AI Kurdish (Sorani) Show Original

شەڕی گەرووی گۆمسپان، ئایاری ١٩٧٤

کاتێک حکومەتی عێراق لە ساڵی ١٩٧٤ شەڕی خۆی دەستپێکردەوە، پلانێکی داڕشت کە وا دیار بوو لە ماوەیەکی کورتدا شۆڕشی کوردی بەدوادا هات و قورسایی هێرشەکانی بەرەو ناوچەکانی سەرکردایەتی شۆڕش فراوانتر کرد، ئەمەش بەهۆی توانا سەربازییە زەبەلاحەکانی و چەکی قورسی زۆر پێشکەوتووی خۆیەوە، هەر لەبەر ئەم هۆکارەش ​​پێشکەوتنی لە بەرەکانی شەڕدا بەدەستهێنا.


لە مانگی نیسانی ساڵی ١٩٧٤ حکومەتی بەعس بڕیاریدا شەڕ دەستپێبکاتەوە و هێرشەکانی بۆ سەر ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی شۆڕش چڕترکردەوە. هێزی دەشتی هەولێر بە سەرۆکایەتی فاریس باوە لە هەولێر کشایەوە بۆ دەرەوەی شار، فەوجەکانی لە بەرەکانی شەڕدا دابەش کرد بۆ ئەوەی هێڵی بەرگری دابمەزرێنن بە مەبەستی ڕێگریکردن لە پێشڕەوی و هێرشی سوپای عێراق.

بارەگای هێزەکە لە شاخی پشت بیرێر و تاکور بوو، فەوجەکەی یەکەم بە سەرۆکایەتی سەید کاکە لە زنجیرە چیای پشت بەقوت و کۆمتال جێگیر بوو. فەوجەکەی دووەم، بە سەرۆکایەتی... کۆرپۆڕاڵ یاسین لە گەرووی کۆمسبان، فەوجەکەی سێ بە سەرۆکایەتی ئەحمەد حاجی عەلی لە چیای باوەجی جێگیر بوو. دوو کۆمپانیای سەر بە بارەگای ئەو هێزە لە ناوچەی بیستانە مانەوە. هێزی تازە دروستبووی سێفین و ئازادی لە چیای سێفینەوە تا چیای باوەجی و هێبا سوڵتان لە ئامادەباشیدا بوون. ئەو بەرپرس و کارگێڕانەی لە... پارتی دیموکراتی کوردستان لە بەرەکانی شەڕدا شانبەشانی هێزی پێشمەرگە شەڕ دەکەن.

لە سەرەتای مانگی ئایاری ساڵی ١٩٧٤ سوپای عێراق بە تانک و زرێپۆش بەهێزکرابوو، لە دوو میحوەرەوە هێرشی کردە سەر سەنگەرەکانی پێشمەرگە. میحوەری یەکەم لە ساری ڕەشەوە دەستی بە پێشڕەوی کرد و لە میحوەری دووەمدا ئەو هێزانەی بینی کە لە جەرگەی دەروازەی کۆمسبان جێگیرکرابوون دەستیان بە پێشڕەوی کرد و هەڵمەتی سەربازی خۆیان دەستپێکرد. هێزی پێشمەرگە دەستی کرد بە بەهێزکردنی هێڵی بەرگری خۆی و ڕووبەڕووی سوپا بووەوە و هەردوولا زیانیان بەرکەوت. بەڵام بەهۆی زۆری ژمارەی سەربازانی سوپا و بوونیان لە پێگەیەکی هێرشبەریدا، زیانێکی گەورەتریان بەرکەوتووە لە هێزی پێشمەرگە.

سوپای عێراق لە سەرەتادا نەیتوانی بەسەر هێزی پێشمەرگەدا زاڵ بێت و هێڵی بەرگری پێشێل بکات، بەڵام دوای چوار کاتژمێر شەڕی بەردەوام، شکستیان هێنا. بەڵام تۆپخانەکانی بنکەی ساری ڕەش و پاسی کۆمسبان بەردەوام بوون لە بۆردومانەکانیان و هێزی پێشمەرگەیان هەراسان کرد. هێڵی بەرگری پێشمەرگە ئەوەندە بەهێز نەبوو کە بەرگەی ئەو هەموو تۆپبارانە بگرێت. ڕۆژی دواتر سوپا هێرشی کردە سەر سەنگەرەکانی پێشمەرگە و هێزەکانی پێشمەرگەش لەو شەڕەدا زیانێکی زۆریان بەرکەوت و پێنج چەکداری پێشمەرگە کوژران و 11 چەکداریش بریندار بوون.

لەئەنجامی ئەو دۆخە سەختەی کە بەهۆی هێرشی حکومەت و ئەو سوپایە بێشومارەی کە بە پاڵپشتی تانک و تۆپ و فرۆکە پاڵپشتی دەکرا، هێزی پێشمەرگە نەیتوانی بەرگەی هێرشە بەرفراوانەکەی حکومەت بگرێت، بەڵکو بە فەرمانی فەرماندەیی باڵا پاشەکشەیان کرد بۆ گوندەکانی زییارت و سوسی، دواتر درێژەیان بە پێشڕەوی خۆیان دا بۆ چیای دەربەند، گەیشتنە گوندی دیری، و ڕێگای سەرەکی نێوان هەولێر و کۆیە دەستی بەسەردا گیرا.


 سەرچاوەکان:

1- کاروان جەوهەر محمد، ئیدریس بارزانی 1944-1987، سەرکردەی سیاسی جیان و سەربازی، ئێزگاری خوازی کورددادا، (هەڤری خان - هۆلەر - 2019).

 

2- سەحنەگەر ئیبراهیم خیشناو، “وودەوا سەهرباژە کانی شیه عیلول 1970-1975”، “چاپی یەحکەهم”، (هۆلەر – 2022).

 

3- سەید کاکە.

4- خوشید شیرا، خەبات و خووین، پێشمەرگەی ساخانی پیرۆ، شەعبی سیم، (چاپخانی حاجی هاشم- هۆلەر-2015).


بابەتەکانی پەیوەندیدار

شەڕی کۆسپی سپی

کاتێک هێزی پێشمەرگە لە ١٢ی تەمموزی ١٩٦٢ قەڵای ڕەیات (قیشلە)ی گرت، تەواوی ناوچەی بەلکەیتی بوو بە بەشێک لە ناوچەی ئازادکراوی شۆڕشی ئەیلول. هەرچەندە ناوبەناو چەکدارانی بەکرێگیراو لە چەند ناوچەیەکی جیاوازدا دەردەکەون، بەتایبەتی لە شاخەکانی دەوروبەری چیای هێلگورد، بە مەبەستی ئاژاوەگێڕی، بەڵام بە خێرایی بڵاوەپێکردن و لە لایەن هێزەکانی پێشمەرگەوە لە ناوچەکە دەرکران.

زانیاری زیاتر

شەڕی قەردز و کارزور ١٩٦٩

ئەم شەڕە لە کۆتاییەکانی بەهاری ساڵی ١٩٦٩ لە گوندەکانی قەردز و قەرزور لە دەشتی هەولێر لە نێوان هێزی پێشمەرگەی دەشتی هەولێر و میلیشیاکانی سەر بە حکومەت ڕوویدا. هێزەکانی پێشمەرگە توانیان شکست بە میلیشیاکان بهێنن و زیانێکی زۆریان لە ژیان و کەرەستە و کەلوپەلەکان بگەیەنن و لە ناوچەکە دەریان بکەن، لەکاتێکدا خۆیان تەنها زیانێکی کەمیان بەرکەوتووە.

زانیاری زیاتر

شەڕی گەرووی زاخۆ (نیسانی ١٩٦٢)

لە زنجیرە شەڕ و چیرۆکەکانی شۆڕشی ئەیلولدا، شەڕی دەروازەی زاخۆ وەک خەریکبوونێکی بەرچاو دەردەکەوێ کە هەماهەنگییەکی نزیک لە نێوان ڕێکخراوەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان لەناو سوپای عێراق و گەیاندنی زانیاری بە فەرماندەکانی پێشمەرگە نیشان دا.

زانیاری زیاتر

شەڕی گوجار

لەکاتێکدا حکومەتی ئێران توانی بە هێرشکردنە سەر کۆماری کوردستان کۆنتڕۆڵ بکاتەوە، مەلا مستەفا بارزانی و هێزەکانی هەوڵیان دەدا لە ڕێگەی خاکی ئێرانەوە هەڵبێن و جارێکی دیکە بگەڕێنەوە ناوچەکانی خۆیان لە کوردستانی عێراق...

زانیاری زیاتر

شەڕی سینگان

شەڕی سینجان یەکێک بوو لەو شەڕانەی کە لە دوای ڕووخانی کۆماری کوردستان و پاشەکشەی بارزانیەکان بۆ ناوچە سنوورییەکانی نێوان ئێران و عێراق سەریهەڵدا...

زانیاری زیاتر