کاتێک هێزی پێشمەرگە لە ١٢ی تەمموزی ١٩٦٢ قەڵای ڕەیات (قیشلە)ی گرت، تەواوی ناوچەی بەلکەیتی بوو بە بەشێک لە ناوچەی ئازادکراوی شۆڕشی ئەیلول. هەرچەندە ناوبەناو بەکرێگیراوانی چەکدار لە چەند ناوچەیەکی جیاوازدا دەرکەوتن، بەتایبەتی لە شاخەکانی دەوروبەری چیای هێلگورد، بە مەبەستی ئاژاوەگێڕی، بەڵام بە خێرایی بڵاوەپێکراوی و لە لایەن هێزی پێشمەرگەوە لە ناوچەکە دەرکران.

ئەم شەڕە لە کۆتاییەکانی بەهاری ساڵی ١٩٦٩ لە گوندەکانی قەردز و قەرزور لە دەشتی هەولێر لە نێوان هێزی پێشمەرگەی دەشتی هەولێر و میلیشیاکانی سەر بە حکومەت ڕوویدا. هێزەکانی پێشمەرگە توانیان شکست بە میلیشیاکان بهێنن و زیانێکی زۆریان لە ژیان و کەرەستە و کەلوپەلەکان بگەیەنن و لە ناوچەکە دەریان بکەن، لەکاتێکدا خۆیان تەنها زیانێکی کەمیان بەرکەوتووە.

لە زنجیرە شەڕ و چیرۆکەکانی شۆڕشی ئەیلولدا، شەڕی دەروازەی زاخۆ وەک خەریکبوونێکی بەرچاو دەردەکەوێ کە هەماهەنگییەکی نزیک لە نێوان ڕێکخراوەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان لەناو سوپای عێراق و گەیاندنی زانیاری بە فەرماندەکانی پێشمەرگە نیشان دا.

لەکاتێکدا حکومەتی ئێران توانی بە هێرشکردنە سەر کۆماری کوردستان کۆنتڕۆڵ بکاتەوە، مەلا مستەفا بارزانی و هێزەکانی هەوڵیان دەدا لە ڕێگەی خاکی ئێرانەوە هەڵبێن و جارێکی دیکە بگەڕێنەوە ناوچەکانی خۆیان لە کوردستانی عێراق...

شەڕی سینجان یەکێک بوو لەو شەڕانەی کە لە دوای ڕووخانی کۆماری کوردستان و پاشەکشەی بارزانیەکان بۆ ناوچە سنوورییەکانی نێوان ئێران و عێراق سەریهەڵدا...

دوابەدوای شەڕەکانی قەراوێ و مامەشا لە نێوان هێزی پێشمەرگەی کۆماری کوردستان و سوپای ئێران، دەبینین کە هێزەکانی ئێران ناچار بوون هێزەکانیان لە ناوچەکەدا ڕێکبخەنەوە و پلانێکی گونجاو دابڕێژن.

لە چوارچێوەی ئەو شەڕانەی کە لە سەردەمی کۆماری کوردستان لە نێوان هێزی پێشمەرگەی کۆمار و سوپای ئێراندا ڕوویدا، شەڕی گوندی مەلا شێخ هەبوو...

یەکێک لەو شەڕانەی کە هێزەکانی پێشمەرگەی کۆماری کوردستان لە دژی سوپای ئێران ئەنجامیاندا. ئەم شەڕە لە گوندی قوڵتە ڕوویدا. ژمارەی سەربازانی سوپای ئێران لەوێ پێنج سەد بوو، لە کاتێکدا ژمارەی پێشمەرگە لە بیست کەس لە هێزەکانی مەهاباد و چەکدارانی ناوچەکانی گۆرکی، دیوی سەردەشت و سویسنی پێکهاتبوو. جگە لەم هێزە، مستەفا خۆشناو لە هێزەکانی بارزانیش بەشداری شەڕی...

ئەمە ئۆپەراسیۆنێکی هێزی پێشمەرگەی کوردستانە لە نزیک گوندی بانە سور لە دەوروبەری دهۆک لە دەڤەری بادینان، کە هێزێکی پێشمەرگەی سەر بە ڕێکخراوی ڕینگباران بۆسەیەکیان لەسەر ڕێگای سەرەکی بەرەو مانگێشکی داناوە. ئۆتۆمبێلێکی سەر بە چەکدارە بەکرێگیراوەکان کەوتە بۆسەیەکەوە، دەستی بەسەردا گیرا و لە ماوەیەکی کورتدا سەرجەم سەرنشینەکانی کوژران و سەرجەم چەکەکانیان بردران.

دوای ئەوەی بارزانیەکان هاتنە ئێران و کۆماری کوردستانیان لە شاری مەهاباد دامەزراند، ئەو کۆمارە تازەپێگەیشتووە ڕووبەڕووی کۆمەڵێک کێشە و ئاستەنگ بووەوە، گرنگترینیان ئەو شەڕانە بوون کە لە نێوان پێشمەرگەی کۆماری کوردستان و سوپای ئێران و عەشیرەتە دژبەرەکانی کوردستان ڕوویاندا.

شەوی ٢١ی ئازاری ١٩٤٧، یەکەم ڕۆژی نەورۆز (١٣٢٦ی کۆچی)، کۆمەڵێک لە هێزی پێشمەرگەی بارزانی بە سەرۆکایەتی سلێمان بەگ دەرگەلی، زارار بەگ دەرگەلی، عەلی ئاغا خەیرزوکی، مەلکۆ زیرۆ، مەلا شین و چەند فەرماندەیەکی دیکەی پێشمەرگەی بارزانی بڕیاریاندا هێرش بکەنە سەر بنکەی سەربازیی ئێران لە قەرنی.

کاتێک کۆماری کوردستان لە ساڵی ١٩٤٦ دامەزرا، دەبینین ئەم کۆمارە کوردە لە لایەن ئێران و هاوپەیمانەکانی وەک بەریتانیا و ئەمریکا کە ئەوکات لە ئێران بوون بە هۆی شەڕی جیهانی دووەمەوە ڕووبەڕووی کۆمەڵێک کێشە و ئاستەنگ بووەوە.