اوایل ژانویه ١٩٨٨ در شاخه ١ حزب دموکرات کردستان در منطقه بادینان، جلسهای جهت انجام عملیاتی با سرپرستی رمزی شعبان، مسئول شاخه، به همراه مسئولان کمیتههای مناطق آمیدی، شیخانی، زاخو، گولان، دهوک و آکری برگزار شد. در آن دوره، رئیس مسعود بارزانی رهبر انقلاب در محدوده شاخه یک حضور داشت. در آن جلسه، نظرات برای تعیین مکان عملیات مورد بحث قرار گرفت و با نظر اکثریت، مناطق دیرلوک و شیلادزی تعیین شدند تا حمله در آنجا انجام شود([1])، شایان ذکر است در دوران انقلاب گولان نیروی پیشمرگه در چارچوب شاخه، منطقه و تشکیلات سازماندهی شده بودند([2]).
طرح حمله به این صورت بود که نیروی پیشمرگه هر شش منطقه به همراه نیرویی وابسته به شاخه از دو محور حمله کنند. در محور یک، یورش به دیرلوک که دو هنگ از نیروهای مزدور (جاش) در آن مستقر بودند، همچنین انهدام پستهای بازرسی «سری آمیدی» و قطع جاده اصلی دیرلوک. محور دوم شامل انهدام پستهای بازرسی «نزاری دیرلوک» و «دشتا زی» در منطقه آکری بود که ٢٠ پست بازرسی بر هنگهای مسلحان در دیرلوک برای محافظت از آنها مسلط بودند. مجتمع شیلادزی که پناهگاه مسلحان مزدور بود، باید با راکتانداز توپباران میشد تا آنها را سرگرم کنند. محور یک به سرپرستی رمزی شعبان و شکری نیرویی و تمر کوچر بود که نیروهای مناطق آمیدی، گولان، زاخو و نیرویی از مقر شاخه به آن سپرده شد. محور دو به مسئولیت شمال زیباری و مسئول مناطق و تشکیلات بود و به نیروهای مناطق شیخانی، آکری و دهوک سپرده شد([3]).
نیروی پیشمرگه کردستان طبق طرح تنظیمشده در ساعت ٩:٣٠ شب ١١ به ١٢ ژانویه ١٩٨٨ در هر دو محور مشخصشده، حملهای بزرگ و گسترده را به سنگرها، پستهای بازرسی، پناهگاهها و مقرهای ارتش و نهادهای حزبی و مسلحانه رژیم بعث انجام دادند. در این حمله، نیروی پیشمرگه توانست موفقیت بزرگی کسب کند، از جمله تسلط بر ١١٢ سنگر و پناهگاه نیروهای حکومت در نزار، سری قولکی، کانی، دیرلوک و شیلادزی. همچنین خسارات بزرگی به نیروهای عراق وارد کردند([4]).
پس از تسلط بر سنگرها و پستهای بازرسی اطراف، نیروی پیشمرگه پیشروی کردند تا به مرکز شهرک دیرلوک رسیدند و آن را تحت کنترل درآوردند. تمامی نهادهای شهرک به دست پیشمرگه افتاد، از جمله مقر هنگ احمد کهلحی ریکانی و علی عبو، مسئولان مسلحان جاش، همچنین مقر حزب بعث، سازمان امنیت و استخبارات، ایستگاه پلیس و اداره ناحیه. اگرچه برخی از مسلحان مزدور وابسته به دستگاه اطلاعاتی مقاومت کردند، اما نتوانستند برای مدت طولانی خود را حفظ کنند.
با وجود سرما و سوز زمستان، جنگ و درگیری تا ١٣ ماه ادامه داشت. در طول آن چند روز، پیشمرگه توانست به طور کامل دیرلوک را تحت کنترل بگیرد، به این معنی که تمامی نهادها و تأسیسات حکومت به دست پیشمرگه افتاد. همچنین هر دو پل میان آمیدی و دیرلوک-شیلادزی توسط نیروی پیشمرگه کنترل شد.
در روز ١٤ ژانویه ١٩٨٨ به دلیل بارش برف سنگین و ایجاد موانع و مشکلات بسیار، و علاوه بر آن اینکه حمله پیشمرگه به تمامی اهداف خود رسیده بود، تصمیم گرفته شد که با یک طرح نظامی منظم عقبنشینی کنند تا آمادگی لازم برای دفع هرگونه ضدحمله احتمالی را داشته باشند. برای این منظور، هنگام عقبنشینی مکانهای مهم و استراتژیک را تصرف کردند([5]).
نتیجه جنگ:تسلط بر ٤ هنگ ارتش عراق و مقر هنگهای علی عبو، محمد کهلحی ریکانی و کاظم عمرخان، اسارت بیش از ٥٥٠ مسلح حکومت، کشته شدن بیش از ٢٠٠ سرباز و تعداد زیادی مسلح، کشته شدن ٥٣ نفر از اعضای امنیت و استخبارات بعث در دیرلوک، همچنین سوختن ١٧ خودروی نظامی مختلف. بیش از پنج حمله نیروهای حکومت درهم شکست. نیروی پیشمرگه در این حماسه ١٢ شهید و ٢٧ مجروح داد.
دستاورد انقلاب:دستاورد انقلاب در این حماسه عبارت بود از تصرف ٢ زرهپوش، ٣ دوشکای ١٤.٥ میلیمتری و ١٢.٥ میلیمتری، و بیش از ١٠٠٠ قبضه سلاح سبک کلاشنیکف، ٤٧ سلاح برنو، ١٠ (بی.کی.سی)، ٢٠ (آر.پی.جی)، ٩ (آر.بی.کی)، چندین خمپاره ٦٠ میلیمتری و ١٢٠ میلیمتری، تعداد زیادی گلوله خمپاره، ٣ دستگاه بیسیم به همراه تجهیزات و مهمات نظامی زیاد([6]).
واکنش حکومت:پس از حمله، حکومت خشم و کینه خود را بر آن منطقه به گونهای خالی کرد که برای انتقامگیری، ورود آذوقه و مواد غذایی را به روستاها ممنوع کرد. علاوه بر آن، پیوسته با توپ دوربرد و هواپیما آنها را توپباران میکردند([7]).
منابع:- شمال زیباری، هندهک راستیین ڤهشارتی د شورشا گولانیدا، چاپ اول، چاپخانه روژههلات، هولیر – 2015.
- مسعود بارزانی: بارزانی و بزوتنهوهی رزگاریخوازی کورد، جلد چهارم، 1975-1990 انقلاب گولان، بخش دوم، چاپ اول، چاپخانه روکسانا، 2021.
- غازی عادل گردی، پیمرگهیهک له خزمهت ریبازی بارزانیدا حجی بیروخی جلد دوم، چاپ دوم، ترکیه- ٢٠٢١.
[1] - شمال زیباری، هندهک راستیین ڤهشارتی د شورشا گولانیدا، چاپ اول، چاپخانه روژههلات، هولیر – ٢٠١٥، ص٤٠٣.
[2] - غازی عادل گردی، پیمرگهیهک له خزمهت ریبازی بارزانیدا حجی بیروخی جلد دوم، چاپ دوم، ترکیه- ٢٠٢١، ص، ص٢٦٩.
[3] - شمال زیباری، همان منبع، ص٤٠٥.
[4] - مسعود بارزانی، بارزانی و بزوتنهوهی رزگاریخوازی کورد، جلد چهارم، ١٩٧٥-١٩٩٠ انقلاب گولان، بخش دوم، چاپ اول، چاپخانه روکسانا، ٢٠٢١، ص٧٨.
[5] - مسعود بارزانی، همان منبع، ص
[6] - مسعود بارزانی، همان منبع، ص٧٩؛ شمال زیباری: همان منبع، ص٤١١-٢١٢.
[7] - شمال زیباری، همان منبع، ص٤١٤


