دولت عراق با اعلام جنگ علیه انقلاب ایلول در سال ۱۹۷۴، حمله‌ای همه‌جانبه علیه کردستان آغاز کرد. از آنجا که مقر رهبری انقلاب در منطقه بالاکایتی بود، ارتش عراق حملات خود را در آنجا متمرکز کرد، اما هیچ منطقه دیگری را که تحت کنترل انقلاب بود، نادیده نگرفت. در عوض، هر جنبه‌ای از انقلاب تحت پوشش عملیات نظامی ارتش عراق قرار گرفت. با این حال، پیشمرگه‌ها با قدرت به مقابله پرداختند، زیرا کاروان‌های ارتش عراق هنگام حرکت به سمت غرب به سمت آلوکا، به طور مداوم توسط نیروهای پیشمرگه در دهوک گلوله‌باران می‌شدند. هنگامی که فعالیت‌های نظامی زیادی در منطقه وجود داشت، گروه خاصی از پیشمرگه‌ها با خمپاره‌انداز (۱۲۰ میلی‌متری) که در غار سمته مستقر بودند، مسئولیت گلوله‌باران کاروان خودروهای ارتش عراق را بر عهده داشتند.

در اوایل اکتبر ۱۹۷۴، حدود ۱۰ خودروی نظامی و زرهی، یکی از اعضای رهبری حزب بعث به نام عبدالفتاح یاسین را که به سمت پادگان نیروی هجدهم لشکر اول ارتش می‌رفت، همراهی می‌کردند. پیشمرگه‌ها آنها را با خمپاره هدف قرار داده و گلوله باران کردند. یک گلوله خمپاره به یک خودروی زرهی برخورد کرد و تمام سربازان سرنشین آن را کشت. با این حال، عبدالفتاح زنده ماند. پس از بازگشت به موصل، رهبر بعث تمام واحدهای نظامی و مزدوران (جاش) را در امتداد مرز جمع کرد و به نیروهای پیشمرگه حمله کرد تا کنترل کوه سیاه، غار تحساء و غار سمته را به دست گیرد.

واحدهای ارتش عراق در حمله به مناطق تحت کنترل انقلاب شامل نیروی هجدهم، نیروی پنجم، لشکر دوم، توپخانه و مزدوران قبایل کوچار، دوسکی، سورچی، زیباری و هرکی بودند. در نتیجه، درگیری طولانی مدت یازده روز به طول انجامید. گردان‌های علی علی و میرانی به عنوان نیروهای پشتیبانی وارد میدان نبرد شدند. ارتش عراق ابتدا به کوه سیاه حمله کرد که توسط گردان اول نیروهای دهوک به فرماندهی نعمان صمد دفاع می‌شد. سپس، ارتش عراق حمله را با گلوله‌باران شدید مواضع پیشمرگه و جنگل آغاز کرد، سپس پیاده نظام و مزدوران به کوه سیاه حمله کردند. در نتیجه گلوله‌باران شدید که منجر به پنج شهید و حدود ۴۰ زخمی در روز اول شد، کوه سیاه توسط ارتش تصرف شد.

سپس نیروهای دهوک با استفاده از چهار مسلسل، یک خمپاره‌انداز ۱۲۰ میلی‌متری و یک خمپاره‌انداز ۸۲ میلی‌متری، ارتش را در کوره بسکه، غار تحسه و غار سمته در مقابل کوه راش گلوله‌باران کردند تا مانع از استقرار مستحکم ارتش عراق و تأمین امنیت مواضع نظامی خود شوند. عبدالرزاق گرماوی، فرمانده این نیرو، خود شاهد گلوله‌باران بود. یک هفته بعد، آنها یک ضدحمله را برنامه‌ریزی کردند. آنها نیرویی متشکل از ۴۰ پیشمرگه را برای حمله گرد هم آوردند که بیشتر آنها از لشکر مهندسی نیروی دهوک بودند و توسط قادر الکینی رهبری می‌شدند. آنها با یک نقشه نظامی دقیق، شبانه راهپیمایی کردند و در دامنه کوه سیاه در یک جنگل انبوه پنهان شدند. آنها تمام تجهیزات نظامی و غذای خود را با خود برده بودند.

استراتژی حمله پیشمرگه‌ها به شرح زیر بود: غروب روز بعد، وقتی گلوله‌باران متوقف شد، پیشمرگه‌ها ناگهان به پایگاه‌های نظامی حمله می‌کردند. عملیات طبق انتظار پیش می‌رفت. به گردان اول نیز دستور داده شده بود که در صورت حرکت ۴۰ پیشمرگه به ​​سمت مواضع خود، به کوهی در غرب کوه سیاه حمله کند. نبرد یک ساعت پس از شروع حملات از هر دو طرف ادامه یافت. نیروهای پیشمرگه در عرض همان ساعت کنترل کل کوه را به دست گرفتند و خسارات سنگینی به سربازان ارتش عراق و مزدوران وارد کردند. ۲۱ سرباز کشته، بسیاری دیگر زخمی و بقیه فرار کردند. علاوه بر این، شش سرباز اسیر و به فرماندهی در بالاکایتی فرستاده شدند.

دستاوردهای پیشمرگه در این نبرد شامل ۱۴ قبضه کلاشینکف، یک قبضه آر پی جی، تعداد زیادی فشنگ و حدود ۱۰۰۰۰ مین بود که به دست پیشمرگه‌ها افتاد. علاوه بر این، مقدار قابل توجهی خمپاره ۶۰ میلی‌متری، ۸۲ میلی‌متری و ۱۲۰ میلی‌متری، لباس و تجهیزات نظامی به غنیمت گرفته شد. در جریان نبرد برای تصرف کوه سیاه، شش سرباز پیشمرگه شهید و بیست نفر دیگر زخمی شدند. لازم به ذکر است که ارتش عراق پس از این حمله تا پاییز انقلاب ۱۹۷۵ هیچ حمله دیگری به نیروهای پیشمرگه در استان دهوک انجام نداد.

منابع:

1. مسعود بارزانی: بارزانی و بزوتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد، بەرگی سێیەم، بەشی دووەم، شۆڕشی ئەیلوول 1961-1975، چاپی یەکەم – هەولێر، 2004.

2. سه‌نگه‌ر ئیبراهیم خشناو: ڕووداوه‌ سه‌ربازیه‌کانی شۆڕشی ئه‌یلوول 1970-1975، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانەی دانشفەڕ، هه‌ولێر، 2022.

3. هۆژین مەسعود سەرنى: شورەشا ئیلونێ ل دەڤەرا بەهدینان ١٠٦١- ١٩٧٥، چاپى یەکەم، ٢٠١٨.

4. یبراهیم جەلال: باشووری کوردستان و شۆر شی ائیلوول بنیادنان و هەلتەکاندن 1961-1975، چاپی چوارەم، 2021.