علی عبدالله امین، مشهور به جوش و معلم حزبی، مهندس و سیاستمدار، در سال ١٩٤١ از اعضای حزب هیوا بوده، در سال ١٩٤٣ در صفوف جمعیت ملت مبارزه کرده، در سال ١٩٤٤ عضو اتحادیه مبارزه (وحدة النضال) بوده، در سال ١٩٤٥ عضو دفتر سیاسی حزب شورش بوده، در سال ١٩٤٥ دبیر حزب رزگاری بوده، در سال ١٩٤٦ در کنگره اول به عضویت کمیته اجرایی مرکزی و سپس دفتر سیاسی حزب دموکرات کرد انتخاب شده است، در سال ١٩٥٣ در کنگره سوم به عضویت کمیته مرکزی و دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان - عراق انتخاب شده است، در سال ١٩٥٩ در کنگره چهارم به عضویت کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان - عراق انتخاب شده است، در سال ١٩٦٠ در کنگره پنجم به عضویت کمیته مرکزی و دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان انتخاب شده است، در سال ١٩٦٦ در کنگره هفتم به عضویت کمیته مرکزی و دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان انتخاب مجدد شده است، در سال ١٩٧٠ در کنگره هشتم به عضویت کمیته مرکزی و دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان انتخاب شده است، در سال ١٩٧٦ از اعضای رهبری موقت حزب دموکرات کردستان در کنفرانس برلین بوده است.
، در سال ١٩٧٩ در کنگره نهم به دبیری حزب دموکرات کردستان انتخاب شده است، در سال ١٩٨٩ در کنگره دهم سمت معاون رئیس حزب دموکرات کردستان به وی اعطا شده است، در سال ١٩٩٣ در کنگره یازدهم به سمت معاون رئیس حزب دموکرات کردستان - متحد منصوب شده است، در سال ١٩٩٩ در کنگره دوازدهم برای سومین بار به سمت معاون رئیس حزب دموکرات کردستان منصوب شده است.
زندگینامهعلی عبدالله امین در سال ١٩٢٦ در شهر کویه و در خانواده‌ای سرشناس به دنیا آمده است، مدرک کارشناسی مهندسی ساختمان را از دانشکده مهندسی بغداد دریافت کرده است، در سال ١٩٤١ در شهرک کویه به صفوف حزب هیوا کرد پیوسته است، در سال ١٩٤٣ در صفوف جمعیت ملت مبارزه کرده است، در سال ١٩٤٤ عضو اتحادیه مبارزه (وحدة النضال) بوده است، در سال ١٩٤٤ عضو هیئت تحریریه مجله اتحادیه مبارزه بوده است، در اوایل تابستان ١٩٤٤ به منظور اتحاد جمعیت اتحادیه مبارزه و حزب کمونیست عراق در شهر بغداد با یوسف سلمان یوسف (١٩٠١-١٩٤٩) مشهور به فهد، دبیر حزب کمونیست عراق دیدار کرده اما نامبرده بدون قید و شرط عضویت آن‌ها را پذیرفته است، در سال ١٩٤٥ عضو دفتر سیاسی حزب شورش بوده، در سال ١٩٤٥ دبیر حزب رزگاری کرد بوده، در سال ١٩٤٥ عضو هیئت تحریریه روزنامه شورش، ارگان حزب کمونیست در کردستان عراق بوده، در سال ١٩٤٥ عضو هیئت تحریریه روزنامه رزگاری، ارگان حزب رزگاری کرد بوده، در سال ١٩٤٦ دستگاه چاپ مشترک حزب کمونیست در کردستان عراق و حزب رزگاری کرد در خانه‌ای که او در شهر بغداد در آن زندگی می‌کرده پنهان شده است، در سال ١٩٤٦ کتابخانه حاجی قادری کویی را در شهرک کویه به منظور ترویج فرهنگ در میان توده‌ها تأسیس کرده است، در سال ١٩٤٦ توسط وکیل حمزه عبدالله عمر (١٩١٥ـ ١٩٩٨)مامور شده تا با وکیل ابراهیم احمد فتاح (١٩١٤-٢٠٠٠) مسئول جمعیت رستاخیز کرد (ژ.ک) در سلیمانیه به منظور پیوستن به حزب مذاکره کند حزب دموکرات کرد، آخرین عضو رهبری کنگره اول بود که ٧١ سال در صفوف حزب رهبری کرد تا در روز دوشنبه ٢٥ سپتامبر ٢٠١٧ علی‌رغم وضعیت نامناسب سلامتی‌اش در رفراندوم استقلال کردستان به (بله) رای داده است، صبح سه‌شنبه ٢٤ اکتبر ٢٠١٧ به دلیل بیماری در نزدیکی شهر اربیل درگذشت و در شهر اربیل به خاک سپرده شد، به زبان‌های کردی، عربی، فارسی و انگلیسی تسلط داشت.
کارنامه مبارزاتیعلی عبدالله امین در سال ١٩٤٦ در کنگره اول توسط نمایندگان کنگره به عضویت کمیته اجرایی مرکزی حزب دموکرات کرد انتخاب شده است، در سال ١٩٤٦ در اولین جلسه کمیته مرکزی به عضویت دفتر سیاسی انتخاب شده است، در سال ١٩٤٦ با نام مستعار جوش در میان تشکیلات حزب دموکرات کردستان - عراق شناخته می‌شد، در سال ١٩٥٠ در کنفرانس کویه به عضویت کمیته اجرایی مرکزی حزب دموکرات کرد درآمده است، در سال ١٩٥١ برای مدت کوتاهی به همراه شش شخصیت دیگر حزب دموکرات کرد به شهر موصل تبعید شده و پس از تجدید نظر در تصمیم دادگاه آزاد شده است، در سال ١٩٥٢ به دلیل فعالیت کردی در زندان موصل زندانی شده است، در سال ١٩٥٣ توسط نمایندگان کنگره سوم به عضویت کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان - عراق انتخاب شده است، در سال ١٩٥٣ در اولین جلسه کمیته مرکزی به عضویت دفتر سیاسی انتخاب شده است، سال‌های (١٩٥٣-١٩٥٤) به دلیل تعقیب حکومت پادشاهی عراق به همراه چند تن از یارانش خود را در روستای قورته‌لاس از توابع استان اربیل پنهان کرده است، در سال ١٩٥٦ در اتحاد میان حزب و گروهی از اعضای حزب کمونیست عراق که اتحاد دوم محسوب می‌شود، به عضویت کمیته مرکزی حزب دموکرات متحد کردستان درآمده است، در سال ١٩٥٧ به دلیل پیوستن اعضای دیگر حزب کمونیست عراق به حزب که اتحاد سوم حزب محسوب می‌شود، به عضویت کمیته مرکزی حزب دموکرات متحد کردستان درآمده است.
در ١٠ دسامبر ١٩٥٨ سرپرستی راهپیمایی مشترک حزب دموکرات متحد کردستان و حزب کمونیست عراق در شهرک کویه را برای حمایت از زعیم رکن عبدالکریم قاسم (١٩١٤-١٩٦٣) بر عهده داشته، در ٢٦ ژوئیه ١٩٥٨ در جلسه کویه به منظور تشکیل هیئت کردی برای سفر به شهر بغداد و تبریک به مقامات جمهوری جدید عراق و ارائه مطالبات ملت کرد شرکت کرده و در ٢٧ ژوئیه ١٩٥٨ در مقر وزارت دفاع عراق با زعیم رکن عبدالکریم قاسم دیدار کرده است، در سال ١٩٥٨ در کادر اول، مسئول کمیته شعبه دوم حزب دموکرات متحد کردستان بوده، در سال ١٩٥٩ توسط نمایندگان کنگره چهارم به عضویت کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان ـ عراق انتخاب شده، در سال ١٩٥٩ در اولین جلسه کمیته مرکزی به عضویت دفتر سیاسی انتخاب شده، در سال ١٩٥٩ در کادر دوم کمیته شعبه دوم که وکیل شمس‌الدین محمد عثمان (١٩٣٣-٢٠١٢) مشهور به شمس‌الدین مفتی مسئول آن بوده به عنوان سرپرست کمیته شعبه تعیین شده است، در اوایل سال ١٩٥٩ عضو کمیته جبهه ملی کویه بوده و برای حل تمامی مشکلات با حزب کمونیست عراق در هماهنگی بوده است، در اواسط ماه ژوئن سال ١٩٥٩ به عنوان نماینده حزب دموکرات کردستان ـ عراق از شیخ احمد شیخ محمد شیخ عبدالسلام (١٨٩٢-١٩٦٩) مشهور به شیخ احمد بارزان و هیئت همراهش در شهرک کویه استقبال کرده و سخنرانی خوش‌آمدگویی ایراد کرده است، روز شنبه ٨ ژانویه ١٩٦٠ در هیئت مؤسس مرحله علنی حزب دموکرات کردستان بوده، در سال ١٩٦٠ توسط نمایندگان کنگره پنجم به عضویت کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان انتخاب شده، در سال ١٩٦٠ در اولین جلسه کمیته مرکزی به عضویت دفتر سیاسی انتخاب شده است.
در سال ١٩٦٠ در کادر سوم کمیته شعبه دوم که استاد جلال عبدالرحمان امین (١٩٢٨-١٩٨٧) مشهور به جلال بگ مسئول آن بوده برای بار دوم به عنوان سرپرست کمیته شعبه دوم تعیین شده است، در روزهای ١٨ تا ٢٣ دسامبر ١٩٦١ در جلسه کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان در روستای عوالان وابسته به استان سلیمانیه به منظور تداوم انقلاب ایلول که او با مذاکره موافق بوده شرکت کرده است، در اواسط سال ١٩٦١ حکم بازداشت وی صادر شده و خود را تسلیم نکرده و در شهر اربیل مخفی شده است، در سال ١٩٦١ سرپرستی تمامی فعالیت‌های نظامی نیروی پیشمرگه داخل شهر اربیل را بر عهده داشته و افسران و درجه‌داران کرد داخل ارتش عراق را تشویق کرده تا به نیروی پیشمرگه بپیوندند، در ٨ اوت ١٩٦١ طرح تصرف انبار مهمات سرای پلیس اربیل را داده و در این عملیات موفق بوده است، در سال ١٩٦٢ مسئول کمیته شعبه دوم بوده و با زندگی مخفی در شهر اربیل تشکیلات حزب دموکرات کردستان را اداره کرده است، در سال ١٩٦٤ در جلسه گسترده ماوتی شرکت کرده است، در سال ١٩٦٤ در کنگره ششم حزب دموکرات کردستان به دلیل حمایت از جناح دفتر سیاسی از صفوف حزب کنار گذاشته شده است، پس از پیوستن به گروه ابراهیم احمد ـ جلال طالبانی در ٢٨ ژانویه ١٩٦٦ و رفتن‌شان به داخل حکومت عراق و پشت کردن به انقلاب ایلول در ٢١ فوریه ١٩٦٦ همراه با مهندس نوری صدیق علی (١٩٢٢-١٩٨٣) مشهور به نوری شاوهیس و نوری احمد طه (١٩٢١-١٩٩١) در نامه‌ای برای رئیس مصطفی بارزانی (١٩٠٣-١٩٧٩) آمادگی خود را برای خدمت به انقلاب ایلول و حزب ابراز کرده‌اند.
در اواسط سال ١٩٦٦ توسط کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان به عضویت کمیته آماده‌سازی کنگره هفتم تعیین شده است، در سال ١٩٦٦ به عنوان احترام به مبارزه و ماندن در صفوف انقلاب در کنگره هفتم به عضویت کمیته مرکزی و سپس به عضویت دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان انتخاب شده است، در سال ١٩٦٦ به عنوان مسئول دفتر مالی حزب دموکرات کردستان گمارده شده است، در سال ١٩٦٦ عضو شورای رهبری انقلاب کردستان عراق بوده، در سال ١٩٦٦ عضو دفتر اجرایی (المكتب التنفیذي) شورای رهبری انقلاب کردستان عراق بوده است، در ٢٢ ژوئن ١٩٦٦ عضو هیئت حزب دموکرات کردستان به ریاست حبیب فیلی دبیر حزب دموکرات کردستان با حکومت عراق بوده که منجر به اعلام بیانیه ٢٩ ژوئن توسط دکتر عبدالرحمان بزاز (١٩١٤-١٩٧٣) نخست‌وزیر عراق شده است، در ١٥ مه ١٩٦٧ به سرپرستی رئیس مصطفی بارزانی به عنوان عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان در کنفرانس نظامی ـ سیاسی کانی سماق (اربیل) شرکت کرده است، از ماه نوامبر ١٩٦٨ تا ماه فوریه ١٩٦٨ استاد درس تاریخ حزب در دوره اول مدرسه تربیت کادر در روستای چومان وابسته به استان اربیل بوده است، از ماه آوریل ١٩٦٩ تا ماه اوت ١٩٦٩ استاد درس تاریخ حزب در مدرسه تربیت کادر حزب دموکرات کردستان در روستای ناوپردان وابسته به استان اربیل بوده است، در ١ ژوئن ١٩٧٠ سردبیر روزنامه برایتی بوده است، در سال ١٩٧٠ توسط نمایندگان کنگره هشتم به عضویت کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان انتخاب شده است، در سال ١٩٧٠ در اولین جلسه کمیته مرکزی به عضویت دفتر سیاسی انتخاب شده است، از ماه ژوئیه ١٩٧٠ تا ماه نوامبر ١٩٧٠ استاد درس تاریخ حزب در دوره سوم مدرسه تربیت کادر حزب دموکرات کردستان در شهر بغداد بوده است، در ٢٧ دسامبر ١٩٧٠ به عنوان استاندار سلیمانیه تعیین شده و تا ١ مارس ١٩٧٤ بر سر کار بوده است، صاحب امتیاز روزنامه خبات بوده، روز سه‌شنبه ٣ فوریه ١٩٧١ اهالی سلیمانیه در شهرک دوزخورماتوی استان کرکوک به استقبال کاروان استانداری رفتند که به قصد شروع به کار به عنوان استاندار به سوی شهر سلیمانیه در حرکت بود.
در روز دوشنبه ٣٠ اکتبر ١٩٧٠ به منظور شفاف‌سازی وضعیت سیاسی عراق و به دعوت مقامات یوگسلاوی از بلگراد بازدید کرده است، در روز دوشنبه ١ فوریه ١٩٧١ در مراسم فارغ‌التحصیلی سومین دوره مدرسه پرورش کادر حزب دموکرات کردستان در مقر کمیته شاخه پنج حزب دموکرات کردستان در شهر بغداد شرکت کرده است، در ٣ فوریه ١٩٧١ به عنوان استاندار سلیمانیه منصوب شده است، روز سه‌شنبه ١ ژوئن ١٩٧١ به عنوان استاندار سلیمانیه و عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان از هیئتی از کمیته مرکزی حزب کمونیست بلغارستان استقبال کرده است، در ١٦ اوت ١٩٧١ در مراسم جشن بیست و پنجمین سالگرد ٢٥ تأسیس حزب دموکرات کردستان در شهر سلیمانیه به عنوان استاندار سلیمانیه سخنرانی کرده است، روز چهارشنبه ٢٠ اکتبر ١٩٧١ در استان سلیمانیه از الکسان کیراکوسیان معاون نخست‌وزیر جمهوری ارمنستان شوروی و کارن دیمتریان دبیر حزب کمونیست ارمنستان استقبال کرده است، در ٣٠ مارس ١٩٧٢ به عنوان استاندار سلیمانیه سخنرانی برای هفتمین کنگره اتحادیه دانشجویان کردستان ارائه کرده است، در ماه اکتبر ١٩٧٢ به دعوت رسمی مجمع کمونیست‌های یوگسلاوی و جبهه ملی بلغارستان از یوگسلاوی و بلغارستان بازدید کرده است، در روز یکشنبه ٨ آوریل ١٩٧٣ در مقر کمیته شاخه پنج حزب دموکرات کردستان از هیئتی از اتحادیه کمونیست‌های یوگسلاو استقبال کرده است، سال ١٩٧٣ استاد درس تاریخ حزب در چهارمین دوره مدرسه پرورش کادر حزب دموکرات کردستان در روستای ناوپردان بوده است، در روز جمعه ١ فوریه ١٩٧٤ به عنوان عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان و استاندار سلیمانیه در مراسم افتتاحیه پنجمین کنگره اتحادیه معلمان کردستان در شهر سلیمانیه شرکت کرده است.
در ١٢ مارس ١٩٧٤ به مناسبت عدم اجرای توافقنامه ١١ مارس توسط دولت عراق، استعفای خود را تقدیم احمد حسن بکر (١٩١٤-١٩٨٢) رئیس‌جمهور عراق کرده است، در ٢ آوریل ١٩٧٤ با فرمانی از شورای رهبری انقلاب از استانداری سلیمانیه بازنشسته شده است، سال ١٩٧٤ مسئول دبیرخانه کل امور مالی در انقلاب ایلول بوده است، در ٧ مه ١٩٧٤ تا ٨ اوت ١٩٧٤ استاد درس برنامه‌ها و نظام‌نامه داخلی حزب دموکرات کردستان و نحوه تأسیس حزب دموکرات کرد در پنجمین دوره مدرسه پرورش کادر حزب دموکرات کردستان در روستای زینوئه شیخ در ناحیه حاجی عمران از توابع استان اربیل بوده است، سال ١٩٧٤ پس از تصویب قانون شورای قانون‌گذاری و شورای اجرایی اقلیم کردستان به عنوان وزیر دارایی منصوب شده است (مجلس تنفیذي و تشریعي)، سال ١٩٧٥ پس از شکست انقلاب ایلول در پادشاهی ایران پناهنده شده است، سال ١٩٧٦ به عضویت رهبری موقت حزب دموکرات کردستان درآمده است (کنفرانس برلین،) سال ١٩٧٧ خانه‌اش محل استراحت کسانی بوده که پیام‌های رهبری موقت حزب دموکرات کردستان را برای ادریس بارزانی می‌آوردند، سال ١٩٧٩ به عنوان مسئول و سپس رئیس کمیته تدارکاتی نهمین کنگره حزب دموکرات کردستان تعیین شده است، سال ١٩٧٩ توسط نمایندگان کنگره نهم به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان انتخاب شده است، سال ١٩٧٩ در اولین جلسه کمیته مرکزی به عنوان دبیر انتخاب شده است، در ٢٨ نوامبر ١٩٨٠ با همراهی رئیس مسعود بارزانی و به نمایندگی از حزب دموکرات کردستان توافقنامه جبهه ملی دموکراتیک (الجبهة الوطنیة الدیمقراطیة) معروف به جبهه جود را با حزب کمونیست عراق و حزب سوسیالیست متحد کردستان به منظور همکاری و فعالیت مشترک امضا کرده است، سال ١٩٨١ به عنوان سردبیر روزنامه خه‌بات ارگان حزب دموکرات کردستان برای مرحله کوهستان تعیین شده است، در روز چهارشنبه ١ آوریل ١٩٨١ در مراسم افتتاحیه هفتمین دوره مؤسسه پرورش کادر شرکت کرده است، در ١ آوریل ١٩٨١ تا ٧ ژوئیه ١٩٨١ استاد درس حقوق نظامی هفتمین دوره مؤسسه کادر حزب دموکرات کردستان در روستای راژان در کردستان ایران بوده است، سال ١٩٨٢ برای آشتی حزب دموکرات کردستان و حزب دموکرات مردم کردستان تلاش کرده است.
در روز ٣٠ نوامبر ١٩٨٥ تا ٣ آوریل ١٩٨٦ استاد درس تاریخ حزب دموکرات کردستان و کنگره‌های آن در هشتمین دوره مؤسسه کادر حزب دموکرات کردستان در روستای راژان در کردستان ایران بوده است، در ١٢ ژوئن ١٩٨٨ به نمایندگی از حزب دموکرات کردستان در مقر خواکورک حزب کمونیست عراق، نظام‌نامه و برنامه جبهه کردستانی را امضا کرد، سال ١٩٨٩ سمت معاون رئیس حزب دموکرات کردستان در دهمین کنگره به وی اعطا شده است، سال ١٩٨٩ در کنگره دهم حزب دموکرات کردستان به دلیل مبارزه از کنگره اول تا کنگره دهم توسط رئیس مسعود بارزانی مدال بارزانی جاویدان به وی اعطا شده است، در ١٦ دسامبر ١٩٩١ تا ١٨ فوریه ١٩٩٢ استاد درس تاریخ کنگره‌های اول، دوم و سوم حزب در نهمین دوره مؤسسه کادر حزب دموکرات کردستان در شهرک پیرمام از توابع استان اربیل بوده است، در ١٩ مارس در جلسه جبهه کردستانی به منظور تعیین زمان برگزاری انتخابات شورای ملی کردستان و بررسی وضعیت اقتصادی و امنیتی کردستان جنوبی شرکت کرده است، روز یکشنبه ١٦ اوت ١٩٩٢ مقاله‌ای از او در روزنامه خه‌بات ارگان حزب دموکرات کردستان منتشر شده است، سال ١٩٩٣ به عنوان صاحب امتیاز روزنامه خه‌بات ارگان حزب دموکرات کردستان مجوز رسمی از وزارت فرهنگ دولت اقلیم کردستان دریافت کرده است، سال ١٩٩٣ به عنوان معاون رئیس حزب دموکرات کردستان - متحد کنگره یازدهم تعیین شده است، روز چهارشنبه ٩ نوامبر ١٩٩٤ در مقر دبیرخانه جلال طالبانی در شهر اربیل در جلسه مشترک دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان - متحد و اتحادیه میهنی کردستان به منظور ریشه‌کنی تنش‌های میان آن‌ها شرکت کرده است، سال ١٩٩٩ برای سومین بار به عنوان معاون رئیس حزب دموکرات کردستان در کنگره دوازدهم تعیین شده است، در ٦ ژانویه ٢٠٠٠ همراه رئیس مسعود بارزانی کرده است به منظور افتتاح دفتر اصلی دستگاه عالی ایلول در شهرک شقلاوه وابسته به استان اربیل، سال ٢٠١٠ در کنگره سیزدهم حزب دموکرات کردستان توسط مسعود بارزانی به عنوان «استاد حزبی» معرفی شده است، آخرین عضو رهبری کنگره اول بود که ٧١ سال در صفوف حزب رهبری کرد تا در روز دوشنبه ٢٥ سپتامبر ٢٠١٧ با وجود وضعیت نامناسب سلامتی در همه‌پرسی استقلال کردستان رای (آری) داد، صبح روز سه‌شنبه ٢٤ اکتبر ٢٠١٧ به دلیل بیماری در نزدیکی شهر اربیل درگذشت و در شهر اربیل به خاک سپرده شد، مسلط به زبان‌های کردی، عربی، فارسی و انگلیسی بود.
از آثار او:
- تاریخ حزب دموکرات کردستان - عراق تا برگزاری کنگره سوم - ١٩٦٨.
آرشیو هیئت دانشنامه حزب کردستان.