

Ansîklopediya Partiya Demokrat a Kurdistanê
Loading

Temenek ji bo welat
Ehmed Bêdaw
Beşa duyem li ser nîqaşên teorîk e û ji pêşgotinekê, du mijaran û kurteyan pêk tê. Mîhwerê yekem ji realîzmê ber bi hevsengiya hêzên giştî, navneteweyîkirina pirsgirêkên olî û neteweyî, xweseriya hêzên herêmî ji bo çareserkirina pirsgirêkên ewlehiya herêmî, hevsengiya hêzên giştî wekî perspektîfekî bihêz ji bo analîzkirina welatên cîhana sêyem, hevsengiyek giştî ye. Mîhwerê duyem ê vê beşê neteweperestî, siyasîkirina pirsgirêka neteweyî, veguherandina neteweyê bo çalakiyeke Siyasetmedar, hevsengiya giştî û xetereyeke nû nîqaş dike.
Beşa sêyem a vê pirtûkê analîza qada ewlehiyê ya Rojhilata Navîn dihewîne, ku pêşgotinek û çend gotar û kurteyan dihewîne. Mijarên vê beşê taybetmendiyên herêma Rojhilata Navîn, xwezaya ewlehiya herêmî û civata ewlehiyê û modela ewlehiya herêmî, analîza civata ewlehiyê ya Rojhilata Navîn wekî analîzeke herêmî, xwendineke rexneyî ya ewlehiyê, analîza sîstema ewlehiyê li Rojhilata Navîn, û çawaniya tevlêkirina bi bandor a sîstema herêmî ya Rojhilata Navîn di avahiya sîstema navneteweyî de - nîqaşa avakirina sîstema navneteweyî û bandora wê li ser herêma Rojhilata Navîn, sîstema yek-qutbî û encamên 11ê Îlonê li ser Rojhilata Navîn, siyaseta hevsengiya deryayî, di navbera nasname û ewlehiyê de û analîza ewlehiyê ya nasnameyên neteweyî li Rojhilata Navîn, û polenkirina neteweyî li Rojhilata Navîn û pêşkêşkirina çarçoveyeke zelal ji bo pênaseya neteweyî, pirsgirêka nasnameyê li Rojhilata Navîn li ser asta neteweyî û herêmî û li Rojhilata Navîn li ser asta analîza binyadî û asta analîza navneteweyî, nasname û ewlehî teşe digirin û analîza ewlehiya xwe û yê din û nasname û ewlehî.
Beşa çarem dîroka guhertinên Siyasetmedar li Herêma Kurdistanê ji 1920 heta 2017an nîqaş dike û ji pêşgotinekê û çend mijaran û kurteyekê pêk tê. Mijar ev in: avakirina dewleta Îraq, derketina serokên Kurd û destpêka têkoşîna ji bo serxwebûnê. Mirina Feysel û demsala nû ya tevgera cudaxwaz, derketina serokatiya Kurdistanê, derbeya Ebdulkerîm Qasim di 14ê Tîrmehê de, şoreşa Îraqê, neteweperestên Ereb û çarenivîsa têkoşîna Kurdî, desthilatdariya Partî ya Beis û guhertina pirsgirêka Kurdistanê, peymana 11ê Adarê û naskirina fermî ya xweseriya Kurdistanê, şerê Îraq û Îranê, şerê di navbera Îraq û Kuwêtê de û destpêka veguherînên jeopolîtîk ber bi herêmeke xweser ve û dagirkirina Îraqê ji aliyê Amerîkayê ve û pêkanîna xewna serxwebûna Kurdistanê, derketina DAIŞê, hejandina Îraqê, amadekarî ji bo serxwebûna Kurdistanê û referanduma 25ê Îlona 2017an.
Beşa pêncem a vê pirtûkê pêşgotinek û çend mijar û kurteyekê li ser encamên serxwebûna Herêma Kurdistanê li ser Barûdox a ewlehiyê li Rojhilata Navîn dihewîne. Gotarên li ser sînorên navneteweyî, Kurdî, Îraqî û jeopolîtîk ên ji bo serxwebûna Kurdistanê, lêgerîna li nasnameya neteweyî ya Kurdî û serxwebûnê, xwe-piştgirîya aborî û serxwebûna aborî, hêzeke Serbaz a yekgirtî, serbixwe û stratejîk, pirsgirêka serokatiya navxweyî ya Kurdî, kesayetî û daxwaza serokatiya Kurdistanê, serkeftina Kurdî di warê dîplomasî û siyaseta derve de, guhertina dewletê li Îraqê, analîza asta kombûna navxweyî, pêkhateya federal a Îraqê, guhertinên navneteweyî, raya ewlehiya navxweyî ya welatên cîran li ser serxwebûnê, pêşbaziya herêmî di navbera welatên cîran de, helwesta hêzên navneteweyî li ser serxwebûna Kurdistanê, rewayiya navneteweyî ya mafê çarenivîsê derbarê biryarên parastina sînor û operasyon û rêyên ber bi serxwebûnê ve di rewşa şer de; encam û bandorên çarçoveya ewlehiyê li Rojhilata Navîn û pirsgirêka koçberiyê û berdewamiya tundûtûjiyê li Rojhilata Navîn, rêya ber bi serxwebûnê ve bi rêya mekanîzmayên aştiyane, encam û bertekên welatên Ereb, opozisyona Îslamî, aktorên Ereb ên ne-dewletî, bandora jeopolîtîk, bandora derûnî li ser aktorên navneteweyî, derketin û damezrandina modelên çandî yên beşdarbûyî li welatên cîran.