ژیاننامە

ساڵح ڕوشدی تاهر ناسراو بە دادوەر صالح ڕوشدی، لە ساڵی 1926 لە شاری دۆحوک لەدایکبووە، لە بنەماڵەی موفتی ئامادییە. خوێندنی سەرەتایی لە قەزای ئامادیە و خوێندنی ناوەندی و ناوەندی لە شاری سلێمانی تەواو کردووە. لە ساڵی 1951 کۆلێژی یاسا لە بەغدا تەواو کردووە، لە ساڵی 1957 وەک دادوەر لە دادگای ئامادییە لە پارێزگای دۆحوک دەستنیشان کراوە، هەروەها لە ساڵی 1957 وەک دادوەر لە قەزای شەقڵاوەی پارێزگای هەولێر کاری کردووە، لە 24ی تشرینی دووەمی 1958 بە بڕیاری سەرۆکایەتی وەک جێگری دادوەر لە دادگای مەدەنی عێراق دەستنیشان کراوە بە واژۆی ئەنجومەنی سەروەری عێراق.

لە ساڵی 1963 تا 1964 لەلایەن هێزە ئەمنییەکانی عێراقەوە دەستگیرکراوە و بە توندی ئەشکەنجە دراوە. دوای ئازادبوونی لە زیندان، ساڵی 1964 عێراقی بەجێدەهێڵێت و لە لوبنان نیشتەجێ دەبێت و لەوێ وەک مامۆستا کاری کردووە. ساڵانێک لە ساڵی 1965 تا 1990 لە سعودیە بەسەر بردووە و لە بواری بانکی لە ڕیازی پایتەخت کاری کردووە. لە ساڵی ١٩٩٠ تا ١٩٩٩ لە ئەمریکا ژیاوە، لە ساڵی ١٩٩٩ لە شاری کێنتاکیی ویلایەتی پێنسیلڤانیا لە ئەمریکا کۆچی دوایی کردووە و لەوێ بەخاک سپێردراوە. زمانی کوردی و عەرەبی و ئینگلیزی شارەزا بووە.

لاپەڕەکانی خەبات

لە سەرەتای چالاکییەکانیدا لە شاری سلێمانی لە ساڵی ١٩٤٤ پەیوەندی بە کۆمەڵەی زیندووکردنەوەی کورد (ج.ک)ەوە کردووە، و یەکێک بووە لە ئەندامە چالاکەکانی. ئەندامی شاندی قوتابخانەی ئامادەکاری سلێمانی بوو بۆ بەغدا بۆ پێشکەشکردنی گۆرانی و هەڵپەڕکێی کوردی لە کۆلێژی ڕاهێنانی مامۆستایانی باڵا لە بەغدا و یانەی سەرکەوتنی کورد و کۆشکی شاهانەی عێراق. لە ساڵی ١٩٤٥ ئەندامی کۆمەڵەی ژیانەوەی کورد (ج.ک.) بووە. ساڵی 1946 پەیوەندی بە پارتی دیموکراتی کوردەوە کرد لە موسڵ، لە 19ی حوزەیرانی 1947 ئەندامی ئەو شاندە بوو کە تەرمی چوار ئەفسەرە شەهیدەکەی وەرگرت: عیزەت عەبدولعەزیز عەبدوللەتیف (1912-1947) ناسراو بە عیزەت کەتانی؛ مستەفا مستەفا مستەفا (1912-1947) ناسراو بە مستەفا خۆشناو؛ خەیروڵڵا عەبدولکەریم عەبدوڵڵا (١٩١٢-١٩٤٧) ناسراو بە خەیرەڵڵا کورجیزادە؛ و محمد. مەحمود محەمەد(1922-1947) ناسراو بە محمد قودسی، یاوەری تەرمی عیزەت عەبدولعەزیز دەکات بۆ دوا شوێنی پشوودانی لە گوندی قولەسەنج نزیک ناحیەی ئامادییە.

لە ساڵی 1948 نوێنەری کۆنفرانسی یەکێتی گشتی قوتابیانی عێراق بووە و لە 21ی 1ی 1948 بەشداری ئەو خۆپیشاندانانە دەکات کە شاری بەغدای گرتەوە دژی پەیمانی پۆرتسمۆس. لە ساڵی 1948 بەرپرسی لقی موسڵی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە، لە ساڵی 1950 بۆ کۆمیتەی ناوەندی پارتی (یەکەم کۆنفرانسی پارتی دیموکراتی کوردستان) هەڵبژێردرا، لە ساڵی 1951 بایکۆتی دووەمین کۆنفرانسی پارتی دیموکراتی کوردستانی کرد، هاوینی 1953 لە ئۆردوگای سەربازی ڕەشید لە نزیک بەغدا بەهۆی چالاکییە کوردییەکانەوە زیندانی کرا. لە ساڵی ١٩٥٧ لە سەرکردایەتی لقی یەکەمی پارتی دێموکراتی کوردستانی یەکگرتوودا خزمەتی کردووە، لە ساڵی ١٩٥٧ دەستی کردووە بە بوژاندنەوە و چالاککردنی ڕێکخستنەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان لە ناوچەی خۆشناوەتی. ئەو لە نێو ئەو کەسانەدا بوو کە بانگەشەی ئەوەیان دەکرد کە بەشێکن لە بەرەی نیشتمانی دیموکراتی عێراق، دوای کودەتاکەی ١٤ی تەمموزی ١٩٥٨ پەیوەندی بە هێزە سیاسییەکانی گۆڕەپانەکەوە کرد. لە مانگی ئابی ساڵی ١٩٥٨ لەگەڵ شاندێکی یەکگرتووی پارتی دیموکراتی کوردستان بوو بۆ پێشوازیکردن لە شێخ ئەحمەد شێخ محەمەد شێخ عەبدولسەلام (١٨٩٢-١٩٦٩) ناسراو بە شێخ ئەحمەد بارزان کە تازە لە زیندانی بەسرە لە باشووری عێراق ئازاد کرابوو و بە شەمەندەفەر گەیشتبووە موسڵ. بۆ بەرزکردنەوەی ورەی کورد لە موسڵ، دروشمەکانی، بە هەردوو زمانی عەرەبی و کوردی، پێشکەش بە سەرکردە مستەفا بارزانی (1903-1979)ی وت. ئەمەش لەو کاتەدا گرنگ بوو، بەو پێیەی شۆڤێنیزمی عەرەبی لە شارەکەدا باو بوو. لە 10ی ژانویەی 1959 بە سەرۆکی یانەی فەرمانبەران لە شەقڵاوە هەڵبژێردرا، لە 21ی ئازاری 1959 سەرپەرشتی ئاهەنگی نەورۆزی لە شەقڵاوە کرد، لەوێدا بە ناوی پارتی یەکگرتووی دیموکراتی کورد وتارێکی پێشکەش کرد. لە 19ی حوزەیرانی ساڵی 1959 ئاڕاستەی یادی ئەو چوار ئەفسەرە شەهیدەی شەقڵاوە کرد: عیزەت عەبدولعەزیز عەبدوللەتیف (1912-1947) ناسراو بە عیزەت کەتانی؛ مستەفا مستەفا مستەفا (1912-1947) ناسراو بە مستەفا خۆشناو؛ خەیروڵڵا عەبدولکەریم عەبدوڵڵا (١٩١٢-١٩٤٧) ناسراو بە خەیرەڵڵا کورجیزادە؛ و محمد. مەحمود محەمەد(1922-1947) ناسراو بە محەممەد قودسی، بەهۆی مەیلی چەپگەرایی لە 30ی حوزەیرانی 1950 لە کۆنفرانسی دووەمی بەغدا لە پۆستی سەرکردایەتی ڕاگیرا. لە ساڵی 1959 لە کۆنفرانسی چوارەمی ئەو حیزبە لە لایەن نوێنەرانی پارتی دیموکراتی کوردستان – عێراقەوە بە هەمان هۆکار دەرکرا. لە ساڵی ١٩٦٠ لە شاری بەلەد لە پارێزگای دیالە وەک دادوەر کاری کردووە. لە ساڵانی 1963-1964، دوای کودەتاکەی 8ی شوباتی 1963، بە فەرمانی پارتی بەعسی سۆسیالیستی عەرەبی زیندانی کرا و لەلایەن میلیشیاکانی پاسەوانی نیشتمانییەوە ئەنجامدرا.

لە بەرهەمەکانی: ١.

1- چیرۆک و ئەفسانە لە ئەدەبی کوردی - 1967.1-

2- شۆڕشی کورد.

3- ڕوونکردنەوەی یاسای چاکسازی کشتوکاڵی.

4- پەیوەندییە کشتوکاڵییەکان لە یاسای چاکسازی کشتوکاڵیدا - 1960.

سەرچاوەکان:

1. ئی.د.ئێ.، فایلی جەمارا AJ-54، خوای گەورە لە حیزبی دێموکراتی کوردستان بتپارێزێت، ژ. 1.

2. مەهدی مەحمەد قادر، بە ناوی خۆی، سیاسەتمەداری کوردی عێراق، 1945-1958، (سلێمانی-ساهینتاری-لەکینە) ستراتیژیست کوردستان - 2005g)، LL 66، 128.

3. مستەفا نەحریمان، فەهراحانی، حەدیب، و نوسرانی کورد، هـ - 1986G، ژمارە 69.

4. جەحمال بابان، سلێمان شەرە غەشاواهاخوم، بەرگی جەهکەم و دەواح، شەبی دەزگەی چاپ و ئین ئاراس، چاپخانە، ئاراس، ٢٠١٢، ل ٤١٨-٣١٩.

5. مام جەهلال، سەرۆکوەزیران ٥٨، پینگام، سلێمانی، ئاژانسی هەواڵ، ١٠ی نیسانی ٢٠٠٢، بەرگی یەکەم. 6-7.

6. مام جەهلال، فریادڕەسی کینچەرا، خوەندکاران، بەهشی پینگام، گەڤەری خاک، جەمارا ١٤، سەفیە دوهام، سولەیمانی، چاپخانە. دارایی، 10 ئەبی 1998، ژمارە 10. 8.

7. مامە جەهلال ئەو شتانە چین کە خۆشم دەوێن و حزبەکەم چییە؟ ئەمە چی بەسەر دێت؟، گیڤاری خاک، بینای ٥٥، شەقامی پەنجام، سلێمانی، ئۆفیسی کۆمپانیا، ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٢g، l٥.

8. ئی.د.ئی.، فەیلە جەمارا سی ئێچ-٦٤، دێهقی چاوبی خوتۆن لاهغ٥ دکتۆر و حەفا ساهح و شادی فواد هۆهەند، داهیک، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦، ١-٣ی نیسان.

9. ھەڵبژاردن لە شاری شەھقەوا، گیڤاری ھەتاو، بینای ١٤٨، قەزای ٥، ھەوالار، چاپخانە کوردستان، شەھما، ٣١ی ڕێبەندان. Doohyme 1959، ژمارە 10. 24.

10. بمبورن، ببورن، ببورن، ببورن، ببورن، ببورن، ببورن، ببورن. سەحرادهوم - چاپخانە دێهزغای حەمدی - 2006، ژ. 178.

11. جاهنی نەهروز خەندەیەکی هەیە، گیڤاری هاتاو، بینای ١٥٣، شەقامی ٥، هاولەر، چاخانەی کوردستان، جەواشمە، ١٥ی نیسانی ١٩٥٩، ژ. 17.

12. فەهد عەونی تەمەن ٣٦ ساڵ، نووسەری کۆمەڵە شیعرەکەی لە، (هۆڵ. سەححەدین - ٢٠١٩، ژمارە ٣١٣.

13. ساڵح ڕوشدی، بەرەی یەکگرتووی نیشتمانیی دیموکراتی، گۆڤاری شەفەق، ژمارە ٩، بەرگی یەکەم، کەرکوک، چاپخانەی کەرکوک، ئۆکتۆبەری ١٩٥٨، ل. 5.

14. جەحمال بابان، غەشتەخا، قوتابیانی سولەیمانی، بەهشاری بەغدا، غەواری سولەیمانی، شارەوانی سولەیمانی، بینای 51، خوالە دوهام، سولەیمانی، چاپخانە دلێر، تیشرین هیکامی 2004، 11-12.

15. حەبیب محەمەد کەریم، مێژووی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق (لە وێستگە گەورەکان) 1946-1993، (دۆهۆک - چاپخانەی خەبات - 1998 زاینی)، ل42، 60-61.

16. عەبدولفەتاح عەلی ئەلبوتانی، هەرێمی بادینان ١٩٢٥-١٩٧٠: لێکۆڵینەوەیەک لە ڕووداو و پێشهاتە سیاسییەکان، بەشی دووەم، (هەولێر - ئەکادیمیای کوردی - ٢٠١٧)، ل. 457.

17. عەبدولفەتاح عەلی ئەلبوتانی، هەرێمی بادینان ١٩٢٥-١٩٧٠: لێکۆڵینەوەیەک لە ڕووداو و پێشهاتە سیاسییەکان، بەشی یەکەم، (هەولێر - ئەکادیمیای کوردی - ٢٠١٧)، ل. 312.

18. لەتیف بەهرزنجی، تشرینی دووەمی ٢٠١٧، غەواری هێتاو، جەمارا ١٥٧، س٥٦، هەوالار، چاخانە کوردستان، سێشاهما، ٣٠ حەوزەی ئێرانی ١٩٥٩، بەرگی یەکەم. 19-20.

19. مام جەلال، خەباتگێڕێکی خاوەن سیفەتی باش و سیفەتی مرۆڤایەتی و سیفەتی دەگمەن و ئەخلاقی بەرز، ڕۆژنامەی الیتحاد، ڕۆژنامەی ناوەندی یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان، ژمارە ٣٨٤، ساڵی ٨، سلێمانی، هەینی، ٥ی ئابی ٢٠٠٠، ل. 3.

20. دایکم جەهلال یەکەم کەسە کە مانای گۆرانییەکە و چۆنیەتی گۆڕینی لەبیرە. جومرا 58، سعودیە، سلێمانی، فەرمانگەی وەزارەتی دارایی، 10ی نیسانی 2002، ژمارە 10. 6.

21. فەرمانی کۆماری ژمارە ٥٠٢، ڕۆژنامەی عێراقی، وەزارەتی ئیرشادی لە عێراق، ژمارە ١٠٢، ساڵی یەکەم، بەغدا، چوارشەممە، ٣١ی ژانویەی ١٩٥٨، ل. 3.

22. مرد و مرد و مرد. زمانی کوردی، زمانی عەرەبی، 2014، ل.ل.130-131.