ژیاننامە

عەبدولڕەحمان عوسمان فەتاح خدر ناسراو بە نەقیب عەبدولڕەحمان بیداویلە ساڵی 1946 لە گوندی بیدە لەدایکبووە، کە پێشتر بەشێک بووە لە پارێزگای موسڵ و ئێستاش بەشێکە لە شاری دۆهوک. خوێندنی سەرەتایی لە گوندەکەی خۆی تەواو کردووە و خوێندنی ناوەندی و ناوەندیشی لە شاری دۆحوک تەواو کردووە کە ئەوکات بەشێک بووە لە پارێزگای موسڵ. لە ساڵی ١٩٦٨ لە بەشی کوردی لە زانکۆی بەغدا وەرگیراوە. دوای پاشەکشەی شۆڕشی ئەیلول لە ساڵی ١٩٧٥ پەنای بۆ شانشینی ئێران برد و لە پارێزگای مازەندەران لە باکووری ئێران نیشتەجێ بوو. لە ٢ی بەفرانباری ساڵی ١٩٧٦ لەگەڵ ٣٢ پەنابەری باشووری کوردستان لە ڕێگای فڕۆکەخانەی مێهراباد لە تاران بۆ شانشینی هۆڵەندا گەشت دەکات. بە پلەی جەنەڕاڵ خانەنشین بوو. زمانی کوردی و عەرەبی و هۆڵەندی شارەزایە.

لاپەڕەکانی خەبات

لە ساڵی 1961 پەیوەندی بە یەکێتی قوتابیانی کوردستانەوە کردووە، لە ساڵی 1964 لە لایەن دادگایەکی سەربازی بە سەرۆکایەتی ئەحمەد ساڵح عەبدی بە هۆی بەشداریکردنی لە خۆپیشاندانی خوێندکاران لە خوێندن دەرکرا و تەنیا لە ساڵی 1965 ڕێگەی پێدرا درێژە بە خوێندن بدات، لە ساڵی 1965 پەیوەندی بە پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرد، لە ساڵی 1968 بەرپرسی شانەیەکی نهێنی لەنێو خوێندکاران بوو لە بەغدا زانکۆ. لە کۆلێژی سەربازی لە بەغدا لەسەر لیستی پارتی دیموکراتی کوردستان ناوی خۆی تۆمار کردووە. ساڵی 1970 بەرپرسی هێڵی تەشکیلاتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە کۆلێژی سەربازی لە بەغدا بووە. لە ٦ی ژانویەی ١٩٧٢ بە پلەی نەقیبی دووەم لە کۆلێژی سەربازی لە ڕوستەمیەی بەغدا – بەشی پیادە – دەرچووە و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە زانستی سەربازی لە پۆلی ٥٠ وەرگرتووە. ساڵی 1972 پەیوەندی بە هێزی پێشمەرگەوە کردووە و وەک فەرماندەی کۆمپانیا لە فەوجەی 1 (زۆزاک) کاری کردووە. لە ساڵی ١٩٧٣ لە... شۆڕشی ئەیلول وەک فەرماندەی فەوجی ٣ی هێزەکانی قەرداغی سەر بە هێزەکانی کەرکوک لە پارێزگای سلێمانی، سەرپەرشتی مەشقی سەربازی کردووە لە هاوینی ١٩٧٣ لە کەمپی هاوینەی کە بۆ یەکێتی قوتابیانی کوردستان لە شێخان، لە سنووری پارێزگای دهۆک بەڕێوەچوو. لە ساڵانی 1973-1974 فەرماندەی فەوجی 3ی هێزەکانی کەرکوک بووە. لە ساڵی 1974 بەشداری سەرجەم شەڕەکانی گەرمیان و قەرداغ لە دژی هێزەکانی سوپای عێراق کردووە. هەروەها بەشداری شەڕی سەرتیز لە ئەیلوولی ١٩٧٤ لە پارێزگای هەولێر لە دژی هێزەکانی سوپای عێراق کردووە. لە ساڵی ١٩٧٦ بووە ئەندامی سەرکردایەتی کاتی پارتی دیموکراتی کوردستان کۆنفرانسی بەرلین.

لە ساڵی ١٩٧٦ بە ئەندامی کۆمیتەی ڕێکخستنەکانی هۆڵەندا لە کۆمیتەی لقی شەشەم – ئەوروپای پارتی دیموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا. لە ٢ی شوباتی ١٩٧٧ هۆڵەندای بەجێهێشت و بەرەو کۆماری فیدراڵی ئەڵمانیا و لەوێشەوە بەرەو کۆماری عەرەبی سوریا، لەوێشەوە توانی بگاتە ناوچە ئازادکراوەکانی باشووری کوردستان. نامە و ڕاپۆرتی بۆ سەرۆک کۆمار نووسیوە. مەسعوود بارزانی لەژێر ناوی نهێنی (جەبار) لە سەردەمی سەرکردایەتی کاتی پارتی دیموکراتی کوردستان، لە ٥ی ئایاری ١٩٧٧ لەگەڵ کۆمەڵێک سەرکردە و پێشمەرگە و بارێکی چەکدا خاکی کۆماری عەرەبی سوریا بەجێهێشت و بەرەو باکووری کوردستان و لەوێشەوە بەرەو باشووری کوردستان بەڕێکەوت. لە 15ی تشرینی دووەمی ساڵی 1977 بە ئامانجی ڕێکخستنەوەی هێزی پێشمەرگە و چالاککردنەوەی ڕێکخراوە حزبییەکان لە کۆبوونەوەی فراوانکراوی بیدوالی سەرکردایەتی کاتی پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداری کرد. لە ساڵانی 1977-1979 لە سەردەمی شۆڕشی گوڵان، ئەندامی سەرکردایەتی کاتی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە و پەیوەندی بە ڕیزەکانی هێزی پێشمەرگەوە کردووەتەوە و لە ساڵی 1977 بووە بە بەرپرسی ناوچەی دووەمی ئەو حیزبە، لە ساڵی 1979 بەشداری لە کۆبوونەوەی فراوانکراوی شاوانای سەرکردایەتی کاتی پارتی دیموکراتی کوردستاندا کردووە. نوێنەری نۆیەمین کۆنفرانسی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە ساڵی ١٩٧٩، لە ساڵی ١٩٨٨ بوو بە سەرۆکی کۆمیتەی ڕێکخستنەکانی هۆڵەندا سەر بە کۆمیتەی لقی شەشەمی ئەو حیزبە. لە ساڵی ١٩٩١ وەک سەرۆکی لیژنەی ناوخۆیی هۆڵەندا هەڵبژێردرا، لە هەمان ساڵدا بوو بە ئەندامی لقی شەشەم – ئەوروپا. ساڵی 1993 نوێنەری کۆنگرەی یازدەهەمی حیزبی دێموکراتی کوردستان – یەکگرتوو بووە. لە ساڵی 1999 بووە بە نوێنەری کۆنگرەی دوانزەهەمی پارتی دیموکراتی کوردستان و لە ساڵی 2010دا بووە نوێنەری کۆنگرەی سێزدەهەمی پارتی دیموکراتی کوردستان.

سەرچاوەکان:

1. ئەرشیفی دەسەڵاتی ئینسایکلۆپیدیای پارتی دیموکراتی کوردستان

2. حیسول خیشناو، ژیاننامەی لێکدانەوەی کوردی ئێرانی، بەهشی دووحیم، (تاران - چاپخانە - ٢٠٢٠)، ژ. 211-212.

3. حەبیب محمد کەریم، کەرکوک و شۆڕشی شکۆمەندی ئەیلول، گۆڤاری جۆلان ئەلعەرەبی، ناوەندی ڕۆشنبیری جۆلان، ژمارە ٧٠، ساڵی شەشەم، هەولێر، چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە، ٣١ی ئازاری ٢٠٠٢، ل. 39.

4. ناوی عەبدوڵڵا حەمان عوسمان فەهتاح ناسر و باوکی عەبدوڵڵا حەمان بەدەوی فەواد هاهەند، پێرمام، ١٢ی ژانویەی ٢٠١٩، بەرگی یەکەم. 1.

5. حەبیب محمد کەریم، مێژووی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق (لە وێستگە گەورەکاندا) ١٩٤٦-١٩٩٣، (دۆهوک - چاپخانەی خەبات - ١٩٩٨ی زایینی)، ل١٤٧، ١٥٢.

6. زاهیر کاهزبەهیانی چۆن و چۆن کورد، ناوی وڵاتەکەت، پارتی دیموکراتی کوردستان - یەهکگرتوو، بینای ٢٣٤٠، هولەر، نێگاشیمە، ٢٩ی نیسانی ١٩٩٧، بەرگی یەکەم. 4-5.

7. عومەر عوسمان، ژیانی کۆردیک، بەهرەخی یەحکیم، (هاولەر - چاپخانە حاجی هاشم - ٢٠٠٥گ)، ژمارە ١. 93.

8. فاروق ئیبراهیم شەریف، ئەفسەرانی کورد لە سوپای عێراق لە دامەزراندنیەوە لە ساڵی ١٩٢١، بەشی یەکەم، (تورکیا - ئۆرکە مەتباجیلیک تورکیا - ٢٠١٤ی زایینی)، ل. 232.

9. محەمەد عەلی ئیسماعیل، بەیروت و هەریە کانوم حەفتە سەحیف تەحمین و زیاد لاه نوێ سەحدە خەبات، (ب. شون - 2019g)، LL 69، 73-74، 80.

10. محەمەد موراد فەهتاح، خەبات چیا پەرهاتان و سەحراحەدین شورشە گۆهانی (1976 - 1989)، (زاخ - چاپخانە کوردستان - 2007)، ژمارە 10. 75.

11. حەمەدی حاجی ئیمامرانی چی خراپە، ئەم ئێوارەیە، چی دەگوزەرێت، ساڵی ١٩٧٦؟ چیت لێ ناخۆشە؟!، لە تەنیشت ئەوانەوە، (هاولەر - چەپخانە حاجی هاشم - ٢٠١٣گ)، نەخێر. 52.