ژیاننامە
زێرۆ عەزیز حەمید ساڵی ١٩١٥ له گوندی ئهرگۆش سهر به ناحیهی شێروان مهزن له قهزای مێرگهسۆر له پارێزگای ههولێر لهدایكبووه، ساڵی ١٩٥٩ له گوندی ئهرگۆش كۆچی دوایی كردووه و ههر لهوێش بهخاك سپێردراوه.
خەباتنامە
ساڵی ١٩٤٣ پهیوهندی به ڕیزهكانی شۆڕشی دووهمی بارزان كردووه و له شهڕهكان بهشدار بووه، له ١٩ی ئابی ١٩٤٥ به فهرمانی دادگای عورفی سهربازی عێراقی دهست بهسهر گشت موڵك و ماڵه گواستراو و نهگواستراوهكانیدا گیراوه. له ١١ی تشرینی یهكهمی ١٩٤٥ له دوای نسكۆی شۆڕشی دووهمی بارزان لهگهڵ بنهمالهكهی ڕوودهكاته ڕۆژههڵاتی كوردستان، له ٣١ی ئاداری ١٩٤٦ له هێزی بارزان سهر به سوپای كۆماری دیموكراتی كوردستان له مههاباد خزمهتی پێشمهرگایهتی كردووه و له شهڕهكانی بهرهی سهقز له كۆماری دیموكراتی كوردستان بهشداری كردووه، لەو پێشمەرگانە بووە کە لە ١٩ی نیسانی ١٩٤٧ لە ڕێگاى (خواکوڕک و دەشتى بەرازگرەوە) بە خاکى کوردستانى باکووردا گەڕاوەتەوە ناوچەى شێروان و مزورى.
دواى گەڕانەوەیان، جەنەڕاڵ مستەفا بارزانی لە ٦ی ئایاری ١٩٤٧ لە گوندى ئەرگۆش کۆبوونەوەیەک بە هەڤاڵانى دەکات و سەرپشکیان دەکات لە مانەوە، یان چوون بەرەو یەکێتى سۆڤیەت، لەوێدا تەواوى هەڤاڵانى بڕیارى بەردەوامیدان و ڕۆیشتن بەرەو یەکێتى سۆڤیەت دەدەن، له ٢٣ی ئایاری ١٩٤٧ یاوەریى جەنەڕاڵ مستەفا بارزانی کردووە بهرهو یهكێتی سۆڤیەت و لە شەڕى گهلی قتور و شەڕى پردی ماكۆ بەشدارییکردووە و دواى سەختى و ماندووبوونێکى زۆر، لە ١٨ی حوزهیرانی ١٩٤٧ له ڕووباری ئاراس كه دهكهوێته سنووری نێوان ئێران و یهكێتی سۆڤیەت، بەرەو سۆڤیەت پەڕیوەتەوە.
دوای گەیشتنیان بە یەکێتی سۆڤیەت، لە ١٩ی حوزهیرانی ١٩٤٧ لهگهڵ گشت ههڤاڵانی لە شاری نهخچهوانی کۆماری ئازهربایجان بۆ ماوهی چل ڕۆژ له كۆمهڵگایهكی سهرئاوەڵا كه به تهلی دڕكاوی دهورەدرابوو، دانران و لهلایهن کۆمەڵێک سهربازهوە پاسهوانییان لێدهكرا و له ڕووی خۆراك و پۆشاك و هاتوچۆوە وهكو دیلی شهڕ مامهڵەیان لهگهڵدا كراوە. دواتر لهسهر بڕیاری حکومەتی سۆڤیەت بهسهر ناوچهكانی ئاغدام و لاچین و ئایولاخ و کەلبەجەر له كۆماری ئازهربایجان دابەشکران.
دوای شهش مانگ مانهوه له یهكێتی سۆڤیەت لهگهڵ سێ كهس له ههڤاڵانی بهناوهكانی ڕهشید عەزیز حەمید، خوستی سنجۆ خوستی (١٩٢٧-١٩٨٣) و جهم عهلی جهم گهڕاونهتهوه باشووری كوردستان، به هۆی بهشداریكردنی له ڕێڕهو بهرهو یهكێتی سۆڤیەت لهلایهن حكومهتی عێراق دهستگیر دهكرێت و حوكمی سێ ساڵ زیندانی بهسهری دا دهسهپێت.
سهرچاوهكان:
- ئەرشیفی دەستەی ئینسکلۆپیدیای پارتی دیموکراتی کوردستان.
- شهعبان عهلی شهعبان، ههندێك زانیاری سیاسی و مێژوویی، چاپی سێیهم، (ههولێر - چاپخانهی رۆژههلات - 2013ز).
- شهوكهت شێخ یهزدین، یۆبیلی زێڕینی پێشمهرگه، (پیرمام - چاپخانه خهبات - 1996ز).
- صالح یوسف صوفي، كرۆنۆلۆژیا كوردستانێ و جیهانێ، چاپا ئێكێ، بهرگێ دووێ، (دهۆك - چاپخانا پارێزگهها دهۆكێ - 2013ز).
- صالح یوسف صوفي، كرۆنۆلۆژیا كوردستانێ و جیهانێ، چاپا ئێكێ، بهرگێ سێ، (دهۆك - چاپخانا پارێزگهها دهۆكێ - 2013ز).
- كاروان محهمهد مهجید، بارزانییهكان له مههابادهوه بۆ سۆڤێت، چاپی یهكهم، (سلێمانی - چاپخانهی پهیوهند - 2011ز).
- له یاداشتی فهرماندهی شههید حهسۆ میرخان ژاژۆكی، 62 رۆژ لهگهڵ بارزانی دا چوونی بارزانییهكان بۆ یهكێتی سۆڤێت، چاپی یهكهم (ههولێر - چاپخانهی رۆشنبیری - 1997ز).
- مسعود بارزانی، بارزانی و بزوتنهوهی رزگاریخوازی كورد 1931 - 1958، (دهۆك - چاپخانهی خهبات - 1998ز).
- نهجهف قولی پسیان، له مهابادی خوێناوییهوه ههتا لێوارهكانی ئاراس، و. شهوكهت شێخ یهزدین، چاپی یهكهم، (پیرمام - یۆبیلی زێڕینی پارتی دیموكراتی كوردستان - 1996ز).
