شریف قرتاس در سال 1932 در روستای زرارا از توابع ناحیه گورتو در بخش میرگسور در استان اربیل متولد شد، و در 21 ژوئن 1932 به همراه خانوادهاش در ترکیه پناهنده شد، در 11 اکتبر سال 1945 و پس از شکست دومین انقلاب بارزان با خانوادهاش به کردستان شرقی رفت، پدرش (قرتاس) بر اثر بیماری تیفوس در روستای قلاتان درگذشت، شریف قرتاس در اتحاد جماهیر شوروی تحصیل کرد و در 15 فوریه 1954 در دانشگاه تاشکند پذیرفته شد و توانست در 29 مارس 1959 مدرک دیپلم خود را دریافت کند، در سال 1959 به عنوان مدرس برای تدریس به دانشجویان مشغول به کار شد، در تاریخ 21 دسامبر سال 2019 در یکی از بیمارستانهای اربیل درگذشت و پیکرش در قبرستان روستای زرارا به خاک سپرده شد.
صفحات مبارزاتیشریف قرتاس در میان رفقای پیشمرگه خود بود که در 19 آوریل 1947 از طریق (خواکورک و دشت برازگره) و از راه سرزمینهای کردستان شمالی به منطقه شیروان و مزوری بازگشتند.
پس از بازگشتشان، ژنرال مصطفی بارزانی دیداری با همرزمانش در روستای آرگوش در تاریخ ١٥/٥/١٩٤٧ داشت و آنها را بین ماندن یا رفتن به اتحاد جماهیر شوروی مخیر کرد. در آنجا همه همرزمانش تصمیم گرفتند ادامه دهند و به سوی اتحاد جماهیر شوروی بروند، در ٢٣ مه ١٩٤٧ جنرال مصطفی بارزانی را تا اتحاد جماهیر شوروی همراهی کرد، در نبردهای دره قتور و پل ماکو شرکت نمود و پس از سختیهای بسیار و خستگی شدید، در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ از رود ارس به سوی اتحاد جماهیر شوروی گذشت، که در مرز بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی قرار دارد.
پس از رسیدن آنها به اتحاد جماهیر شوروی، در ١٩ ژوئن ١٩٤٧، او و تمامی همراهانش به مدت چهل روز در شهر نخجوان در جمهوری آذربایجان در مجتمعی روباز که با سیم خاردار محصور شده بود و سربازان از آن نگهبانی میکردند، بازداشت شدند و از نظر غذا، لباس و حمل و نقل با آنان به عنوان اسرای جنگی رفتار شد. بر اساس تصمیم دولت شوروی، آنها بعداً در مناطق آغدام، لاچین، ایولاخ و کلبجر در جمهوری آذربایجان توزیع شدند. سپس او به همراه همرزمانش در ١٠ دسامبر ١٩٤٧ به اردوگاهی در دریای خزر در شمال باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند. به آنها لباس نظامی داده شد و روزانه به مدت هشت ساعت تحت نظارت افسران جمهوری آذربایجان آموزش میدیدند. در همان حال، آنها روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از همرزمان تحصیلکردهشان، درسهایی در زمینه آموزش زبان کردی دریافت میکردند.
پس از بدرفتاری جعفر باقروف با همرزمانش، بارزانی تصمیم گرفت تجمع نظامی خود را از آذربایجان در ٢٩ اوت ١٩٤٨ به مجتمع چرچوک در نزدیکی تاشکند، پایتخت ازبکستان منتقل کند، جایی که آنها به آموزشهای نظامی خود ادامه دادند.
در مارس ١٩٤٩، او و همراهانش به صورت گروههایی با قطار بین روستاهای اشتراکی در اتحاد جماهیر شوروی توزیع شدند و در مزارع کولخوز (زمینهایی که مردم از دولت اجاره میکردند و سپس سهمی از آن را به دولت میپرداختند) کار کردند.
پس از تلاشهای بسیار و ارسال چندین نامه از سوی ژنرال بارزانی به استالین، استالین سرانجام نامهای دریافت کرد که در آن بارزانی از رنج همراهانش سخن گفته بود. استالین فوراً تصمیم به تشکیل کمیتهای برای بررسی وضعیت همراهان بارزانی گرفت و تصمیم نهایی کمیته این بود که آنها در شهر وریفوسکی گرد هم آیند؛ از این رو شریف قرتاس به همراه یارانش در نوامبر ١٩٥١ به شهر شوروی وریفوسکی رفتند.
پس از انقلاب ١٤ ژوئیه ١٩٥٨ در عراق و بازگشت ژنرال مصطفی بارزانی، ودر ٢٥ فوریه ١٩٥٩ شامل او و همراهانش عفو عمومی طبق مواد (٣) و (٧) و بند (الف) از ماده (١٠) و اجرای ماده (١١) به موجب قانون شماره (١٩) اصلاحی سال ١٩٥٩ شد.
جمهوری عراق به رهبری عبدالکریم قاسم در سال ١٩٥٨ تأسیس شد، شریف قرتاس به همراه یارانش در ١٦ آوریل ١٩٥٩ با کشتی گروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشت.
به عنوان معلم در دوران انقلاب ایلول مسئولیت پذیرفت، توسط رئیس به وی نشان بارزانی اعطا شد مسعود بارزانی در 16 دسامبر 2010 در حین برگزاری سیزدهمین کنگره حزب دموکرات کردستان به پاس مبارزه و فداکاریهایش در طول مسیر همراه با بارزانی و یارانش به اتحاد جماهیر شوروی و در دوران انقلاب ایلول.
منابع:-
سفر یوسف میرخان، ههڤاڵی دێرینی بارزانیی نهمر مامۆستا شهریف زراری كۆچی دوایی كرد، رۆژنامهی خهبات، ئۆرگانی پارتی دیموكراتی كوردستان، ژماره 5677، ههولێر، 22 كانوونی یهكهمی 2019ز.
-
شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل - انتشارات روژهلات - 2013ز).
-
شوکت شیخ یزدین، یوبیل طلایی پیشمرگه، (پیرمام - انتشارات خبات - 1996ز).
-
صالح یوسف صوفی، گاهشماری کردستان و جهان، چاپ اول، جلد دوم، (دهوک - انتشارات استانداری دهوک - 2013ز).
-
صالح یوسف صوفی، گاهشماری کردستان و جهان، چاپ اول، جلد سوم، (دهوک - انتشارات استانداری دهوک - 2013ز).
-
عمر فاروقی، سردار دانا: زندگی و مبارزات مرحوم ملا مصطفی بارزانی، چاپ دوم، (هولیر - چاپخانهی وزارت آموزش و پرورش - 2002ز).
-
در یادداشت فرمانده شهید حسو میرخان ژاژوکی، 62 روز همراه با بارزانی، رفتن بارزانیها به اتحاد جماهیر شوروی، چاپ اول (هولیر - چاپخانهی روشنبری - 1997ز).
-
لیث عبدالمحسن جواد الزبیدی، انقلاب 14 ژوئیه 1958 در عراق، (بغداد - دارالرشید للنشر - 1979م).
-
مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادیخواهی کرد 1931 - 1958، (دهوک - چاپخانهی خبات - 1998ز).
-
ناجی طه برواری، همرزم بارزانی نامدار عزیز قاضی خاطرات خود را بازگو میکند، بخش سوم، مجله متین، شاخه یک حزب دموکرات کردستان - یکگرتو، شماره 49، دوره سوم، دهوک، چاپخانه هاوار، فوریه 1996م.
-
آ.د.آ، پرونده شماره AI-10، لیست همراهان مصطفی بارزانی برای اتحاد شوروی، سند توسط سگوان هالو ارائه شده است، 2016م.
-
آ.د.آ، پرونده شماره HB-431، حزب دموکرات کردستان، مقر بارزانی، کمیته عالی منطقه بارزان، فرم شریف قرطاس ملا، پیرمام، 1 نوامبر 2018م.


