دوای ئەوەی دانوستانەکانی نێوان سەرکردەکانی شۆڕش و حکومەت گەیشتە بنبەست، ئاماژەکانی دەستپێکردنەوەی شەڕ لە هەڵسوکەوت و کردەوەکانی حکومەتی بەعسی بە سەرۆکایەتی عەبدولسەلام عارف دەرکەوت. بارەگایەکی لیژنەی ناوخۆیی سەریهەڵدا. پارتی دیموکراتی کوردستان لە ناو شاری هەولێرەوە لە چیای قەرەچۆغ لە دەڤەری مەخموور- قەندیناوێ بنکەیەکیان بۆ خۆیان دامەزراند و سەدان کەسیش پەیوەندییان پێوە کرد. حکومەتی عێراق لە ناوەڕاستی مانگی نیسانی ساڵی 1963ەوە ئامادەکاریی کردبوو بۆ هێرشکردنە سەر کوردستان، ئەوکات هێزە سەربازییەکان بە پاڵپشتی بەکرێگیراوانی چەکداری عەرەبی بەدەوی لە مانگی حوزەیران دەستیان کرد بە هێرشکردن و هەڵکوتانە سەر کورد و دەستگیرکردن و ڕاوەدوونانی کورد.

هێزی پێشمەرگەی سەقامگیر لە چیای قەرەچۆغ لە لایەکەوە لەلایەن سوپای عێراقەوە هەڕەشەی لێدەکرا، لەلایەکی دیکەشەوە لەلایەن دانیشتوانی مەخموورەوە هەڕەشەیان لێدەکرا، کە بەردەوام ئاگاداریان دەکردنەوە کە بەردەوام لەژێر هەڕەشەی گرتن و کوشتندان لەلایەن پاسەوانی نیشتمانیی حکومەتەوە، هەروەها پاسەوان لە زۆربەی گوندەکان دەستی بە تاڵانکردن و دەستبەسەرداگرتنی موڵک و ماڵی خەڵک کردووە. جگە لەوەش دەستگیرکردن و ئەشکەنجەدان و زیندانیکردن لەلایەن پاسەوانی نیشتمانییەوە پەرەی سەندبوو، تا ئەو ڕادەیەی کە ژنان تووشی هەراسانکردن و دەستدرێژی سێکسی بوون لەلایەن ئەو هێزانەوە. بۆ ڕزگارکردنیان و بۆ ڕەتکردنەوە و کۆتاییهێنان بەم ناعەدالەتی و دەستدرێژییە، پێشمەرگە یەکەیەکی کۆماندۆی پێکهێنا، کە بۆسەی پاسەوانی نیشتمانیی جێگیر لە مەخموور لە نێوان گووێر و مەخمووردا دانا و چوار ئەندامیان کوژران و دەستیان بەسەر چەکەکانیاندا گرت.

دوابەدوای ئەو شەڕە، پاسەوانی نیشتمانی بە سەرۆکایەتی شێخ ئەنەش و محمد شەهادە، لەگەڵ هێزێکی زۆری پۆلیس و سەرباز کە بە نزیکەی ٨٠٠ کەس مەزەندە دەکرا، و بە پاڵپشتی تانک و تۆپخانە و چەندین ئۆتۆمبێلی سەربازی، بەرەبەیانی ٦ی حوزەیرانی ١٩٦٣، لە چەند میحوەرێکەوە هێرشیان کردە سەر قەرە چۆغ و گوندی تلخیم، لە چەند میحوەرێکەوە: هێزێک لە باکوورەوە لە ڕێگەی هەولێر- دیبەگە ڕێگای مەخموور بەرەو بازرگە، هێزێکی دیکە لە باشووری سنوورەوە لە کەرکوکەوە لە ڕێگەی ڕێگای دیبیس- دیبەگە بەرەو گوندی سلێمان بەخش، هەروەها هێزێکی دیکە لە ڕۆژئاوا لەگەڵ کۆمپانیایەکی تانک بەرەو گوندی سەرگەران لە نزیک چیای قەرە چۆغ بۆ ڕێگریکردن لە گەیشتن بە هەر هێزێک بۆ شاخەکە و بۆ بەرگریکردن لێی.

کاتژمێر ٧:٣٠ بەیانی ڕۆژی ٦ی حوزەیران، لە گوندی تلخیم کە دەکەوێتە دامێنی چیای قەرە چۆغ، هێزەکانی پێشمەرگە و گوندنشینەکان لە هەردوو گردی تلخیم و گردی کیلسپ ڕووبەڕووی هێزەکانی حکومەت بوونەتەوە. شەڕێکی توند لە نێوان هێزی هێرشبەر و بەرگریکاردا ڕوویدا و تا کاتژمێر ١:٠٠ی پاشنیوەڕۆ بەردەوام بوو. لە ئەنجامدا هێزەکانی حکومەت تووشی شکست و زیانێکی زۆر بوون و 12 سەرباز و ئەندامانی پاسەوانی نیشتمانی کوژران و چەند کەسی دیکەش بریندار بوون. جگە لەوەش ئۆتۆمبێلێک و ڕادیۆیەک گیراوە. چوار پێشمەرگە شەهید بوون، هەروەها حەوت گوندنشین کە لە کشتوکاڵدا کاریان دەکرد.

دوای ئەوەی پێشمەرگە و گوندنشینەکان هێرشەکەیان پووچەڵ کردەوە، هێزەکانی حکومەت لەکاتی کشانەوەی ناوچەکانی دیبەگە و مەخمور، زۆرێک لە هاووڵاتیانی بێ تاوانی سڤیلیان لەسەر هەموو ڕێگاوبانەکان دەستگیرکرد و بردیان.

سەرچاوەکان:

1- خورشید شیرە، خەبات و خووین، پێشمەرگەی سەفانی خەباتایی فارسی، ڕاپۆرتە زانستییەکان، هۆلەر، 2015.

2- خیشۆی عەلی کانی لینجی، پیرۆ، عەزیز قازی حەمید سوورچی، دانشفەر، هۆلەر، 2023.

3- سەید کاکە1997.

4- مەسعوود بارزانی، بارزانی و هاوسەرەکەی، ئەزگاری خوازی کورد، بەرگی سەییم، باشی یاکیم، ئەیلولی 1961-1975، چاپ. ٢٠٠٤.

5- ناوم کەریمە، ناوی خودا بەهێزترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، بەتامترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، جوانترین، 1999.