شەڕی گوندی مەکلاوە

له‌ دوای ڕوودانی هه‌ر دوو شه‌ڕه‌كانی قاراوه‌ و مامه‌شا كه‌ له‌ نێوان هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ی كۆماری كوردستان و سوپای ئێران ڕوویدا، ده‌بینین كه‌ هێزی ئێران ناچار ده‌بێت بۆ ئه‌وه‌ی هێزه‌كانی خۆی له‌ ناوچه‌كه‌ ڕێك بخاته‌وه‌ و پلانێكی گونجاو دابڕێژێت....


له‌ دوای ڕوودانی هه‌ر دوو شه‌ڕه‌كانی قاراوه‌ و مامه‌شا كه‌ له‌ نێوان هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ی كۆماری كوردستان و سوپای ئێران ڕوویدا، ده‌بینین كه‌ هێزی ئێران ناچار ده‌بێت بۆ ئه‌وه‌ی هێزه‌كانی خۆی له‌ ناوچه‌كه‌ ڕێك بخاته‌وه‌ و پلانێكی گونجاو دابڕێژێت بۆ شه‌ڕ و پێكدادانه‌كانی داهاتووی خۆیان له‌ گه‌ڵ  هێزی كۆماری كوردستان، ناچار بوون له‌ ئاستێكی باڵا سه‌ردانی ناوچه‌ی سه‌را بكه‌ن و له‌ گه‌ڵ قازی محه‌مه‌د و مستەفا بارزانی كۆ ببنه‌وه‌، هه‌رچه‌نده‌ كه‌ له ‌سه‌را له‌ نێوان قازی محه‌مه‌د و به‌رپرسانی كۆماری كوردستان و ژه‌نه‌راڵ ڕەزم ئارا په‌یمانێك ده‌به‌سترێت كه‌ هه‌ر دوو لا هێرش نه‌كه‌نه‌ سه‌ر یه‌كتر و كۆماریش ڕێگه‌‌ بدات ئازووقه‌ بۆ سه‌ربازگه‌ گه‌مارۆدراوه‌كان بڕوات، به‌ڵام له‌ دوای ماوه‌یه‌ك ده‌بینین له‌ گوندی مه‌كلاوه‌ كه‌ ده‌كه‌وێته‌ سه‌ر ڕێگای نێوان سه‌رده‌شت و بانه‌ له‌ یه‌كێك له‌و پۆستانه‌ی كه‌ پێشمه‌رگه‌كانی تیپی سه‌رده‌شت –بانه‌ به‌ فه‌رمانده‌یی كاك حه‌مه‌د مه‌ولوود بۆ چاودێری ئه‌و ڕێگایانه‌ دانرابوو، له‌ دوای چه‌ند مانگێك له‌ شه‌ڕی گوندی مه‌لا شێخ و دانوستاندنه‌كه‌ی گوندی سه‌را كه‌ له‌ لایه‌ن قازی محه‌مه‌د و ڕەزم ئارا واژۆ كرابوو، بۆ جارێكی دیكه‌ ئه‌و ڕێككه‌وتننامه‌یه‌ له‌ لایه‌ن هێزی ئێران پێشێل ده‌كرێت.ئه‌و شه‌ڕه‌ به‌و شێوه‌یه‌ ده‌ست پێ ده‌كات كه‌ ڕۆژێك چه‌ند پێشمه‌رگه‌ له‌ هێزی بارزانی بۆ كڕینی هه‌ندێك شتومه‌كی پێویست بۆ مه‌كلاوه‌ ده‌چوون و له‌ ڕێگا ده‌بینن كه‌ ستونێك له‌ هێزی سه‌ربازی ئێران به‌ پاڵپشتی چوار تانك و زریپۆش و ژماره‌یه‌ك ئوتۆمبێل كه‌ پڕبوون له‌ سه‌رباز و پڕ له‌ چه‌ك نیازیان هه‌یه‌ به‌ره‌و سه‌رده‌شت تێپه‌ڕن و ئازووقه‌ بۆ هێزه‌ گه‌مارۆدراوه‌كان ببه‌ن. 

بۆیه‌ هێزی پێشمه‌رگه‌ داوا له‌ سوپای ئێران ده‌كه‌ن ڕابوه‌ستن بۆ پشكنینی ئۆتۆمبێله‌كان، به‌ڵام ئێرانییه‌كان ڕاناوستن، بۆیه‌ ئه‌و كاره‌ ده‌بێته‌ هۆی دروستبوونی شه‌ڕێكی دیكه‌ و هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ی كۆمار به‌ فه‌رمانده‌یی حه‌مه‌د مه‌ولود كه‌ له‌ نێو گوندی مه‌كلاوه‌ بوون خۆیان ده‌گه‌یننه‌ هاوڕێیه‌كانیان و له‌ لایه‌كی دیكه‌یش عه‌قید به‌كر عه‌بدولكه‌ریم حه‌وێزی بۆ یارمه‌تیدانی هاوڕێیه‌كانیان ده‌ڕۆنه‌ مه‌كلاوه‌ و خودی به‌كر عه‌بدولكه‌ریم حه‌وێزی و ١٠٠ سواری گه‌ورك به‌ره‌و شوێنی شه‌ڕه‌كه‌ به‌ڕێده‌كه‌وێت بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن له‌ دوو لاوه‌ ئابلۆقه‌ی هێزه‌كه‌ی ئایروم بده‌ن، به‌ڵام پێش گه‌یشتنی ئه‌و هێزه‌ سوپای ئێران به‌ره‌و سه‌رده‌شت هه‌ڵدێن، به‌ گه‌یشتنی هێزی بارزانی و گه‌ورك بۆ مه‌كلاوه‌ ده‌بینن كه‌ ١٤ كه‌س له‌ خه‌ڵكی ئه‌و گونده‌ به‌ ده‌ستی سوپای ئێران كوژراو و بریندار بوونه و یه‌كێك له پێشمه‌رگه‌‌كانی حه‌مه‌د مه‌ولوودیش شه‌هید ده‌بێت، برینداره‌كانیش بۆ وه‌رگرتنی چاره‌سه‌ری سه‌ره‌تا بۆ مه‌هاباد و دوایی بۆ ته‌ورێز ڕه‌وانه‌ كران. له‌ ئه‌نجامی ئه‌و شه‌ڕه‌ هێزی پێشمه‌رگه‌ ئاگادار ده‌بن كه‌ سه‌ربازه‌كانی ئێران له‌گه‌ڵ ئه‌و خوارده‌مه‌نی و ئازووقه‌یه‌ كه‌ بۆ هێزه‌ گه‌مارۆدراوه‌كان ده‌یان برد ژماره‌یه‌كی زۆر چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نی و فیشه‌ك و تۆپێكیان شاردبووه‌ كه‌ ده‌یانویست له‌ په‌نای ئه‌و یارمه‌تیانه‌ بگه‌یننه‌ ده‌ستی هێزه‌ گه‌مارۆدراوه‌كان. بۆیه‌ ده‌بینین له‌ دوای ئه‌و شه‌ڕه‌ به‌ هۆی پابه‌ندنه‌بوونی هێزی سه‌ربازی سه‌رده‌شت به‌ به‌ڵێنه‌كانی خۆیان ئه‌و ڕێككه‌وتننامه‌یه‌ هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه‌. 


سه‌رچاوەکان:

١- عه‌قید به‌كر عه‌بدولكه‌ریم حه‌وێزی، گه‌شتێك به‌ كۆماری مه‌هاباد دا ، چاپی دووه‌م ، هه‌ولێر، ده‌زگای چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌ی ئاراس، ٢٠٠١.

٢- علاءالدین سجادی،شۆرشه‌كانی كورد،به‌غدا،چاپخانه‌ی مه‌عارف،١٩٥٩.


بابەتی پەیوەندیدار

داستانى دووەمى چياى زۆزك ١٩٧٤

داستانى دووەمى زۆزک لە ئەیلوولى ١٩٧٤ ڕوویدا، سوپاى عێراق بۆ دەستگرتن بەسەر چیاى زۆزک، بە پاڵپشتى تانک و تۆپ و فڕۆکەى جەنگى ژمارەیەک هێرشى گەورە و بەربڵاوى کردە سەر سەنگەرەکانى هێزى پێشمەرگە لە دامێن و بەرزاییەکانى چیاکە، دواى دەیان ڕۆژ لە شەڕ و پێکدادان و تێکشکاندنى چەند هێرشێک و پێگەیاندى زیانى زۆرى گیانى و ماددى بە سوپاى عێراق، توانیان لە تشرینى یەکەمى ١٩٧٤ دەستى بەسەردا بگرن.

زانیاری زیاتر

چالاکى پشت منجەل ١٩٨٢

چالاکى پشت منجەلان بۆسەیەکى پێشمەرگە بوو بۆ هێزە سەربازیەکانى سوپاى عێراق، لە شەوێکى کۆتاییەکانى پاییزى ١٩٨٢ لە چوارچێوەی خەباتی پارتیزانی شۆڕشی گوڵاندا، هێزێکى پێشمەرگەى کوردستان چوونە سەر ڕێگاى سەرەکى سۆران- چۆمان (ڕێگاى هاملتۆن) لە پشت منجەلان بۆسەیەکیان دانایەوە، ئۆتۆمبێلێکى سەربازى کە ژمارەیەکى زۆرى سەربازى هەڵگرتبوو کەوتە بۆسەکەوە، هێزەکەى پێشمەرگە ڕووبەڕووى بوونەوەو دایانە بەر دەستڕیژى گوللە، لە ئەنجامدا ئۆتۆمبێلەکەیان تێکشکاند و بە تەواوى سەربازەوە لە هەڵدێرى جاددەکەوە کەوتە خوارەوە...

زانیاری زیاتر

تۆپبارانى سەربازگەى سیدەکان ١٩٧٩

تۆپبارانى سەربازگەى سیدەکان چالاکیەکى پارتیزانى بوو لە لایەن یەکێک لە مەفرەزەکانى پێشمەرگە بە فەرماندەى مەحمود شێخۆ، کە هەستان بە گواستنەوەى تۆپێکى ٥٧ملم لەگەڵ ژمارەیەک گوللە بۆ سەر بەرزاییەکى نزیک شارۆچکەى سیدەکان، ئێوارەیەکى پێش خۆر ئاوابوونی هاوینى ١٩٧٩ بۆ ماویەک تۆپبارانى سەربازگەیان کرد و ئاڵوزى و پشێویان خستە ناو سەربازگە و پاشان شوێنەکەیان جێ هێشت.

زانیاری زیاتر

بۆسەى گوندى مجێسەر ١٩٨٠

بۆسەى گوندى مجێسەر چالاکیەکى پارتیزانى هێزى پێشمەرگە بۆ لێدان و گەیاندنى زیان بە هێزە سەربازیەکانى سوپاى عێراق بوو، ئێوارەیەکى بەهارى ١٩٨٠ مەفرەزەیەکى پێشمەرگە خۆیان گەیاندە نزیگ گوندى مجێسەر لە دەڤەرى برادۆست سەر ڕێگاى سەرەکى بۆسەیان دانایەوە، هێرشیان کردە سەر ئۆتۆمبیلێکى سەربازى و تێکیان شکاند و تەواوى سەرنیشانیان کوشتن کە حەوت سەرباز بوون پێشمەرگەکانیش بێ زیان گەڕانەوەو شوێنەکەیان جێهێشت.

زانیاری زیاتر

شەڕى پردەکەى چۆمى دەرەدوینە لە تەمووزى ١٩٦٣

ئه‌و شەڕە لە سەر ڕێگاى نێوان مەیدان و دەربەندیخان لە کاتێکدا ڕوویدا، کە هێزى پێشمەرگە ویستى ڕێگا لە کاروانێکى سەربازى سوپاى عێراق بگرێت کە بە ڕێگاى جەلەولا- دەربەندیخان بەرەو بەغدا تێدەپەڕی، لە شەڕەکەدا سوپاى عێراق و چەکدارانى بەکرێگیراو زیانێکى گیانى زۆریان پێکەوت، کاروانە سەربازیەکەش ڕۆژی یەکەم نەیتوانى تێپەڕێ بەڵکو بۆ ڕۆژى دوایی دەرباز بوو.

زانیاری زیاتر