بۆسەى گوندى بەربانکێ ١٩٨٨

بۆسەى گوندى بەربانکێ چالاکییەکى هێزى پێشمەرگەى کوردستان بوو دژى هێزەکانى ڕژێمى بەعس، لە ١٢ی شوباتی ١٩٨٨ لە نزیک گوندى بەربانکێ ڕێگای نێوان بامەڕنێ و سکرینێ بۆسەیەکیان بۆ هێزەکانى حکومەت دانایەوە، ئۆتۆمبێلێکى هێزە ئەمنییەکان کەوتە بۆسەکەوە و تەواوى سەرنشینانى کوژران و بەدیل گیران، دواى تەواوبوونى چالاکییەکە، هێزەکەى پێشمەرگە شوێنەکەیان جێهێشت و گەڕانەوە.


 چالاکییەکانى پارتیزانى هێزى پێشمەرگەى کوردستان چەند جۆر و شێوازێک بوون، بەپێی ڕەخسانى هەلومەرجى شوێنى جوگرافى و دۆخى هێزى پێشمەرگە، یەکێک لە جۆرى چالاکییەکان دانانەوەى بۆسە بوو لەسەر ڕێگا و جادەکانى کە هێزە سەربازى و ئەمنیەکانى حکومەت هاتووچۆیان پێدا دەکرد بۆ ڕایی کردنى ئەرکى کە پێیان دەسپێردرا، بەشێک لەو ئەرکانە هەڵمەتە سەربازیەکان بوون بۆ سەر پێشمەرگە و گوند و لادێکانى کوردستان، دیارە بۆ ڕووبەڕوونەوەى ئەو هێزانە لەلایەن پێشمەرگەوە بۆسە دانانەوە بژاردەیەکى گونجاو بوو، وەک لە ئاماژەدا هاتووە چەندین چالاکى پێشمەرگەیی لەو چەشنە بەدی دەکرێن و زیانى زۆریان بە هێزە عێراقیەکان گەیاندووە.     

 هێزێکى بیست پێشمەرگەیی بە فەرماندەى زێرەڤان لە ناوچەى بامەڕنێ دەڤەرى بادینان لە جەولەدابوون، لە ١١ی شوباتی ١٩٨٨، کە گەیشتنە گوندى دهێ دواى پشوودانێکى کورت کۆبوونەوە، لەو کۆبوونەوەیەدا چۆنیەتى ئەنجامدانى چالاکییەکى پێشمەرگەییان تاوتوێ کرد، بڕیاریان دا کەوا بۆسەیەک لە شوێنێک بۆ هێزەکانى ڕژێمى بەعس دانێنەوە، دواى تێڕوانینێکى خێرا نزیک گوندى بەربانکێ ڕێگای نێوان بامەڕنێ و سکرینێ بە شوێنێکى گونجاو زانرا، ئامانج لەو چالاکییە پێگەیاندنى زیانێکى گەورە بوو بەو هێزانەى کە لەو ڕێگایەدا هاتووچۆیان دەکرد لەلایەک، لەلایەکى دیکەشەوە بوونى هێزى پێشمەرگە لە ناوچەکە بسەلمێنن و ترس و دڵەڕاوکێى زیاتر بخەنە ڕیزەکانى ڕژێمى بەعس، هێزەکەى پێشمەرگە شەو چوونە بامەڕنێ و مانەوە تا کاتژمێر ٤ى بەیانى، ئینجا بەرەو شوێنى بۆسە بەڕێکەوتن، دواى بڕینى ڕێگا بۆ ماوەى ٢ کاتژمێر، نزیک ٦ى بەیانى ١٢ی شوباتی ١٩٨٨ گەیشتنە شوێنى مەبەست، لەسەر ڕێگا بە نەخشەیەکى توکمە دابەشى سەر خاڵەکان بوون و خۆیان مەلاسدا لە چاوەڕوانى هاتنى هێزەکانى حکومەت تاکو لە پڕێکا هێرشیان بکەنە سەر و زیانیان پێ بگەیەنن، بۆ هێزەکانی حکومەتیش بسەلمێنن کە شۆڕش بەهێزە و هەرکاتێ و لە هەر شوێنێ بێ دەتوانێ گورزى گەورەیان لێبدات.

  دواى ئەوەى بۆ ماوەى سێ کاتژمێر لە چاوەڕوانى هاتنى هێزەکانى سوپاى عێراق، بە دیاریکراوى کاتژمێر ٩ى پێش نیوەڕۆ ئۆتۆمبێلێکى هێزە ئەمنیەکانى بەعس بە ڕێگادا هات و ٨ سیخوڕى تێدابوو، پێشمەرگەکان کە لە دوورەوە بینیان خۆیان ئامادەکرد و لوولەى چەکەکانیان ئاراستەی ئۆتۆمبێلە سەربازییەکە کرد، هەرکە گەیشتە شوێنى بۆسەکە لە هەموو لایەکەوە لێیان ڕاپەڕین و دایانە بەر دەستڕێژی، بە چەکى کلاشینکۆف و بیکەیسى و ئاڕ پی جى بۆ ماوەى ١٦ خولەک لە شەڕێکى بەردەوام بێ ئەوەى بوار بە هێزەکەى حکومەت بدەن، کە بتوانن تەنانەت پارێزگارى لە خۆشیان بکەن، بەڵکو لەو ماوە کورتەدا بێدەنگیان کردن، لەو ٨ سیخوڕە چواریان کوژران و چوارەکەى تریش بەدیل گیران، کە دوانیان بریندار بوون و دوانەکەى تریش هیچیان بەرنەکەوتبوو ساغ بوون، چالاکییەکە لە ماوەیەکى کەمدا کۆتایی هات، هەموو چەکەکانیان دەستى بەسەردا گیرا، کە بریتى بوو لە ٧ کلاشینکۆف و یەک ئار پی جى، پاشان کە شەڕەکە کۆتایی هات و پێشمەرگە سەرکەوتنى بەدەست هێنا و ئامانجى پێکا بێ ئەوەى هیچ زیانیان پێ بگات، ئیتر مانەوەى پێشمەرگە لەو شوێنەدا هیچ سوودى نەبوو، بەڵکو پێویست بوو شوێنەکە زوو بەجێ بێڵن و خۆیان بگەیەننەن ناوچە ئازادکراوەکان لەگەڵ گواستنەوەى دیل و دەستکەوتەکانیان، بڕیارى کشانەوەیان دا و شوێنەکەیان جێهێشت.


سەرچاوەکان:

١- مه‌سعود بارزانی، بارزانی و بزوتنه‌وەی ڕزگاریخوازی كورد، به‌رگی چوار‌م، ١٩٧٥-١٩٩٠ شۆڕشی گوڵان، به‌شی دووە‌م، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی ڕوكسانا، ٢٠٢١.

٢-محەمەد مراد، خەباتا چیا، بیرهاتن و سەرهاتیێن شۆڕەشا گولانێ دناڤبەرا ساڵین (١٧٦-١٩٨٩) دا، چاپخانا کوردستانێ – زاخۆ، ٢٠٠٧.


بابەتی پەیوەندیدار

چالاکى گەرووى سیتکان ١٩٨٣

چالاکى گەرووى سیتکان بریتى بوو لە ڕووبەڕوو بوونەوەى هێزێکى پێشمەرگەى کوردستان لەگەڵ هێزێکى سەربازى سوپاى عێراق، لە ئێوارەیەکى بەهارى ١٩٨٣ لە گەرووى سیتکانى نزیک چیاى زۆزک، لەماوەیەکى کورتدا هێزەکەى پێشمەرگە هێرشیان کردە سەر هێزە سەربازیەکە و تێکیان شکاندن و زیانی زۆریان پێ گەیاندن لە کوشتن و بریندار، پاشان شوێنەکەیان جێ هیشت.

زانیاری زیاتر

شەڕى دیانا ١٩٧٩

شەڕی دیانا، ڕووبەڕوو بوونەوەى مەفرەزەیەکى پێشمەرگە لەگەڵ هێزێکى سەربازى سوپاى عێراق لە شارۆچکەى دیانا، کاتێ کە مەفرەزەکەى پێشمەرگە بەمەستى ئەنجامدانى چالاکیەک کە هێرشکردنە سەر ماڵی خیانەتکارێکى بەکرێگیراوى ڕژێم بە هاوکارى ڕێکخستنە نهێنیەکانى ناوشار، لە ڕێگاى رۆیشتنیان بۆ شوێنى مەبەست دووچارى هێزێکى سەربازى حکومەت بوونەوە کە بازگەیان دنابوو لە شوێنێک بەناوى کەندى دیانا، دواى ماوەیەک لە شەڕ و پێکدادان پێشمەرگە بڕیارى کشانەویاندا لە شوێنەکە دوور کەوتنەوە.

زانیاری زیاتر

شەڕی دەشتى بەرازگر ١٩٧٩

شەڕى دەشتى بەرازگر، ڕووبەڕوو بوونەوەى هێزێکى سوپاى عێراق لەگەڵ هێزێکى پێشمەرگە لەسەر ڕوبارى دەشتى بەرازگر لە دەڤەرى برادۆست، کاتێ کە هێزەکەى پێشمەرگە لە جەولەدا بوو بۆ چەند گوندێکى سنورى ناوچەکە بە مەبەستى بەسەرکردنەوەى ڕێخستنەکانیان، دواى ماویەکى کورت لە شەڕ و ڕووبوڕوو بوونەوە هێزەکەى سوپاى عێراق شکستیان خواردو بە ژمارەیەک کوژرا و بریندار مەیدانى شەڕەکەیان چۆلکرد و ڕایانکرد.

زانیاری زیاتر

شەڕی بنارى چیاى پیران ١٩٧٩

شەڕى بنارى چیاى پیران، ڕووبەڕوو بوونەوەى هێزێکى پێشمەرگە لەگەڵ هێزێکى سەربازى سوپاى عێراق لە بەهارى ١٩٧٩، کاتێ کە هێزەکەی پێشمەرگە لە چالاکیەکى پارتیزانى ڕفاندنى پێنج ئەندازیارى پڕۆژەیەکى ڕێگاوبان دەگەڕانەوە، لە بنارى چیاى پیران نزیک مێرگەسۆر لەگەڵ هێزێکى سەربازى سوپا بە یەک گەیشتن، شەڕێکى گەرم بۆ ماوەى دوو کاتژمێر لە نێوانیاند دروست بوو، ئەنجامى شەڕەکە کوژرانى چوار لە ئەندازیاران و ژمارەیەک کوژرا و بریندارى سەربازانى سوپاى لێ کەوتەوە هێزەکەى پێشمەرگەش بێ زیان لێى دەرچوون تەنها یەکێک بە سو

زانیاری زیاتر

شەڕى گوندى هەسنان ١٩٧٥

شەڕى گوندى هەسنان، ڕووبەڕوو بوونەوى هێزى پێشمەرگە و سوپاى عێراق لە ١٣ى ئازارى ١٩٧٥ لە گوندى هەسنان لە بنارى چیاى حەسەن بەگ، کاتێ کە سوپاى عێراق هێرشیکى بەربڵاوى کردە سەر سەنگەرەکانى پێشمەرگە بە پشتیوانى تانک و تۆپ و فڕۆکەى جەنگى بە مەبەستى دەستگرتن بە سەر گەرووى بێشەو چیاى حەسەن بەگ، کە دوو خاڵى ستراتیژى ناوچەکە بوون.

زانیاری زیاتر