هۆکار و ئامادەکارییەکان بۆ ئەنجامدانی کۆنفرانسەکە: ١.

خەباتی چەکداری و فەرهەنگی بەردەوامی چین و گروپە جۆراوجۆرەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٣١ەوە، سەرەڕای هەڵکشان و لێشاوەکانی، بووە هۆی ڕاپەڕینی بەهاری ١٩٩١ و ڕزگارکردنی هەرێمی کوردستان. یەکێتی قوتابیانی کوردستان لە سەرەتای دامەزراندنیەوە لە ساڵی ١٩٥٣ تا بەهاری ١٩٩١، سەرەڕای هەموو ئاستەنگ و سەختییەکان، هەرگیز درێغی نەدەکرد لە تێکۆشان بۆ ئەوەی گەلی کورد بگاتە ئەم پەناگە ئارامە.

ماوەی نێوان کۆنفرانسی حەوتەم و هەشتەمی یەکێتی قوتابیانی کوردستان زیاتر لە ٢١ ساڵی خایاند. لەو ماوەیەدا گۆڕانکاری زۆر لە ڕێکخستن و پێکهاتەی یەکێتییەکەدا ڕوویدا و چەندین کۆنفرانس لە کاتی جیاوازدا بۆ ڕێکخستنەوە و باشتر ڕێکخستنەوەی لەگەڵ پێشهاتە ناوخۆیی و ناوچەییەکان بەڕێوەچوو، دواهەمینیان ڕاپەڕینی بەهاری ساڵی 1991 بوو، دوای ڕاپەڕین و سەقامگیربوونی دۆخی هەرێمی کوردستان، [ئەمانەی خوارەوە ئەنجامدران]. پارتی دیموکراتی کوردستان یازدەهەمین کۆنفرانسی ساڵی 1993، هاوکات لەگەڵ هەڵبژاردنی جڤاتی نیشتیمانی کوردستان بەڕێوەچوو، ئەمەش وایکرد یەکێتی قوتابیانی کوردستان کۆنفرانسی تایبەت بەخۆی کۆبکاتەوە. ئەم بڕیارە بە تایبەتی لە ژێر کاریگەری کۆنفرانسی یەکگرتنەوەی پارتی دیموکراتی کوردستان بوو، کە پێویستی بە ڕێکخستنەوەی هەموو ڕێکخراوە جەماوەرییەکان و حیزبە یەکگرتووەکان بوو.

لە شەشەمین کۆبوونەوەی یەکێتی لاوان و خوێندکارانی دیموکراتی کوردستان لە ١٠ی ئازاری ١٩٩٣ بڕیاردرا "کۆنفرانسی ئازادی" لە بارەگای سکرتاریەتی یەکێتی قوتابیانی کوردستان لە بینای شیراتۆن لە شاری هەولێر بەڕێوە بچێت. هەروەها بڕیار درا ١٣ ئەندام لە سەرجەم لقەکانەوە بۆ دەستەی کارگێڕی زیاد بکرێت کە لەم بەڕێزانە پێکهاتبوو:

1- لوقمان ئیسماعیل و بەشار حەمید - لقی دهۆک - نەینەوا

2- ڕێبەر ئەحمەد خالد و خانزاد احمد عبدال- لقی هەولێر

3- ئارام محمد عبداللە و ئەرکان تەحسین سدیق و جەلال محمد - لقی سلێمانی

4- عومەر شەریف و سەلام حسێن عەبدوڵڵا - لقی کەرکوک

5- ساسان عەونی و مستەفا سەلیم حەمد ئەمین - لیژنەی زانکۆی سەلاحەدین

6- گۆهدار ئیسماعیل - بارەگای نووسینگەی سکرتاریەت

نووسینگەی سکرتاریەت دوای ڕاپەڕین بەم شێوەیە دەرکەوت:

1- عەبدوڵڵا خەلوعەلی - سکرتێر

2- ڕیفعەت سەعید محمد ئەمین - ئەندامی نووسینگەی سکرتاریەت

3- فێریاد شافێ محمد ناسراو بە فێریاد بارزانی - ئەندامی دیوانی سکرتاریەت

4- عادل عەلی ناسراو بە عادل بوتانی - ئەندامی نووسینگەی سکرتاریەت

5- کوردستان بەرداوود قادر - ئەندامی نووسینگەی سکرتاریەت

6- ئیبراهیم مستەفا محمد - ئەندامی نووسینگەی سکرتاریەت

7- حاجی عبدالرحمان دەروێش - ئەندامی نووسینگەی سکرتاریەت

8- دزوار فائق - ئەندامی نووسینگەی سکرتاریەت

بەرپرسانی لقەکە بەم شێوەیە بوون:

1- ڕێبەر ئەحمەد خالد - بەڕێوەبەری لقی هەولێر

2- حاجی عەبدولڕەحمان - بەرپرسی لقی سلێمانی

3- ئازاد فائیق غەفور ناسراو بە دزوار فایق – لێپرسراوی لقی کەرکوک

4- ئیبراهیم ئیسماعیل - بەرپرسی لقی پەنابەران

5- ئیبراهیم مستەفا محەمەد – بەرپرسی لقی دهۆک- نەینەوا

دوابەدوای ئەم گۆڕانکاریانە و لەسەر بنەمای ئەو بڕیارانەی سەرەوە، کۆنفرانسی ئازادی (ئازادی) لە ١٦-٢٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٣ لە شاری هەولێر بەڕێوەچوو، بە ئامادەبوونی ٧٩٣ نوێنەر، لەژێر دروشمی (زانست - ئاشتی - ئاوەدانکردنەوە)، بە ئامادەبوونی سەرۆک کۆمار. مەسعوود بارزانیلە کۆنفرانسەکەدا سەرۆک بارزانی و نوێنەری مەکتەبی سیاسی و وەزیری پەروەردە و سەرۆکی زانکۆی سەلاحەدین هەموویان وتاریان پێشکەش کرد.

نوێنەرانی کۆنفرانسەکە بەسەر خوێندکاران و لاواندا دابەشکران بۆ هەڵبژاردنی ئەو دوو ڕێکخراوە، هەروەها سەبارەت بە یەکێتی قوتابیانی کوردستانیش ئەم ناوانە بۆ خانەی ڕاپەڕاندن هەڵبژێردران:

1- ساسان عوسمان ئاڤنی - سکرتێر

2- هێنکاو عەبدوڵڵا خان - بەرپرسی پەیوەندییە گشتییەکان

3- نازم ڕەشید - بەشی پەیوەندییە گشتیەکان

4- کۆهدار ئیسماعیل - بەرپرسی بەشی ڕاگەیاندن

5- ڕێبەر ئەحمەد خالد - بەڕێوەبەری لقی هەولێر

6- ئەمین عوسمان - بەرپرسی لقی سلێمانی

7- عەلی عەونی نعمەت - بەشی ڕاگەیاندن.

8- تاڤکێ عومەر ڕەشید – بەشی ڕاگەیاندن

9- مستەفا سەلیم - بەرپرسی بەشی ڕێکخستن

10- شاکر ئەبوبەکر عەزیز - بەشی ڕێکخستن

11- فارس عومەر - لێپرسراوی لقی دهۆک – نەینەوا

12- شنۆ ئەمین مەنسور - بەرپرسی لقی کەرکوک

13- تیمی سلێمان هەرنی - بەرپرسی بەشی دارایی

14- دڵشاد شەهاب - سەرۆکی لیژنەی زانکۆی سەلاحەدین

15- تاریق جەعفەر فەیلی - بەشی ڕێکخستن

ئەندامانی یەدەگی دەستەی بەڕێوەبەری:

1- عەبدوڵڵا مەجید

2- ئەرشەد حەیتۆ ناسراو بە ئەرشەد بەڵتا

3- بەشار حەمید

لقەکانی یەکێتی قوتابیان پێکهاتبوون لە: هەولێر، کەرکوک، سلێمانی، و دهۆک – نەینەوا. لە 18ی ئابی ساڵی 1993 بڕیاری کردنەوەی لقێک لە زانکۆی سەلاحەدین درا. لە ١ی شوباتی ١٩٩٦ لقی ئاکرێ کرایەوە. هەروەها لە 1ی شوباتی ساڵی 1996 بڕیاردرا لقێک لە سۆران بکرێتەوە.

بەڕێوەبردنی کۆنفرانسی:

لە ٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٣ بە ئامادەبوونی سەرجەم ئەندامانی دەستەی کارگێڕی، ئەندامانی دیوانی سکرتاریەت بەم شێوەیە لە هەولێر هەڵبژێردران، سکرتێریش لەنێو ئەندامانی دیوانی سکرتاریەتدا هەڵبژێردرا:

1- ساسان عوسمان عەونی - سکرتێر

2- هێنکاو عەبدوڵڵا خان - ئەندامی نووسینگەی سکرتاریەت و بەرپرسی بەشی پەیوەندییەکان

3- کۆهدار ئیسماعیل - ئەندامی نووسینگەی سکرتاریەت و بەرپرسی بەشی ڕاگەیاندن

4- مستەفا سەلیم - ئەندامی نووسینگەی سکرتاریەت و بەرپرسی بەشی ڕێکخستن

5- سلێمان هەرنی ئەندامی نووسینگەی سکرتاریەت و بەرپرسی بەشی دارایی

دوابەدوای کۆنفرانسی ئازادی، بەرپرسانی لقی یەکەم بەم شێوەیە بوون:

1- فاریس عومەر ناسراو بە فاریس بەرواری بەرپرسی لقی دهۆکە لە نەینەوا.

2- ڕێبەر ئەحمەد خالد - بەڕێوەبەری لقی هەولێر

3- شنۆ ئەمین مەنسور – بەرپرسی لقی کەرکوک، بە یەکێک لە یەکەم ژنەکان دادەنرێت کە لە مێژووی یەکێتی قوتابیانی کوردستاندا بەرپرسیارێتی لقەکانی لە ئەستۆ گرتووە.

4- ئەمین عوسمان – بەرپرسی لقی سلێمانی

5- شەعبان شەعبان ئەحمەد - بەرپرسی لقی ئاکرێ

6- فەیسەڵ سدیق تۆفیق – بەرپرسی لقی سۆران

سەرچاوە و تێبینییەکانی ژێرەوە:

1- عیرفان عەزیز عەزیز، کەنگەرو و کەنەفەکانی، کیتی قوتابیانی، کوردستان، چاپی، (هاولەر-چخانی) ڕۆژهەڵات-٢٠١٢)، ژ. 104.

2- ساسان عەونی، وەزارەتی تەکنەلۆژیا و تەکنەلۆجیای کوردستان، (هۆلەر-چخانی وەزارەتی دەرەوە - 1998)، 175-176..

3- هێمان سیرچاو، ژمارە 10. 177.

4- جێگایەک لە پارتی دیموکراتی کوردستان لە کوردستان دەدۆزیتەوە. جومارە 1772، هێهولەر، یەهکیشما، 17 تیشرێی هێخێمی 1993، LL 1، 4.

5- لوقمان غەریب شەهیدی حاجی عەبدوڵا و حەمان قەناغی لە کتێبی "زافی قوتابیان و لاوانی کوردستان" (هۆلەر - ١٦٥)..

6- عیرفان عەزیز، سیرجاوی بیشو، ژ. 109.

7- هامان سەرجاڤا، ل. 109-117.

8- ئەمە چیرۆکی چەند کەس باس لەوە دەکەن کە کوردستانی هیندستان چۆنە. ناوی گەلی کوردستان، هیکاتی قوتابیان و لاوانی کۆماری دیموکراتی کوردستان، شەقامی ٤٨، هولەر، ئۆکتۆبەری ١٩٩٣، ژ. 3.

9- ساسان ئاهۆنی، سەهارچاڤا پیشو، ل.ل. 194، 193، 234، 240، 241.