Sedemên lidarxistina konferansê
Piştî ku rewş li Iraqê guherî, têkiliyên di navbera serokatiya Kurd û Serokê Komara Iraqê Ebdulkerîm Qasim de xirab bûn û di 11ê Îlona 1961an de we biryara destpêkirina Şoreşa Neteweyî ya Îlonê li dijî zilma hikûmetê da.
Bi destpêkirina şoreşê re, xebata partî û rêxistinî careke din bi awayekî veşartî dest pê kir û çalakî bi dizî berdewam kirin. Hikûmeta Iraqê dest bi derxistin û girtina endamên Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) kir û di nav girtinan de endamên Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê bi berfirehî hatin girtin, nemaze yên ku li zanîngehên Bexdayê û başûrê Iraqê dixwend.
Di vê heyamê de, hejmareke mezin ji endamên Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê, ji serokatiya rêxistinê heta bi jêr, tevlî şoreşê bûn û çûn çiyayên Kurdistanê.
Rêveberiya konferansê
Ji ber girtin û şehadeta hin rêber û endamên wê di Adara 1962an de, û ji bo ji nû ve rêxistinkirin û nirxandina rewşa ku li ser rêxistinê hatibû ferzkirin, Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê li Bexdayê konferansek veşartî li dar xist û çend biryar derxistin. Di nav biryarên konferansê de piştgirî ji bo Şoreşa Îlonê Baldarî li ser pirsgirêkên pîşeyî û akademîk ên xwendekarên Kurdistanê hat dayîn, li wir Heyder Hemze wekî sekreter têkoşîna xwe di nav refên Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê de domand, û sekreteryayek nû ji hêla delegeyên konferansê ve wiha hat hilbijartin:
1- Sûrûr Kaka Hama
2- Memûn El-Debbax
3- Ehmed Şerîf, ji bo te
4- Hayder Hamza
5- Fuad Mela Mehmûd
6- Adel Nasser
7- Tayeb Cebbar Berwarî
8- Hekmet Xanqînî.
Biryarên herî girîng ên konferansê piştgirîkirina şoreşa Kurdî û rêberê wê û pêşkêşkirina her alîkariyek gengaz ji hêzên Pêşmerge re; organîzekirina xwendekarên nû yên ku tevlî refên şoreşê dibin; û teşwîqkirina beşdarbûna xwendekarên Kurd di rêxistinên pîşeyî û akademîk de bûn.
Çavkanî û jêrenot:
1- Irfan Ezîz Ezîz, Kangaroo and Kanafakani, Kiti Qutabyani, Kurdistan, Chapi, (Hawler-Chakhani) ڕۆژهەڵات-2012), no. 35.
*- Ez ê konferansekê li dar bixim, telefonek di odeya min de hebe, û ez ê konferansekê li ser telefona xwe li dar bixim. Li Fransayê, li Kurdistanê lêkolînek heye, ku ew bi Erebî û Îngilîzî hatiye nivîsandin. Mecîd Hesen Elî, Tevgera Xwendekarên Kurd li Iraqê (1926-1970), Teza Masterê/Zanîngeha El-Seladîn li Erbîlê 2008, Weşanxaneya Spears, (Holler - Weşanxaneya Hacî Haşem), r. 146.
2- Ew ji bo te mirovekî hêja ye. Ew pir bi rûmet û dilovan e. Ew ji te re pir dilovan bû. Nohhhhhhhk, Bahrkhihhkhem, Chaphihhkhem, (Holler-Chapakhani-Richhh-ehat - 2016), hejmar 105.
3- Sasan Aouni, Wezareta Karên Derve û Teknolojiyê ya Kurdistanê, (Wezareta Karên Derve ya Holler-Chapkhani - 1998), hejmar 23; Mecîd Hesen Alî, çavkaniya berê, r. 146.
