ساڵی ١٩٧٥ قۆناغێکی تاریک بوو لە مێژووی کوردستاندا، چونکە هەم شۆڕش و هەم هیوای ڕزگاری بەتەواوی تێکشکێنران. شکست بەسەر مەیدانەکانی جەنگ و دڵی هەموو کوردێکدا زاڵ بوو، هیچ جێگایەکی بۆ هیوا نەهێشتبووەوە. ژمارەیەکی بێشومار پێشمەرگە، کە دڵسۆزی شۆڕش بوون، ئاوارە بوون و سەرگەردان بوون، ئەمەش بووە هۆی ئازارێکی زۆر[١].
بەڵام لە ناوەڕاستی ساڵی ١٩٧٦، سەرکردایەتی شۆڕش خۆی ڕێکخستەوە و شۆڕشێکی چەکداری دیکەی دژی نەیارەکانیان و ئەوانەی کە تەسلیمی پلانی نێودەوڵەتی بووبوون، دەستپێکرد، کە بە شۆڕشی گوڵان ناسراوە[٢]. ئەمە هیوایەکی نوێی لای شۆڕشگێڕان دروستکردەوە، کە بووە هۆی زیادبوونی چالاکییەکانی پێشمەرگە لە سەرانسەری باشووری کوردستان. شۆڕشی گوڵان، کە چەندین شەڕ و چیرۆکی لەخۆگرتبوو، شایەتی ئەوە بوو کە پێشمەرگە گورزی گەورەیان لە چەندین پێگە، بنکەی سەربازی و دامەزراوە وەشاند. یەکێک لە دیارترین و مێژووییترین چیرۆکەکان لە تۆمارەکانی پێشمەرگەدا، چیرۆکی شەڕی کانی سەیف و چۆمەرەسی لەسەر چیای کۆچە، کە لە ٢٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٠ لەسەر ڕێگای نێوان سەید سادق و پێنجوێن ڕوویدا. لەم شەڕەدا، هێزێکی پێشمەرگە کە بە چەکی سووک چەکدار بوون، ڕووبەڕووی هێزێکی سوپای عێراق بوونەوە کە بە قورسی چەکدار بوون. سەرەڕای ئەو پشتیوانییە زیادەیەی کە حکومەتی عێراق لە ڕێگەی نیشتنەوەی هەلیکۆپتەرەوە دابینی کردبوو، پێشمەرگە کۆڵنەدەر بوون و بە بێ وچان شەڕیان کرد تا بە سەرکەوتوویی دوژمنیان تێکشکاند. لە ئەنجامدا، ژمارەیەکی بەرچاو لە سەربازانی عێراق کوژران و زۆرێکی دیکەش بریندار بوون. ئەنجامەکە بووە هۆی کوژرانی ژمارەیەکی زۆر لە سەربازانی عێراق و برینداربوونی زۆرێکی دیکە. لەنێو ئەوانەی لەلایەن پێشمەرگەوە بەدیل گیران، ئەحمەد ئیسماعیل عەقیلی، ئەفسەری فڕۆکەوان بوو[٣].
بەڵام ئەوەی بەڕاستی دڵشکێنە و سێبەری شەرمەزاری دەخاتە سەر خەباتی شکۆمەندانە و قوربانیدانەکان بۆ دۆزێکی پیرۆز، ئەو ڕەفتارە نەشیاو و پارچەپارچەیەیە کە لە دوای شەڕەکە و سەرکەوتنی پێشمەرگە بەسەر سوپای عێراقدا بینرا. بە شێوەیەکی چاوەڕواننەکراو، گروپێک کە سەر بە یەکێتی نیشتمانی کوردستان (ی.ن.ک) بوون لە نزیک کانی مەنگاوە دەرکەوتن و هێرشێکی کتوپڕیان لە پشتەوە کردە سەر هێزەکانی پێشمەرگە. دوای ڕووبەڕووبوونەوەیەکی توند و خوێناوی، دوو پێشمەرگەی ئازا، محەمەد وەرداواڵە و ئازاد شێخ قادر، بەداخەوە گیانیان لەدەستدا[٤].
سەرچاوە:- جه‌مال فه‌تحوڵله ته‌یب: بزوتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی كورد له باشوری كوردستان 1976-1980، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی شه‌هاب، هه‌ولێر-2012.
- غازی عادل گه‌ردی: پێشمه‌رگه‌یه‌ك له خزمه‌ت بارزانیدا، به‌رگی دووه‌م، چاپی دووه‌م، توركیا- 2021.
- مه‌سعود بارزانی: بارزانی و بزوتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی كورد، به‌رگی چواره‌م، 1975-1990 شۆڕشی گوڵان، به‌شی دووه‌م، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی ڕوكسانا، 2021.
[١] جه‌مال فه‌تحوڵله ته‌یب: بزوتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی كورد له باشوری كوردستان 1976-1980، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی شه‌هاب، هه‌ولێر-2012، ل35.
[٢] غازی عادل گه‌ردی: پێشمه‌رگه‌یه‌ك له خزمه‌ت بارزانیدا، به‌رگی دووه‌م، چاپی دووه‌م، توركیا- 2021، ل46.
[٣] مه‌سعود بارزانی: بارزانی و بزوتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی كورد، به‌رگی چواره‌م، 1975-1990 شۆرشی گوڵان، به‌شی دووه‌م، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی ڕوكسانا، 2021، ل53.
[٤] مه‌سعود بارزانی: هه‌مان سه‌رچاوه، ل53.