Polîtîkayên dijminane yên hikûmeta Îraqê li hember Kurdistanê bi zelalî di kiryarên hêzên wê yên leşkerî û çeteyan de dihatin dîtin, yên ku bi berdewamî kampanyayên bi armanca jinavbirina gelê Kurd û wêrankirina gundên wan pêk dianîn. Tevî van taktîkên zordar, hêzên Pêşmerge bi berdewamî van operasyonên leşkerî têk dibirin û berxwedan û biryardarî nîşan didan. Ev rewş bi taybetî di sala 1987an de diyar bû, dema ku çalakiyên Pêşmerge li devera Badînanê gihîştin qonaxeke berfirehtir û tundtir. Acizkirina wan a berdewam a hêzên hikûmetê bû sedema rewşeke şer a bêrawestan.
Di sibehê 5ê gulana 1987an de, êrîşeke mezin a Pêşmerge li dijî baregeha Fuja 111 a Xefîfê li Derelukê, ku nahiyeyeke Amediyê ye, hat destpêkirin. Di operasyonê de yekîneyên Pêşmerge yên Lîjneya Navçeyê ya Amediyê, sê komên Lîjneya Navçeyê ya Gulanê, du ji şaxê yekê, û hêzeke neteweyî di bin fermandariya Dr. Roj Nûrî Şawês, Kolonel Elî û Seyîd Salih de beşdar bûn. Şêwirmendê fujê, Şêx Nûrî Barzanî, jî di dema şer de amade bû.
Piştî rûbirûbûneke dijwar û xwînî, Pêşmerge karî baregeha fujê û herwiha 81 cihên stratejîk ên derdora wê bigire. Vê operasyonê derbeyeke mezin li artêşa Îraqê da û serdestiya stratejîk a Pêşmerge li deverê zêdetir kir ([3]).
Di dirêjahiya vê operasyonê de, hêzên Pêşmerge ziyanên mezin dîtin, 38 şervan şehîd bûn û zêdetirî 40 kes dîl ketin. Di nav kesên ku ji aliyê Pêşmerge ve hatin girtin de, Efserê Yekê Ebdulhemîd Xetab Ebdullah, fermandarê rejîmê, sê leşker, efserê cîgir û sî çete (caş) hebûn. Herwiha, şazdeh çeteyên din bi dilxwazî xwe radestî hêzên Pêşmerge kirin.
Hêzên hikûmetê di şer de ziyanên mezin dîtin. Pêşmerge wesayiteke zirxî û neh wesayitên leşkerî têk birin û cebilxane û alavên mezin bi dest xistin. Di nav wan de 200 tivingên Kalaşnîkov, RPG, moşeka 82mm, topa dij-balafirê ya 5.14mm, çekê Grînov, çardeh amûrên ragihandinê yên bêtêl û hejmareke mezin a cebilxaneyên topan û RPG hebûn. Van çavkaniyan cebilxaneya Pêşmerge gelek bihêz kir û serkeftineke yekalîker li dijî artêşa Îraqê bû.
Piştî bidawîbûna êrîşa Pêşmerge di saet 1ê piştî nîvro ya wê rojê de, balafirên şer ên Îraqê kampanyayeke bombebaranê ya tolhildanê dest pê kirin ku baregeh û navendên Pêşmerge armanc girtin. Di nav topbaranê de, hêzên berevaniya hewayî yên Pêşmerge karîn bi moşeka San-7 balafireke helîkopter bixin xwarê. Heft leşkerên di helîkopterê de ji aliyê Pêşmerge ve hatin girtin, di nav wan de kolonelê hewayî bi navê Hemîd Seîd û pîlotê sereke, Efserê Yekê Nizar Ednan hebûn. Ev serkeftina mezin moralê hêzên Pêşmerge gelek bilind kir.
Êrîş, lê belê, bê mesref nebû. Pêşmerge qurbaniyan dan, şervanek şehîd bû û sêyên din birîndar bûn.
Hêjayî gotinê ye ku topavêjiya şoreşgerî roleke mezin di operasyonê de lîst, baregeh û navendên artêşa Îraqê û hêzên hikûmetê di dema şer de topbaran kirin. Herwiha, encamên êrîşê moral û yekîtiya hêzên Pêşmerge ronî kirin. Di 6ê gulana 1987an de, rojek piştî êrîşa serkeftî ya Pêşmerge bo ser hêzên Îraqê, Serok Mesûd Barzanî, serokê Şoreşa Kurdistanê, bi xwe bi rêya ragihandina bêtêlê bi berpirsên Pêşmerge yên li Çiyayê Garê re têkilî danî. Wî pîrozbahî li wan kir ji bo serkeftina wan a mezin.
Çavkanî:[1] - https://ckb.wikipedia.org
[2] - هۆژین مەسعود سەرنى، شورەشا ئیلونێ ل دەڤەرا بەهدینان 1061- 1975، چاپى یەکەم، 2018.
[3] - مهسعود بارزانی، بارزانی و بزوتنهوەی ڕزگاریخوازی كورد، بهرگی چوارەم، 1975-1990 شۆڕشی گوڵان، بهشی دووەم، چاپی یهكهم، چاپخانهی ڕوكسانا، 2021.