

Ansîklopediya Partiya Demokrat a Kurdistanê
Loading

Encamên serxwebûna Herêma Kurdistanê li ser ewlehiya herêmî
Husên Îhsanî
Ji pêşgotin, sê beş û pêvekekê pêk tê. Beşa yekem a pirtûkê dîrokeke kurt a Balekayetî beriya Sala 1962 û derketina Şoreşa Eylûlê pêşkêş dike û çar mijaran dihewîne ku behsa eslê navê Balek, cihê erdnîgarî yê Balekayetî, navkirina herêm û eşîrê bi (Balek), û aliyên îdarî û pêkhateya eşîrî ya herêmê dikin. Rola û helwesta xelkê Balekayetî di bûyer û pêşveçûnên ku herêmê di dema Şerê Cîhanî yê Yekem (1914-1918) û desthilatdariya Brîtanî û vegera Tirkan bo herêmê careke din û beşdariya wan di hikûmeta Îraqê de dîtin. Herwiha behsa şoreşên Kurdî piştî Şerê Cîhanî yê Yekem Sala 1962 dike.
Beşa duyem behsa bûyerên destpêkê yên şoreşê li Balekayetî û rizgarkirina wê û veguherîna wê bo Baregeh fermandariya Şoreşa Eylûlê dike û ji çar mijaran pêk tê: Balekayetî di navbera hin eşîrên Kurd û hikûmeta Îraqê de û serhildana xelkê herêmê di destpêka Şoreşa Eylûlê de. Helwesta artêş û kirêgirtiyan piştî têkçûna serhildana Balekayetî heta rizgarkirina wê Sala 1962, rizgarkirina Balekayetî di Sala 1962 û girîngtirîn tevgerên Serbaz ji bo rizgarkirina herêmê, û hebûna herêmê wekî baregeheke fermandariyê ji bo Şoreşa Eylûlê û girîngtirîn sedemên ku bûne sedema hilbijartina herêmê û baregehên Siyasetmedar û Serbaz û xizmetguzariyên şoreşê li herêma Balekayetî. Beşa sêyem behsa cihê Balekayetî û rola xelkê wê di şoreşê de û bandorên şoreşê li ser herêmê dike û ji pênc mijaran pêk tê ku behsa helwesta Siyasetmedar û Serbaz û aborî di navbera Salên 1961-1975 de dikin, pêşwazîkirin û alîkarî û wekî Pêşmerge, ew kar dike li ser Barûdox sivîlan di dema şoreşê de û bandora wê li ser herêmê.