زندگی‌نامه

در سال ١٩١٨ در روستای کانی‌لنج از توابع ناحیه گوره‌تو در شهرستان مێرگه‌سور از استان اربیل متولد شده است. او در اتحاد جماهیر شوروی زندگی مشترک خود را با ماریا وسیلوانا آغاز کرد و صاحب یک پسر و یک دختر به نام‌های یونس عوزیر (١٩٥٤) و تانیا عوزیر (١٩٥٩) شدند. وی در سال ١٩٨٢ در روستای هه‌یات درگذشت.

کارنامه مبارزاتی

ژنرال مصطفی بارزانی در ٦ ماه مه ١٩٤٧ در روستای ارگوش جلسه‌ای با همراهانش تشکیل داد و آنان را در انتخاب میان ماندن یا رفتن به اتحاد جماهیر شوروی آزاد گذاشت. در آنجا تمامی همراهان تصمیم به ادامه مسیر و رفتن به اتحاد جماهیر شوروی گرفتند. در ٢٢ ماه مه ١٩٤٧ وی ژنرال مصطفی بارزانی را به سوی اتحاد جماهیر شوروی همراهی کرد و در نبرد گلی قتور (کوتول) و نبرد پل ماکو شرکت کرد و پس از سختی و خستگی بسیار، در ١٨ ماه ژوئن ١٩٤٧ از رود ارس که در مرز میان ایران و اتحاد جماهیر شوروی واقع است، به سوی شوروی عبور کرد..‌

  پس از رسیدن به اتحاد جماهیر شوروی، در ١٩ ماه ژوئن ١٩٤٧ همراه با تمام یارانش در شهر نخجوان جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در یک مجتمع روباز که با سیم خاردار محصور شده بود، مستقر شدند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی می‌شدند و از نظر خوراک، پوشاک و تردد همچون اسیران جنگی با آن‌ها رفتار شد. سپس به تصمیم دولت شوروی بر مناطق آغدام، لاچین، آیولاخ و کلبجر در جمهوری آذربایجان تقسیم شدند. در ١٠ ماه دسامبر ١٩٤٧ به پادگانی در کنار دریای خزر در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در ٢٣ همان ماه به آن‌ها لباس نظامی داده شد و تحت نظارت افسران جمهوری آذربایجان روزانه هشت ساعت آموزش نظامی می‌دیدند. در همان حال روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از یارانشان که سواد داشتند، دروس یادگیری زبان کردی به آن‌ها آموخته می‌شد..

  پس از رفتار بد جعفر باقروف با یارانش، تصمیم گرفته شد که کمپ نظامی در ٢٩ ماه اوت ١٩٤٨ از جمهوری آذربایجان به مجتمع چرچوک در نزدیکی تاشکند، پایتخت جمهوری ازبکستان منتقل شود و در آنجا نیز آموزش‌های نظامی را ادامه دادند.

  در مارس ١٩٤٩ همراه با یارانش به صورت گروهی و دسته جمعی با قطار در میان روستاهای اشتراکی اتحاد جماهیر شوروی توزیع شدند و در مزارع کلخوزها (زمین‌هایی که مردم از دولت می‌گرفتند و سپس سهم دولت را می‌دادند) کار می‌کردند.

پس از تلاش بسیار و ارسال چندین نامه توسط ژنرال بارزانی به استالین، سرانجام نامه‌ای به دست استالین می‌رسد که در آن بارزانی از دردسرهای یارانش سخن می‌گوید و او نیز بلافاصله دستور تشکیل کمیته‌ای برای بررسی وضعیت یاران بارزانی را صادر می‌کند و در نهایت تصمیم کمیته این می‌شود که همه آن‌ها در شهر وریویسکی جمع شوند، به همین دلیل عوزیر عزیز یونس در ماه نوامبر ١٩٥١ به شهر وریویسکی در شوروی می‌رود..

در سال ١٩٥٨ دولت جمهوری در عراق به ریاست عبدالکریم قاسم تشکیل می‌شود، به همین دلیل عوزیر عزیز در ١٦ ماه آوریل ١٩٥٩ همراه با یارانش با کشتی گروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشت.. در سال ١٩٦٢ در انقلاب سپتامبر شرکت کرد و در نبردها حضور داشت.

منابع:

١- حمید گردی، پخته‌ی مێژوونامه‌ (خلاصه تاریخ‌نامه)، چاپ اول، (اربیل - انتشارات آراس - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ٢٠٠٤م)، صص ٦٠، ٨٠، ٩٥، ١٣٣.

٢- شعبان علی شعبان، هه‌ندێك زانیاری سیاسی و مێژوویی (برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی)، چاپ سوم، (اربیل - چاپخانه روژهلات - ٢٠١٣م)، ص ٤٣.

٣- شوکت شیخ یزدین، یۆبیلی زێڕینی پێشمه‌رگه‌ (جوبیلی طلایی پیشمرگه)، (پیرمام - چاپخانه خه‌بات - ١٩٩٦م)، صص ٢٨، ٤١.

٤- صالح یوسف صوفی، كرۆنۆلۆژیا كوردستانێ و جیهانێ (گاه‌شمار کردستان و جهان)، چاپ اول، جلد دوم، (دهوک - چاپخانه استانداری دهوک - ٢٠١٣م)، صص ٦٠٧، ٨٥٦.

٥- عمر فاروقی، سردار دانا زندگی و مبارزات مرحوم ملا مصطفی بارزانی، چاپ دوم، (اربیل - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ٢٠٠٢م)، ص ٣٩.

٦- عبدالرحمان ملا حبیب ابوبکر، عه‌شیره‌تی بارزان له‌ نێوان ١٩٣١ - ١٩٩١ (عشیره بارزان بین سال‌های ... تا ...)، چاپ اول، (اربیل - چاپخانه وزارت فرهنگ - ٢٠٠١م)، صص ١٢١، ١٢٦-١٢٧.

٧- عبدالله غفور، فه‌رهه‌نگی جوگرافیای هه‌ولێر (فرهنگ جغرافیای اربیل)، (اربیل - انتشارات آکادمی کردی - چاپخانه حاجی هاشم - ٢٠١٥م)، صص ٤٢٨، ٦١٤.

٨- کاروان محمد مجید، بارزانییه‌كان له‌ مه‌هاباده‌وه‌ بۆ سۆڤێت (بارزانی‌ها از مهاباد تا شوروی)، چاپ اول، (سلیمانیه - چاپخانه په‌یوه‌ند - ٢٠١١م)، صص ٨٤، ٩٤-٩٦.

٩- مجله هه‌تاو، شماره ١٥٤، سال ششم، اربیل، چاپخانه کردستان، جمعه، ١٥ آوریل ١٩٥٩، صص ٢، ٤.

١٠- در یادداشت‌های فرمانده شهید حه‌سو میرخان ژاژوکی، ٦٢ روز با بارزانی؛ رفتن بارزانی‌ها به اتحاد جماهیر شوروی، چاپ اول (اربیل - چاپخانه روشنبیری - ١٩٩٧م)، ص ١١٨.

١١- لیث عبدالمحسن جواد الزبیدی، ثورة ١٤ تموز ١٩٥٨ في العراق (انقلاب ۱۴ ژوئیه در عراق)، (بغداد - دارالرشید للنشر - ١٩٧٩م)، ص ٢٨٨.

١٢- مسعود بارزانی، بارزانی و بزوتنه‌وه‌ی رزگاریخوازی كورد (بارزانی و جنبش آزادی‌خواهی کرد) ١٩٣١- ١٩٥٨، (دهوک - چاپخانه خه‌بات - ١٩٩٨م)، صص ١٨٨، ١٩٤-١٩٧، ٢٠٠-٢٠١، ٢٠٥، ٤٦٥.

١٣- نجف قلی پسیان، از مهاباد خونین تا کرانه‌های ارس، مترجم شوکت شیخ یزدین، چاپ اول، (پیرمام - جوبیلی طلایی حزب دموکرات کردستان - ١٩٩٦م)، ص ٢٧٢.

١٤- آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان.