Mahmud Kawani komutasındaki ve yardımcısı Hurşid Şere yönetimindeki bir Peşmerge gücü, Hamilton yolu üzerindeki Bersirin köyü yakınlarında bulunan Piruswan köyünün doğusundaki Sirini Dağı'nın yamaçlarında, Kospi Spi'de konuşlanmıştı. Amaçları, hükümet ordusunun Rewanduz üzerinden Balakayeti'ye yönelik herhangi bir saldırı ihtimaline karşı koymaktı; çünkü bölgede, özellikle Rayat kışlasının kuşatılması sırasında, Irak ordusu kışla üzerindeki kuşatmayı kırmak için Balakayeti'ye büyük bir saldırı düzenlemiş, ancak Peşmergeler tarafından bozguna uğratılmış ve bir askeri tabur tamamen imha edilmişti.
O savaştan sonra Irak ordusu bir daha bu yoldan bölgeye saldıramadı ancak Bersirin köyü ve Kospi Spi yakınlarına bir askeri bölük ve birkaç paralı asker (cahş) karakolu yerleştirdiler. Irak ordusunun karakolları ve paralı askerlerin karşısında mevzilenen Peşmerge gücünün sayısı 20 kişiydi. Belirtmek gerekir ki, bu paralı askerler, Azizxan ve Cibo adında iki lideri olan Şeyh Zeyto'ya bağlıydılar. Devrimle ilişkileri vardı ve bu nedenle çoğu zaman Peşmergelere erzak, yiyecek ve mermi desteği sağlıyorlardı.
Bir gün, Bersirin köyünün karşısındaki Irak ordusu kışlasına bakan Sirini Dağı'ndaki Peşmerge mevzilerinden birinde, askerler öğle yemeği yerken, Peşmergeler büyük bir kaya parçasını aşağı yuvarladılar. Kaya kışlanın içine düşüp yemek tencere ve tepsilerine çarptı. Askerler kaçıp bölgeyi terk ettiler ve ertesi gün kışlayı tamamen boşalttılar.
31 Temmuz 1962 tarihinde Peşmerge gücü, hükümetin mevzilerine saldırmayı planladığına dair haber aldı. Bu haber 2 Ağustos 1962 tarihinde, sabah saat 5'de doğrulandı ve saldırı başladı. Peşmergeler savunma hazırlıklarını yapmışlardı ve birkaç kola ayrılmışlardı. Görünüşe göre Şeyh Zeyto'nun paralı askerleriyle olan ilişkileri nedeniyle, bu cephede herhangi bir tehlike görmüyorlardı.
Bir raporda, Irak ordusuna ait bir mevzinin Peşmergeler tarafından kuşatıldığı ve hükümetin bu saldırıyla onları kurtarmayı amaçladığı belirtilmektedir. Bunun için İzzet Süleyman Beg'den o bölgeye askeri bir operasyon yapmasını istemişlerdi çünkü adamları cesur ve zeki olarak bilinmekteydi. Aynı rapor, bu durumun o dönemde devrim saflarından ayrılarak hükümetle ilişki kuran Kerim Xan Bradosti için, hükümetin güvenini kazanmak adına bu savaşa katılması için bir fırsat doğurduğunu da ortaya koymaktadır.
Başlangıçta, her zaman olduğu gibi, savaş planı gereği saldırı, topçu ve savaş uçaklarıyla mevzilerin ağır bombardımanıyla başladı. Ardından ordu ve paralı askerler üç koldan Peşmergelere saldırdı. Aynı günün öğleden sonra saat 3'a kadar ordu ve paralı askerler saldırılarına devam ettiler, Peşmergeler ise savunmadaydı ancak giderek mühimmatları azalıyordu.
Anlaşılan ordu ve paralı askerler (cahş) durumu fark etmişlerdi, bu yüzden bayraklarını dikecekleri tepenin zirvesine ilerlemek ve Peşmergelere karşı zafer ilan etmek istediler. Peşmergeler tepeye ulaşana kadar onları pusuya düşürmeyi beklediler. Bayrağı dikmeye çalıştıkları sırada onlara saldırdılar, birkaç paralı askeri vurdular ve silah ve mühimmatlarına el koyarak bir miktar mermi ve mühimmat sağladılar. Ardından karşı saldırıya geçtiler ve paralı askerlerle Iraklı askerleri bozguna uğratarak kaçmaya zorladılar. Peşmergeler, onları geldikleri yere kadar geri çekilmeye zorlayana kadar takip ettiler.
Savaş 14 saat sürdükten sonra Peşmerge, ordu ve paralı askerlere karşı zaferini ilan etti. 12 asker ve 4 paralı askerin cesedi savaş alanında kaldı. İki Peşmerge de şehit düştü ve şehit oldukları yerde defnedildiler; bugün bile mezarları aynı yerde durmaktadır.
Peşmergelerin bu savaştaki ganimeti 10 İngiliz tüfeği, bir Bren makineli tüfeği, bir telsiz cihazı ve bir dürbünden oluşuyordu.
Kaynaklar:1- Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi, Üçüncü Cilt, Birinci Bölüm, Eylül Devrimi 1961-1975, Birinci Baskı 2004.
2- Hurşid Şere, Mücadele ve Kan, Peşmerge Mücadelesi Yıllarına Dair Anılar, Üçüncü Baskı, Erbil, 2015.
3- Gazi Adil Gerdi, Barzani Yolunda Bir Peşmerge Hacı Biroxi, Birinci Cilt İkinci Baskı, Türkiye, 2021.
4- İsmail Gundejori, Balakayeti'de Eylül Devrimi, Rojhilat Yayınevi, Birinci Baskı, 2018.
5- Zerar Süleyman Beg Dergeli, 1943-1977 Yıllarındaki Anılarım.