Di Kanûna Pêşîn a 1988an de, li şaxa yekem a Partiya Dêmokrata Kurdistanê (PDK) li herêma Badînanê civîneke ji bo gotûbêjkirina stratejiyekê bi serpereştiya Remzî Şaban, berpirsê şaxê, ligel serokên komîteyên Amedî, Şêxan, Zaxo, Gulan, Duhok û Akrê pêk hat. Di vê heyamê de, Serok Mesûd Barzanî serokê şoreşê li şaxa yekem bû. Di dema civînê de, nêrînên cuda hatin guhertin ji bo biryardana li ser cihê operasyonê. Li gorî hestên serdest, Dereluk û Şêladizê wekî armancên sereke yên êrîşê hatin destnîşankirin. Herwiha, hêjayî gotinê ye ku Hêzên Pêşmerge di dema Şoreşa Gulanê de li ser şax, herêm û rêxistinan hatibûn avakirin.
Stratejiya êrîşê hewlên hevaheng ên Hêzên Pêşmerge yên ji her şeş herêman, ligel hêzeke taybet a şaxê, bi destpêkirina êrîşeke du-alî dihewand. Koma yekem armanc kir ku Derelukê bike hedef, ku li wir du fujên çeteyan (caş) hatibûn bicihkirin, di heman demê de rêya sereke ya ber bi Derelukê ve hat birîn. Herwiha, koma duyem diviyabû êrîşî xalên kontrolê yên dijmin li Nizarê Derelukê û Deşta Zê li herêma Akrê bikira, ku li wir 20 xalên kontrolê yên dijmin serweriya alayên çekdar ên li Derelukê dikirin ji bo parastina wan. Zêdetir, civaka Şêladizê, wekî navendek ji bo çeteyan, diviyabû bihata bombebarankirin da ku bala wan were kişandin.
Remzî Şaban, Şukrî Nerwayî û Temer Koçer pêşengiya koma yekem kirin û fermandariya hêzên Amedî, Gulan û Zaxoyê girtin ser xwe. Ji aliyê din ve, Şîmal Zêbarî ligel serokê herêm û rêxistinan fermandariya koma duyem girt ser xwe û berpirsiyariya hêzên Şêxan, Akrê û Duhokê radestî wan kir.
Li gorî rêkeftina hatî plankirin, di şeva 11-12ê Kanûna Pêşîn a 1988an de, Hêzên Pêşmergeyên Kurdistanê êrîşeke girîng li ser cih, xalên kontrolê û navendên rejîma Be'sê destpê kirin. Di vê operasyonê de, Hêzên Pêşmerge bi girtina 112 cih û baregehên ku di destê hêzên hikûmetê de bûn li Nizar, Serê Qolke, Kanê, Dereluk û Şêladizê, serkeftinên girîng bi dest xistin û ziyaneke mezin gihandin hêzên Îraqî. Piştî bi serkeftî kontrolkirina deverên derdorê, Hêzên Pêşmerge bi pêşveçûna ber bi dilê bajarokê Derelukê û bi serkeftî girtina wê, pêşveçûneke girîng pêk anîn.
Pêşmerge niha xwedî kontrola tam a hemû saziyên sereke yên di nav bajarok de bûn, di nav de navenda fuja Ehmed Kalhî Rêkanî û Elî Abo, yê ku di nav komên çeteyan de xwedî cihekî diyar bû. Herwiha, wan kontrola navenda Partiya Be'sê, rêxistina ewlehî û îstixbaratê, qereqola polîsan a herêmî û ofîsa qeymeqamiyê girtin destê xwe. Tevî hin berxwedanên ji aliyê çeteyên saziya îstixbaratê ve, berevaniya wan bêencam bû û wan nikarîbû ji bo demek dirêj kontrolê biparêzin.
Di tevahiya zivistana dijwar de, pevçûn heta 13ê vê mehê berdewam kir, dema ku Pêşmerge bi serkeftî kontrola tam a Derelukê bi dest xist. Ev serkeftin bû sedem ku Pêşmerge desthilatdariya li ser hemû sazîyên hikûmetê yên li herêmê bi dest bixe, di nav de her du pira ku Amedî û Dereluk - Şêladizê bi hev ve girêdidin.
Di 14ê Kanûna Pêşîn a 1988an de, li ber çavê berfbarîna zêde û gelek astengiyan, biryar hat dayîn ku vekişin û stratejiyeke leşkerî ya berfireh deynin ji bo bi bandor bersivdana her êrîşeke berevajî ya potansiyel. Herwiha, wan di dema vekişînê de bi awayekî stratejîk cihên girîng girtin.
Encama Şer
Pêşmerge kontrola çar alayan ligel navendên Elî Abo, Mihemed Kalhê Rêkanî û Kazim Omer Xan bi dest xist. Zêdetirî 550 şervanên hikûmetê hatin girtin, di heman demê de zêdetirî 200 leşker û hejmareke girîng a şervanan jiyana xwe ji dest dan. Li Derelukê, 53 endamên saziyên ewlehî û îstixbarata Be'sî hatin jinavbirin. Herwiha, 17 wesayîtên leşkerî hatin têkbirin û Pêşmerge bi serkeftî zêdetirî pênc êrîşên hêzên hikûmetê pûç kirin. Mixabin, Hêzên Pêşmerge di vê şerê dijwar de şîna 12 şehîdan û 27 birîndaran girtin.
Destkeftiyên Şoreşê
Serkeftinên şoreşê girtina 2 wesayîtên zirxî, 3 çekên giran ên 14.5mm û 12.5mm, zêdetirî 1,000 kalaşnîkov, 47 çekên Brno, 10 BKC, 20 RPG 9 (RBK), gelek hawanên 60mm û 120mm û cûrbecûr alavên leşkerî û hevalbendiyan dihewand.
Bersiva Hikûmeta Îraqê:
Piştî êrîşê, hikûmetê bi helwesteke tund bersiv da û tedbîrên li dijî herêma bandorbûyî pêk anî. Van tedbîran sînordarkirina dabînkirina xwarinê ji bo gundan û bi berdewamî bombebarankirina wan bi bikaranîna topên dûravêj û balafiran dihewand.
Çavkanî:1- شیمال زێباری، هندە‌ك ڕاستیێن ڤه‌شارتی د شۆڕشا گولانێدا، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی ڕۆژهه‌ڵات، هه‌ولێر – 2015.
2-مه‌سعود بارزانی: بارزانی و بزوتنه‌وەی ڕزگاریخوازی كورد، به‌رگی چوار‌م، 1975-1990 شۆڕشی گوڵان، به‌شی دووەم، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی ڕوكسانا، 2021.
3-غازى عادل گەردی، پێمەرگەیەک لە خزمەت ڕێبازى بارزانیدا حەجى بیڕۆخى بەرگى دووەم، چاپى دووەم، تورکیا- 2021.