AI Kurdish (Sorani) Show Original

شەڕی زینتیر

لە میانەی زنجیرە شەڕەکانی شۆڕشی ئەیلولی مەزنی نێوان هێزی پێشمەرگەی کوردستان و سوپای عێراق، لە کۆتاییەکانی پاییزی ساڵی ١٩٦٥، سوپای عێراق هێرشێکی بەرفراوانی بۆ سەر سەنگەرەکانی پێشمەرگە لە چیای بەنی هەریر و زینتەر دەستپێکرد.


ئامادەکارییەکان: ١.

دوای زیاتر لە ساڵێک لە ئاگربەستی نێوان حکومەتی عێراق و شۆڕشی ئەیلول، ڕژێمی عەبدولسەلام عارف پاشگەز بووەوە لە بەڵێنەکانی لە ڕێککەوتنی ئاگربەستدا و لە کۆتایی مانگی ئازاری ١٩٦٥ شەڕی بەسەر کوردستاندا سەپاندەوە، پێیوابوو دابەشبوونەکە پارتی دیموکراتی کوردستان شۆڕشی کورد کاتێکی گونجاوی بۆ دەستپێکردنەوەی هێرش و هەڵکوتانە خستەڕوو، کە ئەمەش چانسی سەرکەوتنیان زیاتر دەکرد. لە پاییزی ساڵی ١٩٦٥ سوپای عێراق هێرشێکی گەورەی کردە سەر شاخەکانی بەنی هەریر و زینتەر و بۆ ماوەی سێ ڕۆژ شەڕێکی توند بەدوای خۆیدا هێنا و لە ئەنجامدا ژمارەیەکی زۆر سەرباز و چەکداری بەکرێگیراو کوژران.

لەو شەڕەدا یاری دەکرد تۆپخانەی شۆڕشگێڕ ڕۆڵێکی بەرچاو و کاریگەری هەبووە لە تۆپبارانکردنی هێزەکانی عێراق بەتایبەت کەمپ و کەمپەکانی دەشتی هەریر، بە بەکارهێنانی تۆپی 25 ملم، کە لەلایەن ئەفسەرێکەوە سەرپەرشتی دەکرا. تۆپخانەی شۆڕشگێڕ نەقیب خدر عەبدوڵڵا ئەلدەباغ، کە تۆپخانەکانی زیانێکی زۆریان بەسەر سوپای عێراقدا گەیاند و ئاژاوەیەکی بەرفراوانی لە کەمپەکانیدا دروستکرد. ئەمەش لەو ستایش و پێزانینە دەردەکەوێت کە یونس ڕۆژبەیانی فەرماندەی پێشمەرگە لە بەرەکانی پێشەوە دەربڕیوە، کە لە ڕێگەی ڕادیۆوە سوپاس و دەستخۆشی لێکردن بۆ نمایشەکەیان.

ساڵی ١٩٦٥ و ساڵی دواتر لە سەختترین ساڵەکانی ژیانی شۆڕش بوو، بەو پێیەی شایەتحاڵی چەندین شەڕی توند بوو و سەرکەوتنی گەورە بەدەست هات. هەر لەو ساڵەدا سەرکردایەتی شۆڕش لە ناوچەی پێشمەرگەوە بۆ ناوچەی بەلکەیتی گواسترایەوە تا پاشەکشەی ساڵی 1975. هەر بۆیە حکومەت زۆربەی هێز و وزە و قورسایی هێرشە زەمینی و ئاسمانییەکانی بەرەو ئەو هەرێمە ئاڕاستە کرد، بە ئامانجی گەیشتن بە سەرکردایەتی شۆڕش بە خێرایی و بە دەستهێنانی سەرکەوتن بەسەریدا، و بەم شێوەیەش شکست و شکست و شکست و شکست و شکست و شکست و شکست و شکست و شکست و شکستەکانی بەرەو ئەو هەرێمە ئاڕاستە کرد لەسەری لە داهاتوویەکی نزیکدا.

ڕوونە کە ئەو شەڕانەی لەو ماوەیەدا ڕوویانداوە بۆ ماوەی ساڵێکی تەواو بەردەوام بوون، بەبێ ئەوەی حکومەت بتوانێت سەرکەوتنێکی یەکلاکەرەوە بەدەستبهێنێت. هەرچەندە توانی کۆنتڕۆڵی هەندێک شار و شارۆچکە بکات، بەڵام ناوچە شاخاوییەکان گونجاوتر بوون بۆ بەرگریکردن لە هێزی پێشمەرگە، بەو پێیەی توانیان زیانێکی زۆر بەسەر هێزەکانی حکومەتدا بگەیەنن. ئەمەیە کە لە ڕاستیدا ڕوویدا. بەشێوەیەکی گشتی سوپای عێراق لەو شەڕانەدا زیانێکی زۆری بەرکەوت، بەو پێیەی تەرمی زۆرێک لە ئەفسەر و سەربازەکان لە بەرەکانی شەڕدا بەجێمابوون و دەیان پارچە چەکی جیاواز کەوتنە دەستی هێزی پێشمەرگە. ئەمەش بووە هۆی ئەوەی کە حکومەت ناچار بێت ژمارەی سەرباز و کەرەستەی سەربازی لە بەرەی شەڕدا زیاد بکات.


سەرچاوەکان:

1- هاوکار کەریم حەمە شەریف، شێخ عیلول، شەبی یاکیم، (چافانی زانکی سەڵاحەدین - هۆلەر - 2012).

2- مەسعوود بارزانی و بارزانی و بازوتنییە ئزگاری خوازی کۆرد، بەرگی سەییم، باشییکوم، SHORSHEY EYLOOL ١٩٦١-١٩٧٥، چاپی، (هۆلەر - ٢٠٠٤).

3- لیوا خدر عەبدوغو دەباغ بەڕێوەبەری وەزارەتی دەرەوە، تەمموزی 2020.

4- کاروان جەوهەر محەمەد، ئیدریس بارزانی 1944-1987، سەرکردەی سیاسی جیان و سەربازی، ئێزگاری خوازی کورددادا، (چەنافیان هێڤی - هۆلەر - 2019).


بابەتەکانی پەیوەندیدار

شەڕی کۆسپی سپی

کاتێک هێزی پێشمەرگە لە ١٢ی تەمموزی ١٩٦٢ قەڵای ڕەیات (قیشلە)ی گرت، تەواوی ناوچەی بەلکەیتی بوو بە بەشێک لە ناوچەی ئازادکراوی شۆڕشی ئەیلول. هەرچەندە ناوبەناو چەکدارانی بەکرێگیراو لە چەند ناوچەیەکی جیاوازدا دەردەکەون، بەتایبەتی لە شاخەکانی دەوروبەری چیای هێلگورد، بە مەبەستی ئاژاوەگێڕی، بەڵام بە خێرایی بڵاوەپێکردن و لە لایەن هێزەکانی پێشمەرگەوە لە ناوچەکە دەرکران.

زانیاری زیاتر

شەڕی قەردز و کارزور ١٩٦٩

ئەم شەڕە لە کۆتاییەکانی بەهاری ساڵی ١٩٦٩ لە گوندەکانی قەردز و قەرزور لە دەشتی هەولێر لە نێوان هێزی پێشمەرگەی دەشتی هەولێر و میلیشیاکانی سەر بە حکومەت ڕوویدا. هێزەکانی پێشمەرگە توانیان شکست بە میلیشیاکان بهێنن و زیانێکی زۆریان لە ژیان و کەرەستە و کەلوپەلەکان بگەیەنن و لە ناوچەکە دەریان بکەن، لەکاتێکدا خۆیان تەنها زیانێکی کەمیان بەرکەوتووە.

زانیاری زیاتر

شەڕی گەرووی زاخۆ (نیسانی ١٩٦٢)

لە زنجیرە شەڕ و چیرۆکەکانی شۆڕشی ئەیلولدا، شەڕی دەروازەی زاخۆ وەک خەریکبوونێکی بەرچاو دەردەکەوێ کە هەماهەنگییەکی نزیک لە نێوان ڕێکخراوەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان لەناو سوپای عێراق و گەیاندنی زانیاری بە فەرماندەکانی پێشمەرگە نیشان دا.

زانیاری زیاتر

شەڕی گوجار

لەکاتێکدا حکومەتی ئێران توانی بە هێرشکردنە سەر کۆماری کوردستان کۆنتڕۆڵ بکاتەوە، مەلا مستەفا بارزانی و هێزەکانی هەوڵیان دەدا لە ڕێگەی خاکی ئێرانەوە هەڵبێن و جارێکی دیکە بگەڕێنەوە ناوچەکانی خۆیان لە کوردستانی عێراق...

زانیاری زیاتر

شەڕی سینگان

شەڕی سینجان یەکێک بوو لەو شەڕانەی کە لە دوای ڕووخانی کۆماری کوردستان و پاشەکشەی بارزانیەکان بۆ ناوچە سنوورییەکانی نێوان ئێران و عێراق سەریهەڵدا...

زانیاری زیاتر