Rewş û sedem
Piştî serhildana gelê Îranê di sala 1979an de, monarşiya li Îranê hilweşiya û Komara Îslamî li şûna wê hat avakirin. Serokatiya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) karî têkiliyên baş bi rayedarên nû yên Îranê re deyne. Yek ji bûyerên herî trajîk û bi bandor ên destpêka sala 1979an mirina rêber Mistefa Barzaniyê di 1ê Adara 1979an de û vegerandina cenazeyê wî bo bajarokê Şîno yê rojhilatê Kurdistanê di 4ê Adara heman salê de bû.
Guhertinên herêmî bi giştî û mirina rêber Mistefa Barzanî, ku bandor li ser avahiya partiyê kir, pêwîstî bi lidarxistina konferansek partiyê anî. Di vî warî de, rêveberiya demkî ya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) di destpêka Tîrmeha 1979an de li gundê Şawane, bakurê bajarokê Şîno li rojhilatê Kurdistanê, civînek mezin li dar xist. Ji civînê çend biryar hatin derxistin, ya herî girîng hilbijartina Mesûd Barzanî wekî serokê demkî yê PDK heta lidarxistina konferansa nehan û avakirina komîteyek amadekar ji bo konferansê bû.
Konferans lidar ket
Piştî pêşniyara xwe ya di civîna Shawana de, komîteya amadekar a konferansê dest bi amadekariyên xwe kir. Ji bilî vê komîteyê, çend komîteyên amadekariyê yên din ji aliyê şaxan ve hatin avakirin, ku ji endamên wan pêk dihatin. Amadekarî di nav sê mehan de qediyan û endam ji bo konferansê hatin hilbijartin. Kongreya Nehemîn a Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) di bin dirûşmeya "Kurdistan an Tunekirin - Hikûmetek Demokratîk a Hevpeymaniya Pêşverû li Iraqê û Xweseriya Rastîn ji bo Kurdistanê" ji 10 heta 14ê Mijdara 1979an de pêk hat. Sê sed û bîst û pênc delege beşdarî kongreyê bûn, ku di destpêkê de li gundê Derbendê, berî ku biçin kampa penaberan a Zewa ya rojavayê Urmiyê li Rojhilatê Kurdistanê, pêk hat. Kongre bi xwendina rapora Serok Mesûd Barzanî dest pê kir, piştre axaftinên Partiya Komunîst a Iraqê û çend partiyên din ên ku beşdarî kongreyê bûn, hatin kirin.
Di destpêka konferansê de, hin endamên rêveberiya demkî ya Partiya Demokrat a Kurdistanê (KDP), bi serokatiya Samî Ebdulrehman, piştî ku çend daxwazên wan nehatin bicîhanîn, vekişiyan. Di nav van daxwazan de ew bû ku endamên rêveberiya demkî nekevin bin dengdanê û rasterast ji bo Komîteya Navendî werin tayînkirin. Lêbelê, ev pêşniyar ji hêla konferansê ve hate redkirin, û bû sedema derketina hin endamên rêveberiya demkî ji partiyê, ku paşê Partiya Demokratîk a Gel a Kurdistanê ava kirin.
Vekişîna hin endamên serokatiya demkî konferansê asteng nekir; berevajî vê, delegeyan xebata xwe berdewam kirin. Di konferansê de, Mesûd Barzanî bi yekdengî wekî Serokê Partiya Demokrat a Kurdistanê hate hilbijartin. Piştî vê yekê, endamên konferansê Komîteya Navendî ya nû ya partiyê hilbijartin, ku ji van kesan pêk dihat:
1- Elî Ebdullah
2- Îdrîs Barzani
3- Nûrî Şawîs
4- Fadel Mîranî
5- Felekeddîn Kakaî
6- Reşîd Arif
7- Mihemed Mela Qadir
8- Xurşîd Selîm Şîra
9- Dr. George Hesen
10- Dr. Rose Nouri Shawis
11- Ebdullah Berwarî
12- Lîutenant Elî
13- Tevger Yunes Rouzbiani
14- Lîtnant Hacer Sindî
15- Hemîd Berwarî
16- Dr. Mihemed Salih Cuma
17- Azad Berwarî
18- Necmeddîn Yûsûfî
19- Hoşyar Zêbarî
20- Dr. Mihemed Seîd Doskî
21- Dr. Seîd Barzaniyê
Di derbarê endamên yedek ên Komîteya Navendî de:
1- Françoîs Herîrî
2- Hemîd Efendî
3- Nader Horami
4- Azad Qerdaxî
5- Dr. Kemal Kerkûkî
Konferansê desthilat da Komîteya Navendî ku komîteyek lêkolînê ava bike da ku giliyan bişopîne, sekreterê partiyê tayîn bike, û endaman ji bo Buroya Siyasî û Komîteya Navendî hilbijêre da ku li şûna kesên ku ji partiyê veqetiyane, komîteyek lêkolînê ava bike.
Piştî ku konferans bi dawî bû, civîna yekem a asayî ya Komîteya Navendî di bin çavdêriya Serok Mesûd Barzaniyê de li kampa Zêweyê hate lidarxistin, ku sê rojan dom kir. Di vê civînê de, Buroya Siyasî ya partiyê hate damezrandin, ku ji van kesan pêk tê: Elî Ebdullah - Sekreter, Îdrîs Barzaniyê, Fadil Mîranî, Felekeddîn Kakayî, Dr. Mihemed Salih Cuma, Serok Ebdullah Berwarî û Nûrî Şawîs, wek endam.
Yek ji biryarên konferansê ew bû ku endamên berê yên Komîteya Navendî, yên ku ji partiyê veqetiyabûn, ji bilî Saleh Yûsifiyê ku bi erêkirina rêber Mistefa Barzanî vegeriya Iraqê, ji partiyê werin derxistin.
Çavkanî
• Mihemed Mela Qadir, Tomarên Têkoşînê, Kurtedîrokeke Partî û Barzaniyê Nemir, Çapa Sêyem, (Hewlêr - Çapxaneya Aras, 2012).
• Dîroka Partiya Demokrat a Kurdistanê, Konferans û Kongreyê (Bername û Rêziknameya Navxweyî), Desteya Ansîklopediya Partiya Demokrat a Kurdistanê, Cild Yekem, (Hewlêr - Weşanxaneya Roxana - 2021).
• Selah el-Xersan, Herikînên Siyasî li Kurdistana Iraqê: Xwendinek li ser Dosyayên Tevger û Partiyên Kurdî li Iraqê 1946-2001 (Beyrût - Weşanxaneya El-Balagh - 2001).
• Hebîb Mihemed Kerîm, Dîroka Partiya Demokrat a Kurdistanê - Iraq (li stasyonên sereke) 1946-1993, (Duhok - Weşanxaneya Xebatê - 1998 PZ).
• Mohsen Dziyi, Îstasyonên Jiyana Min, Beşa Sêyem û Dawî (Hewlêr - Weşanxaneya Mukriyanî - 2015).
• Roznama Kayhan, Shamarah 10751, Tehran, Termah 16, 1358 H. - 7 Tîrmeh 1979 M.Z.
• Roznama Bamdad, Şamara 53, Tehran, Termah 17, 1358. - 8 Tîrmeh 1979 Mîladî.
• Rapora siyasî, leşkerî û rêxistinî ya Serokê Partiya Demokrat a Kurdistanê, Heval Mesûd Barzanî, ji bo Konferansa Nehemîn a partiya me, Partiya Demokrat a Kurdistanê, ku di (4-11ê Mijdara 1979an) de pêk hat.
• Endamên Komîteya Navendî û Mîsyona Siyasî di Konferansa Nehemîn de 1979, Rojnameya Xebat, berdevkê Partiya Demokrat a Kurdistanê, Hejmar 794, Hewler, Duşem, 12ê Tebaxa 1996an.
