دکتۆر فرێدریک تیسۆ لە ساڵی ١٩٥١ لە جەزائیر لەدایک بووە، لە ساڵی ١٩٦٢ گەڕاوەتەوە بۆ فەرەنسا و لە شاری لیۆنی فەرەنسا نیشتەجێ بووە. خوێندنی لە فەرەنسا تەواو کردووە و لە ساڵی ١٩٨٠ بووەتە پزیشک، بۆ ماوەی چەند ساڵێک بنکەیەکی تەندروستی گوندنشینی لە دۆڵی ئایت بوکومیز بەڕێوەبردووە و هاوکاری نەخۆشەکانی کردووە. وەک پزیشکێکی فەرەنسی بڕیاریدا یارمەتی ئەو کەسانە بدات کە لە وڵاتانی دوور و جەنگاوین و هیچ هاوکارییەکیان وەرنەگرتبوو.

دوکتور فرێدریک تیسۆ ژیانێکی پڕ لە سەرگەرمی ژیاوە و لە ساڵی ١٩٨٢دا دەچێتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان و لە گوندی مەزری ناوچەی ئالانی سەردەشت لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە نەخۆشخانەیەک وەک پێشمەرگە کاری کردووە. پارتی دیموکراتی کوردستان ئەو ئێرانییە، کە لە کاتی شەڕی حکومەتی ئێراندا خزمەتی خۆی پێشکەش بە نەخۆش و بریندارەکان کردووە.

بۆ ئەوەی بناسین دکتۆر فرێدریک تیسۆت دکتۆر فرێدریک تیسۆ ئەندامی ڕێکخراوی پزیشکانی بێ سنوورە، لە ساڵی ١٩٨١ لە ڕێگەی کەنداڵ نازان، سەرۆکی ئینستیتیوتی کوردی لە پاریس پەیوەندی بە دۆزی کوردەوە کردووە. بە پێی ئەوەی بە مەینەتیەکانی گەلی کورد ژیاوە، دوای جێهێشتنی کوردستان و گەڕانەوەی بۆ فەرەنسا، بە هەموو شێوەیەک پشتیوانی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد دەکات. ساڵی 1984 لە شاخەکانی کوردستان چاوی بە بێرنارد کۆشنەر کەوت. دوکتور تیسۆ دژی شەڕی ناوخۆی نێوان لایەنە کوردییەکان بوو و بە بەردەوامی هەوڵی نێوەندگیری لە نێوانیاندا دەدا. دواتر لەو ساڵەدا گەڕایەوە بۆ مەغریب، لەوێ بۆ ماوەی پێنج ساڵ لە کەرتی تەندروستی کاری کردووە و هاوکاری نەخۆشەکانی کردووە.

ساڵی 1989 بەشداری لە کۆنفرانسێکی پاریس کرد سەبارەت بە پرسی کورد، تیایدا ڕایگەیاند کە تورکیا، عێراق، ئێران و سوریا لە کۆنفرانسەکە ناڕازین. لە ساڵی 1991 لەگەڵ بێرنارد کوشنەر کاریان کردووە بۆ داڕشتنی بڕیارنامەی 688ی ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی، کە ناوچەی دژە فڕین و ناوچەیەکی ئارام بۆ خەڵکی کوردستانی عێراق دامەزراندووە. هه ڕوه ها له ساڵی 1991 چه ندین جار سه ڕدانی کوردستانی عێراقی کردووه .

لە 12ی تەمموزی 2006 لە شاری پۆرت ئۆ پرینسی پایتەختی هایتی تووشی ڕووداوێکی سەخت بوو، دوای ڕووداوێکی لەسەر هێڵی کارەبای ڤۆڵتیەی بەرز کەوانەیەکی کارەبایی فڕێیدایە هەوا و بڕبڕەی پشتی شکا. لەو کاتەوە تا ئێستا کورسی گەڕۆک بەکاردەهێنێت.

لە 23ی ئەیلولی 2007 فەرەنسا کونسوڵخانەی خۆی لە هەولێر کردەوە و د. لەو کاتەوە بە فەرمی نوێنەرایەتی وڵاتەکەی کردووە لە هەرێمی کوردستان. دیپلۆماتکارێکی هاوسۆزی قووڵ بۆ دۆزی کورد، بەردەوام هەوڵی داوە پەیوەندییەکانی وڵاتەکەی لەگەڵ هەرێمی کوردستان بەهێزتر بکات. دەشڵێت "من دیپلۆماتکار نەبووم کاتێک وەک کونسوڵی وڵاتەکەم لە کوردستان دەستنیشانکرام، بەڵام لەڕێگەی کارە پزیشکییەکانمەوە کەوتمە ناو سیاسەتەوە".

دکتۆر فرێدریک تیسۆ تا ساڵی ٢٠١٢ لە کوردستان مایەوە، بەشداری لە چەندین بۆنە و ئاهەنگدا کرد کە لەلایەن حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە ڕێکخرابوو و وەک پردێکی بەهێزی نێوان کوردستان و فەرەنسا خزمەتی کرد. زۆرجار تاجە گوڵینەی لە یادی شەهیدان و قوربانیانی هەڵمەتی ئەنفال لە بارزان، هەڵەبجە، گەرمیان، بادینان، بالیسان، و ناوچەکانی دیکەی کوردستان دانا.

ڕۆژی 30ی ئەیلولی 2012 دوای تەواوکردنی ماوەی کونسوڵی فەرەنسا لە هەولێر گەڕایەوە وڵاتەکەی. لە هۆڵی شەهید سەعد عەبدوڵڵا لە هۆڵی شەهید سەعد عەبدوڵڵا لە لایەن حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە پێشوازییەک بۆ ڕێزلێنان لە بەڕێزیان بەڕێوەچوو، کە چەندین بەرپرسی باڵای حکومەت ئامادەی بوون. سوپاس و پێزانینی حکومەت و گەلی کوردستانیان دەربڕی بۆ خزمەتەکانی بە دۆزی ڕەوای کورد لە ماوەی سێ ساڵی مانەوەی لە ناوچەکەدا. لە میانی پێشوازییەکەدا دکتۆر فرێدریک تیسۆ سوپاسی سەرۆک کۆماری کرد مەسعوود بارزانی ونێچیرڤان بارزانیخۆشحاڵی خۆی دەربڕی کە وەک دیپلۆماتکارێک خزمەتی بە دۆزی دادپەروەرانەی گەلی کورد کردووە. جەختیشی لەوە کردەوە کە وەک دۆستی کورد بەردەوام دەبێت لە خزمەتکردنی گەلانی ستەملێکراو و وەک دۆستی کورد دەمێنێتەوە.

لە ١٥ی ئازاری ٢٠١٣ سەرۆک کۆمار بەخشی مەسعوود بارزانی مەدالیای بارزانی بەهۆی ئەو خزمەتەی بە گەلی کوردستان لەسەر ئاستی کوردستان و فەرەنسا و جیهان بەخشرا.

سەرچاوە:

ئەرشیفی دەسەڵاتی ئینسایکلۆپیدیای پارتی دیموکراتی کوردستان.