ساڵح عەبدولخالق ڕەشید، کە بە سەیید ساڵح بەرواری ناسراوە، لە ساڵی ١٩٣١ لە پارێزگای دهۆک لەدایکبووە. دوای کۆچی دوایی لە ١٥ی ئاداری ١٩٩٢، لە گۆڕستانی شاخکێ لە شاری دهۆک لە کوردستان بە خاک سپێردراوە. لە ساڵی ١٩٩٣ بە بڕیاری کۆنگرەی یازدەیەم ی پارتی دیموکراتی کوردستان بە شەهید ناسێنراوە. ساڵح عەبدولخالق ڕەشید شارەزاییەکی باشی لە زمانەکانی کوردی، عەرەبی و فارسی هەبووە.
مێژووی خەباتلە ساڵی ١٩٥٩ لە سوپای عێراق بە پلەی عەریف خزمەتی کردووە. سێ ساڵ دواتر پەیوەندی بە هێزی پێشمه‌رگه کردووە. لە ساڵی ١٩٦٣ وەک فەرماندەی فەوجی تۆپخانە لە لقی یەکی پارتی دیموکراتی کوردستان دەستنیشان کراوە. لە زستانی ١٩٦٧ خولێکی فەرماندەیی و فەرماندەیی فەوجی لە دەرەوەی وڵات تەواو کردووە. لە ساڵی ١٩٧٠ بووەتە ئەندامی لێژنەی ناوچەی ئامێدی سەر بە لێژنەی لقی یەک. بەداخەوە، براکەی عەلی عەبدولخالق، کە وەک پێشمه‌رگه لە پارێزگای دهۆک خزمەتی دەکرد، لە ساڵی ١٩٧٤ لەلایەن سوپای عێراقەوە شەهید کراوە. لە هەمان ساڵدا، وەک فەرماندەی هێزی پشتیوانی (ئیسناد) دەستنیشان کراوە. دوای هەرەسی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، ئاوارەی ئێران بووە. لە ساڵی ١٩٧٦ وەک بەشێک لە هێزی پێشمه‌رگه پەیوەندی بە سەرکردایەتی کاتی پارتی دیموکراتی کوردستان کردووە. لەو ماوەیەدا، ئەرکی سەرۆکی لێژنەی ناوچەی ئامێدی سەر بە لێژنەی لقی یەکی پێسپێردراوە. لە ساڵی ١٩٧٩ وەک نوێنەر بەشداری لە کۆنگرەی نۆ ی پارتی دیموکراتی کوردستان لە گوندی ڕەژانی ڕوژهه‌لاتی کوردستان کردووە و وەک ئەندامی لێژنەی لق دەستنیشان کراوە. لە ساڵی ١٩٨٠ بووەتە ئەندامی ستافی لقی ١٢ بە سەرۆکایەتی دکتۆر جرجیس حەسەن عەبدوڵڵا، هاوکات بەرپرسیارێتی لێژنەی ناوچەی ئامێدی پێبووە. لە هەمان ساڵدا، لە پارێزگای دهۆک بەشداری لە شەڕی بلمبازی لەگەڵ هێزەکانی حزبی شیوعی عێراق کردووە و بەهۆی بۆردومانی سوپای عێراقەوە بریندار بووە. هەروەها بەشداری لە شەڕی بیکوفا دژی سوپای عێراق لە پارێزگای دهۆک کردووە، کە لەوێش بەهۆی بۆردومانی سوپای عێراقەوە بریندار بووە. لە ساڵی ١٩٨٣ وەک بەرپرسی سەربازی لێژنەی لقی یەک دەستنیشان کراوە. لە ساڵی ١٩٨٥، لە سەردەمی نەجمەدین سەعید عەلی (١٩٤١-٢٠١٨)، کە بە نەجمەدین یوسفیداشان ناسراوە، وەک کارگێڕی لێژنەی لقی یەک دەستنیشان کراوە. لە ساڵی ١٩٨٧ ئەرکی کارگێڕی لقی چواری پارتی دیموکراتی کوردستانی وەرگرتووە. لە ساڵی دواتردا، ڕۆڵێکی چالاکانەی لە شەڕی خواکوڕکدا گێڕاوە، لە دژی سوپای عێراق و جاشەکانی لە پارێزگای هەولێر شەڕی کردووە. بەداخەوە، لەو شەڕەدا بریندار بووە. لە ساڵی ١٩٨٩ لە کۆنگرەی دەهەم دا بە ئەندامی یەدەگی کۆمیتەی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستان هەڵبژێردراوە. لە ساڵی ١٩٩١ ئەرکی کارگێڕی لقی یەکی پێسپێردراوە، ئەرکێک کە پێشتر لەژێر ڕێنمایی فازڵ میرانی بەڕێوەی دەبرد. هەروەها، لە کاتی ڕاپەڕینی کوردستان لە هەمان ساڵدا، وەک فەرماندەی سەربازی لێژنەی لقی یەک دەستنیشان کراوە.
سەرچاوەکان:
-
ئـ.د.ئـ، فایلی ژماره ٥٤-AJ، مێژووی لێژنه‌ی لقی یه‌كی پارتی دیموکراتی کوردستان، ل ل ٧ ـ ٩.
-
ئێكه‌مین بیره‌وه‌ریا شه‌هیدێ نه‌مر سه‌ید صالح عبدالخالق برواری، گۆڤاری مه‌تین، یا لقی یه‌ك پارتی دیموکراتی کوردستان، ژماره ١٨، خولی سێ، هه‌ولێر، چاپخانه‌ی ڕۆشنبیری، ئاداری ١٩٩٣ز، ل ٣٦.
-
هه‌ژار عبدالله، پێنج ساڵ به‌سه‌ر داستانه شكۆمه‌ندی یه‌كه‌می خواكوڕك، ڕۆژنامه‌ی برایه‌تی، ئۆرگانی پارتی دیموکراتی کوردستان ـ یه‌كگرتوو، ژماره ١٧٣٥، هه‌ولێر، شه‌مه، ٤ ئه‌یلولی ١٩٩٣ز، ل ٣.
-
أرنولد ویلسن، الثورة العراقیة، ترجمة وتعلیق جعفر الخیاط، (بیروت ـ مطبعة دار الكتب ـ ١٩٧١م)، ص ص ١٩٧ ـ ١٩٩، ٢١١.
-
بیره‌وه‌ریا شه‌هیدبوونا هه‌ڤگورێ هه‌ردوو شورشان سه‌ید ساڵح، ڕۆژنامه‌ی برایه‌تی، ئۆرگانی پارتی دیموکراتی کوردستان ـ یه‌كگرتوو، ژماره ٢٥٤٧، هه‌ولێر، دووشه‌مه، ١٦ ئاداری ١٩٩٨ز، ل ٩.
-
حبیب محمد كریم، تاریخ الحزب الدیمقرطي الكوردستاني ـ العراق (في محطات رئیسیة) ١٩٤٦ ـ ١٩٩٣، (دهوك ـ مطبعة خه‌بات ـ ١٩٩٨م)، ص ٤٨٨.
-
حسێن عثمان كلش (بابێ كۆڤان)، پێشمه‌رگه‌یه‌ك ژیان و بیرهاتن (١٩٦١ ـ ١٩٩١)، (دهۆك ـ چاپخانه‌ی خانی ـ ٢٠١٥ز)، ل ٩٢.
-
عومه‌ر عوسمان، ژیانی كوردێك، به‌رگی یه‌كه‌م، (هه‌ولێر ـ چاپخانه‌ی حاجی هاشم ـ ٢٠٠٥ز)، ل ل ٥١، ٥٣.
-
فازیل ڕەئووف، به‌ره‌و خۆر، به‌رگی یه‌كه‌م، (هه‌ولێر ـ چاپخانه‌ی وه‌زاره‌تی ڕۆشنبیری ـ ٢٠٠١ز)، ل ٢٢٤.
-
ماڵپه‌ڕی لقی یه‌كی پارتی دیموکراتی کوردستان :www.pdk ـ leqa١.com
-
محه‌مه‌د مه‌لا قادر، سه‌ربورده‌ی نه‌مران، (هه‌ولێر ـ چاپخانه‌ی حاجی هاشم ـ ٢٠١٤ز)، ل ل ١٢١ ـ ١٢٣.
-
هه‌ڤاڵی خه‌باتكه‌ر سه‌ید صالح كۆچی دووایی ده‌كات، ڕۆژنامه‌ی خه‌بات، ئۆرگانی پارتی دیموکراتی کوردستان، ژماره ٦١٨، ئاداری ١٩٩٢ز، ل ل ١ ـ ٢.