AI Kurdish (Sorani) Show Original

پارتی دیموکراتی کوردستان

پارتی دیموکراتی کوردستان، بە ڕێنووسی لاتینی (Partiya demokrata kurdestanê)، ئینگلیزی (پارتی دیموکراتی کوردستان) و عەرەبی (الحزب الدیموقراطی الکوردستانی)، پارتێکی دیموکراتی جەماوەری نیشتمانییە لە 16ی ئابی 1946 بە نهێنی بە سەرکردایەتی سەرۆک مستەفا بارزانی لە بەغدا دامەزراوە.


بڕیار و ئامانجەکانی دامەزراندنی

پارتی دیموکراتی کوردستان کە سەرەتا بە پارتی دیموکراتی کوردی عێراق ناسراوە وەک لە پەیمانی نیشتمانیی کۆنگرەی یەکەمدا هاتووە، لە دڵی کۆمەڵگای کوردیدا بە ئامانجی دامەزراندنی دەوڵەتێکی فیدراڵی دیموکراتی پێکهێنرا، دوای کۆمەڵێک کۆبوونەوە لە زستانی ساڵی 1946 لە شاری مەهابادی پایتەختی کۆماری دیموکراتی کوردستان بە سەرکردایەتی مەلا مستەفا بارزانی، و سەرجەم ئەندامانی کۆمیتەی ئازادی و تاقمێکی عێراقی تێکۆشەرانی کوردستان کە دوای ڕووخانی شۆڕشی دووەمی بارزان ڕوویان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان کردبوو، دواتر ئەم هێزە بوو بە پێکهێنەری سەرەکیی سوپای کۆماری دیموکراتی کوردستان لە مەهاباد، بە مەبەستی ڕێکخستن و یەکخستنی هەموو چین و توێژ و پێکهێنەرانی ڕێکخراوە کوردستانییەکان و هێزە سیاسییەکانی کوردستانی عێراق و یەکخستنی پێگە بۆ گەیشتن بە ئامانجە ڕەواکانی گەلی کورد، ئەو حیزبە دامەزرا و بەردەوامە لە خەبات لەگەڵ ئەم بڕیار و ئامانجانە.


کۆنگرە و کۆنفرانسەکان

پارتی دیموکراتی کوردستان لە سەرەتای دامەزراندنیەوە لە 16ی ئابی 1946 تا ئێستا چواردە کۆنگرە و سێ کۆنفرانس و چەندین کۆبوونەوەی بە پێی بارودۆخی ناوچەکە بەستووە و وەک لە بەرنامە و سیاسەتی ناوخۆدا بڕیاری لەسەر دراوە:

یەکەمین کۆنگرەی پارتی دیموکراتی کوردستان (١٩٤٦)

کۆنگرەی دووەمی پارتی دیموکراتی کوردستان (١٩٥١)

کۆنگرەی سێیەمی پارتی دیموکراتی کوردستان (١٩٥٣)

کۆنگرەی چوارەمی پارتی دیموکراتی کوردستان (١٩٥٩)

کۆنگرەی پێنجەمی پارتی دیموکراتی کوردستان (١٩٦٠)

کۆنگرەی شەشەمی پارتی دیموکراتی کوردستان (١٩٦٤)

کۆنگرەی حەوتەمی پارتی دیموکراتی کوردستان (١٩٦٦)

کۆنگرەی هەشتەمی پارتی دیموکراتی کوردستان (١٩٧٠)

کۆنگرەی نۆیەمی پارتی دیموکراتی کوردستان (١٩٧٩)

کۆنگرەی دەیەمی پارتی دیموکراتی کوردستان (١٩٨٩)

کۆنگرەی یازدەهەمی پارتی دیموکراتی کوردستان (١٩٩٣)

دوانزەهەمین کۆنگرەی پارتی دیموکراتی کوردستان (١٩٩٩)

سێزدەهەمین کۆنگرەی پارتی دیموکراتی کوردستان (٢٠١٠)

چواردەهەمین کۆنگرەی پارتی دیموکراتی کوردستان (٢٠٢٢)

کۆنفرانسی بەغدا (١٩٥٠)

کۆنفرانسی ماوەت (١٩٦٤)

کۆنفرانسی بەرلینی پارتی دیموکراتی کوردستان (١٩٧٦)

سەرۆک کۆمار

پارتی دیموکراتی کوردستان لە ساڵی 1946ەوە لەلایەن دوو سەرکردەی گەورەی کوردەوە سەرکردایەتی دەکرێت، کە لەلایەن ئازادیخوازان و لایەنگرانی کوردەوە وەک دوو سەرکردە و هێمای ئازادی و سەربەخۆیی کوردستان سەیر دەکرێن.

سەرۆک مستەفا بارزانی (١٩٤٦-١٩٧٩)

مەسعود بارزانی (١٩٧٩ تا ئێستا)


شۆڕشی چەکداری

پارتی دیموکراتی کوردستان بۆ ئەوەی کورد بگاتە ئامانجە شایستەکانی خۆی لەپاڵ خەباتی سیاسی و مەدەنی بیری لە خەباتی چەکداری وەک ڕێبازێکی ڕاست کردەوە. پارتی دیموکراتی کوردستان لە سەرەتای دامەزراندنیەوە سەرکردایەتی دوو شۆڕشی چەکداری لە باشووری کوردستان کردووە.

شۆڕشی ئەیلول (١٩٦١-١٩٧٥)

شۆڕشی گوڵان (ئایار) (1976-1991)


سەرچاوەکان:

مێژووی پارتی، نگمودەر و کۆنفرانس (پرۆگرام و دیلیڕ و کۆنفرانس)، دەستخۆشی و دووجار، (ههه ولێر- چاپخانه ی ڕۆژهه ڵات- ٢٠٢١).


بابەتەکانی پەیوەندیدار

کۆنگرەی چواردەهەمی حیزبی دێموکراتی کوردستان

لە ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ کۆنگرەی ١٤ بە ئامادەبوونی ١٠٢٢ نوێنەر لە کۆی ١٠٦٥ نوێنەر کە لە سەرجەم ڕێکخراوەکانی پارتی لە ژێر دروشمی (ئازادی، دیموکراسی و دادپەروەری) مافی بەشداریکردنیان لە کۆنگرەدا هەبوو، دەستی بە کارەکانی کرد.

زانیاری زیاتر

شۆڕشی پێشکەوتنخوازی گوڵان

شۆڕشی گوڵان - (شۆڕشی پێشکەوتنخوازی گوڵان - ٢٦ی ئایاری ١٩٧٦). لە لایەن پارتی دیموکراتی کوردستانەوە بە سەرکردایەتی سەرۆک مەسعوود بارزانی لەدژی حکومەتی بەعسی عێراق لە باشووری کوردستان دەستیپێکرد و تا ڕاپەڕینی بەهاری ساڵی 1991 بەردەوام بوو.

زانیاری زیاتر

یەکەمین شۆڕشی بارزان

لە 14ی کانونی یەکەمی ساڵی 1914 دوای لەسێدارەدانی شێخ عەبدولسەلام بارزانی لەلایەن دەوڵەتی عوسمانیەوە، شێخ ئەحمەد بارزانی لە تەمەنی 18 ساڵیدا جێگەی برا گەورەکەی گرتەوە و دەبێتە سەرکردەیەکی ئایینی و کۆمەڵایەتی لە دەڤەری بارزان.

زانیاری زیاتر

کۆنگرەی یازدەیەمی حیزبی دێموکراتی کوردستان

کۆنگرەی یازدەهەمی پارتی دیموکراتی کوردستان (پارتی دیموکراتی کوردستان- یەکگرتوو - ٢٦ی ئابی ١٩٩٣)، دوای ڕاپەڕینی بەهاری ساڵی ١٩٩١ی باشووری کوردستان، دامەزراندنی جڤاتی نیشتمانیی کوردستان و حکومەتی هەرێمی کوردستان لە هەولێر، پایتەختی هەرێمی کوردستان بەڕێوەچوو.

زانیاری زیاتر