زندگینامه

او در سال ۱۹۲۵ در روستای کورکی، از توابع شهرستان کورتو در شهرستان مرگسور استان اربیل، متولد شد. او در اتحاد جماهیر شوروی تحصیل کرد و از موسسه - دانشکده کشاورزی دانشگاه دوینکو در اتحاد جماهیر شوروی گواهی‌نامه دریافت کرد. او به زبان‌های کردی و روسی مسلط بود و در شب ۲۴/۲۵ مارس ۲۰۱۱ درگذشت.

صفحات مبارزه

در سال ۱۹۴۳ به صفوف انقلاب دوم بارزان پیوست و در ۲۰ نوامبر ۱۹۴۳ در تصرف پاسگاه پلیس کورتو شرکت کرد و در ۱۰ نوامبر ۱۹۴۳ در تصرف پاسگاه پلیس مازنی شرکت داشت و در ۱۹ آگوست ۱۹۴۵ به دستور دادگاه نظامی عراق تمام اموال منقول و غیرمنقول او مصادره شد و در ۵ سپتامبر ۱۹۴۵ در تصرف پاسگاه پلیس میدان مورک شرکت کرد و همچنین در نبردهای کونه روفیی، بلی، بارزان و رزان نیز شرکت داشت.

پس از شکست انقلاب دوم بارزان، در ۱۱ اکتبر ۱۹۴۵، او به شرق کردستان رفت. در ۳۱ مارس ۱۹۴۶، به نیروهای پیشمرگه در نیروی بارزان ارتش جمهوری دموکراتیک کردستان پیوست. در ۲۹ آوریل ۱۹۴۶، در نبرد قراوا در منطقه سقز و در ۳ مه ۱۹۴۶، در نبرد مالقرنی شرکت کرد.

پس از فروپاشی جمهوری دموکراتیک کردستان، در ۳ مارس ۱۹۴۷، در نبرد آلوس و در ۱۳/۱۴ مارس ۱۹۴۷، در نبرد کوجار شرکت کرد.

او در میان رفقای پیشمرگ خود بود و در 19 آوریل 1947 از طریق (خواکورک و دشت بارازکارا) از طریق سرزمین های شمال کردستان به منطقه شیروان و مزوری بازگشت.

ژنرال مصطفی بارزانی پس از بازگشت، در ۱۵ مه ۱۹۴۷ جلسه‌ای با رفقایش در روستای آرکوش برگزار کرد و به آنها حق انتخاب داد که بمانند یا به اتحاد جماهیر شوروی بروند. در آنجا، همه رفقایش تصمیم گرفتند که به راه خود ادامه دهند و به اتحاد جماهیر شوروی بروند. در ۲۳ مه ۱۹۴۷، آنها ژنرال مصطفی بارزانی را تا اتحاد جماهیر شوروی همراهی کردند و در نبردهای قطور و پل ماکو شرکت کردند. پس از سختی‌ها و خستگی فراوان، در ۱۸ ژوئن ۱۹۴۷ از رودخانه ارس که در مرز ایران و اتحاد جماهیر شوروی قرار دارد، عبور کردند.

پس از ورود به اتحاد جماهیر شوروی در ۱۹ ژوئن ۱۹۴۷، او و تمام رفقایش در نخجوان آذربایجان به مدت چهل روز در یک محوطه باز احاطه شده با سیم خاردار و تحت مراقبت سربازان بازداشت شدند. با آنها از نظر غذا، لباس و حمل و نقل مانند اسیران جنگی رفتار شد. به دستور دولت شوروی، آنها بعداً در مناطق آغدام، لاچین، آیولاخ و کلبجر جمهوری آذربایجان توزیع شدند. در ۱۰ دسامبر ۱۹۴۷، آنها به اردوگاهی در کنار دریای خزر در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان، منتقل شدند. در ۲۳ دسامبر، آنها لباس نظامی دریافت کردند و هشت ساعت آموزش نظامی روزانه را زیر نظر افسران جمهوری آذربایجان گذراندند. در همان زمان، آنها چهار ساعت آموزش زبان کردی روزانه را از برخی از رفقای تحصیل کرده‌تر خود دریافت کردند.

پس از بدرفتاری جعفر بکیروف با رفقایش، بارزانی تصمیم گرفت در ۲۹ آگوست ۱۹۴۸ مجمع نظامی خود را از آذربایجان به مجتمع گیرجوک در نزدیکی تاشکند، پایتخت ازبکستان، منتقل کند و در آنجا به آموزش نظامی خود ادامه دهند.

در مارس ۱۹۴۹، او و رفقایش به صورت گروهی با قطار در روستاهای تعاونی در اتحاد جماهیر شوروی توزیع شدند و در مزارع کلخوز (زمین‌هایی که مردم از دولت اجاره می‌کردند و سپس سهمی از آن را به دولت می‌پرداختند) کار کردند.

پس از تلاش‌های فراوان و ارسال چندین نامه از سوی ژنرال بارزانی به استالین، سرانجام استالین نامه‌ای دریافت کرد که در آن بارزانی از رنج رفقایش صحبت کرده بود و او بلافاصله تصمیم گرفت کمیته‌ای برای بررسی وضعیت رفقای بارزانی تشکیل دهد. تصمیم نهایی کمیته این بود که آنها در شهر فریوسکی جمع شوند، بنابراین در نوامبر ۱۹۵۱ به شهر فریوسکی شوروی رفت.

پس از انقلاب ۱۴ ژوئیه ۱۹۵۸ در عراق و بازگشت ژنرال مصطفی بارزانی در ۲۵ فوریه ۱۹۵۹، طبق مواد (۳) و (۷) و بند (الف) ماده (۱۰) عفو عمومی برای بارزانی و یارانش اعطا شد و ماده (۱۱) بر اساس قانون شماره (۱۹) اصلاح شده در سال ۱۹۵۹ اجرا شد.

جمهوری عراق در سال ۱۹۵۸ به رهبری عبدالکریم قاسم تأسیس شد. در ۱۶ آوریل ۱۹۵۹، او به همراه همراهانش با کشتی کروسیا از طریق بندر بصره در جنوب عراق به کردستان بازگشت و در روستای کورکی ساکن شد. در ۱۱ سپتامبر ۱۹۶۱، او در انقلاب سپتامبر و در نبردهای بین مناطق بلی، بارزان و کوه پیرافت شرکت کرد. در ۱۴/۱۵ ژوئن ۱۹۶۳، او در نبرد سری اکری و در نبرد کوریز در سال ۱۹۶۷ شرکت کرد. پس از شکست انقلاب سپتامبر در سال ۱۹۷۵، او به زادگاهش در روستای خود بازگشت.

در سال ۱۹۷۹، دولت عراق او را به دیانا منتقل کرد. در سال ۱۹۸۳، به عنوان پناهنده به جمهوری اسلامی ایران نقل مکان کرد. یک سال بعد، در انقلاب گولان شرکت کرد و سمت (سرپال - فرمانده یک دسته) را بر عهده داشت. او در رأس یک دسته به منطقه مرگسور بازگشت. در سال ۱۹۸۷، در نبردهای مرگسور و خواکورک شرکت کرد. در سال ۱۹۸۸، در جریان حمله شیمیایی به منطقه بهدینان، به شرق کردستان بازگشت و در مجتمع زیوه مستقر شد. در ۲۷ نوامبر ۱۹۹۶، به کردستان بازگشت. او چندین بار مجروح شد و در سال ۱۹۹۸ بازنشسته شد. در ۱۶ دسامبر ۲۰۱۰، در جریان برگزاری سیزدهمین کنفرانس حزب دموکرات کردستان، رئیس مسعود بارزانی به پاس قدردانی و تشکر از مبارزه و مقاومت او در انقلاب دوم بارزانی و در جمهوری دموکراتیک کردستان، همراهی بارزانی و رفقایش در اتحاد جماهیر شوروی و کمک‌هایش به انقلاب‌های سپتامبر و گولان، مدال بارزانی را به او اعطا کرد.

منابع

۱. سفر یوسف میرخان، سلیم عزیر کورکی در سن ۸۶ سالگی درگذشت، روزنامه خبات، ارگان حزب دموکرات کردستان، شماره ۳۷۳۰، اربیل، ۲۷ مارس ۲۰۱۱.

۲. شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم (اربیل - انتشارات روژلات - ۲۰۱۳).

۳. شوکت الشیخ یزدین، جشن طلایی پیشمرگه، (پیرمام - چاپ خبات - ۱۹۹۶ میلادی).

۴. صالح یوسف صوفی، گاهشمار کردستان و جهان، چاپ اول، جلد دوم، (دهوک - انتشارات استانداری دهوک، ۲۰۱۳).

۵. صالح یوسف صوفی، گاهشمار کردستان و جهان، چاپ اول، جلد دوم، (دهوک - انتشارات استانداری دهوک، ۲۰۱۳).

۶. عمر فاروقی، سردار دانا زندگی و دوئل‌های مرحوم ملا مصطفی بارزانی، چاپ دوم، (هولِر - چاپخانه و زراعت آموزش و پرورش - ۲۰۰۲).

۷. عبدالرحمن الملا حبیب ابوبکر، قبیله بارزان بین ۱۹۳۱ - ۱۹۹۱، چاپ اول، (اربیل - انتشارات وزارت فرهنگ - ۲۰۰۱ میلادی).

8. عبدالله غفور، فرهنگ جغرافیایی اربیل، (اربیل - انتشارات فرهنگستان کردی - انتشارات حاجی هاشم - 1394).

۹. فرمانده میرو میروزی، نبرد کورا تو، ص ۶ نوامبر ۱۹۴۳، مجله صدای پیشمرگه، سخنگوی دفتر سازماندهی پیشمرگه، شماره ۴۳، پیرمام، انتشارات وزارت فرهنگ، ۳۱ ژوئیه ۲۰۰۱.

۱۰. کاروان محمد مجید، بارزانی‌ها از مهاباد تا شوروی‌ها، چاپ اول (سلیمانیه - انتشارات بایوند - ۲۰۱۱ میلادی)

۱۱. مجله هتاو، شماره ۱۵۴، سال ششم، چاپخانه اربیل کردستان، جمعه، ۱۵ آوریل ۱۹۵۹.

۱۲. از خاطرات رهبر شهید حسو میرخان ژاجوکی، ۶۲ روز با بارزانی، بارزانی‌ها به اتحاد جماهیر شوروی رفتند، چاپ اول (اربیل - چاپ الثقافه - ۱۹۹۷ میلادی).

13. لیث عبدالمحسن جواد الزبیدی، انقلاب 14 جولای 1958 در عراق، (بغداد - نشر دارالرشید - 1979م).

14. مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادیبخش کرد 1931-1958، (دهوک، انتشارات خبات، 1377).

۱۵. مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادی‌بخش کرد ۱۹۳۱-۱۹۵۸، جلد اول، (اربیل - انتشارات ناشناس - ۲۰۱۲ میلادی)

۱۶. مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادی‌بخش کرد ۱۹۶۱-۱۹۷۵، جلد سوم، بخش اول، (اربیل - انتشارات وزارت آموزش و پرورش - ۲۰۰۴).

۱۷. نجف قلی باسیان، از مهاباد خونین تا کرانه‌های ارس، ترجمه شوکت شیخ یزدین، چاپ اول (پیرمام - جشن طلایی حزب دموکرات کردستان ۱۹۹۶).

۱۸. (یا: ۱۸.) آرشیو دایره‌المعارف حزب دموکرات کردستان.