی پێشمەرگە، هەر چوار ئۆتۆمبێلەکە تێکشکێنراون، هاوکات لەناو سەربازەکاندا زیانی گیانی هەبووە، هەم کوژراو و هەم بریندار.
هاوکات هێزێکی سەربازی لە لیوای باتوفەی سوپای عێراق لە بەشی ڕۆژهەڵاتی ناوچەکەوە گەیشتە ئەوێ بۆ هاوکاریکردنی ئەو هێزە دۆڕاوە لە شوێنی ڕووبەڕووبوونەوەکە. هەروەها هێزێکی دیکەی سەربازی لە فەوجەکەی سەهل جیی و هێزێک لە فەوجەکەی ئەفکانی و هێزەکانی بەدر لە فیرقەی زاخۆ گەیشتنە بەرەکانی شەڕ. لە ئەنجامدا شەڕێکی توند لە نێوان هێزەکانی حکومەت و هێزی پێشمەرگەدا دروستبوو و تا شەو بەردەوام بوو. پاشان هێزەکانی حکومەت شکستیان هێنا و کشانەوە بۆ یەکە سەربازییەکانیان.
دوای شکستی سوپای عێراق، هێزەکانی پێشمەرگە ناوچەکەیان بەجێهێشت و بەرەو گوندی بیغبەری ڕۆیشتن، پاشان بەرەو گوندەکانی بلیجانی، کورکە، هاشارە و باری بریسک، بەڕۆژ خۆیان دەشاردەوە و شەوانە جوڵەیان دەکرد تا گەیشتنە بارەگای لقی یەکەمی ئەو حزبە.
سوپای عێراق لەو شەڕەدا زیانێکی زۆری بەرکەوت و نزیکەی 120 سەرباز و ئەفسەری پلە باڵا کوژران و بریندار بوون. لەو شەڕەدا دوو چەکداری پێشمەرگە بە ناوەکانی ساڵح خیلافتی و حوسێن مەعروف شەهید بوون و تەرمەکانیان کەوتە دەستی هێزە نیزامییەکانی ڕێژیم. هەروەها دوو چەکداری پێشمەرگەش بریندار بوون، هاوکات کەسێکی مەدەنی بە ناوی ئەحمەد یەحیا تەیب شەهید بوو.
سەرچاوەکان:
1- محەممەد موراد، خەباتە چیا، بەرحەتنە و سیرحەتین شیشا گۆلانی داناوەر ساخین (176-1989) دا، (هەرێمی کوردستان - زاخی - 2007).
2- مەحسود بارزانی، بارزانی و بێزۆتنا و ئێزگاری خوازی کۆرد، بەرگی چۆوەرێم، 1975-1990 شۆرێشی گۆڵان، بەهشی دۆڤیم، شەبی یەحکیم، (چافانە ئۆکسانا - ٢٠٢١).
(2) ئەم پەیجە لە پارتی دیموکراتی کوردستانەوەیە، لەوانەش پارتی دیموکراتی کوردستان - KINGAR و KINGFRAS (وێنه و پهیریهیی نوفیخ، برگیهیهیم، کپيیهیهیم، کپخاخانههۆژههه۵ات، 2021).
(3) حاجی میرخانی ئەم مانگە: ئەو کەسەیە کە دەسەڵاتی ئاراستەکردن یان دیاریکردنی هەیە، بە ناوی خودا، بە خودا، لە خودا، لە خودا، لە خودادا. ڕۆژهەڵات - کوردستان - 2021).
