Di sala 1946an de, Mistefa Mihemed Ebdulrehman Huseyn Axa têkilî bi Partiya Dêmokrata Kurdistanê (PDK) re danî. Û di sala 1964an de, di kongreya şeşemîn de, ew tevlî polîtburoyê Partiya Dêmokrata Kurdistanê (PDK) bû û di heman salê de tevlî encûmena serkirdayetiya Şoreşa Kurdistanê bû. Li Kurdistanê, ew di sala 1964an de gihîşt pileya sekreterê yekem ê Encûmena Serkirdayetiya Şoreşgerî ya Kurdistanê.

Jînenîgarî

Mistefa Mihemed Ebdulrehman Huseyn Axa, ku bi navê Mistefa Qeredaxî, Mistefa Heme Axa Ewrehman Axa, Salar, Salar Mistefa Qeredaxî jî tê naskirin. Ew di sala 1921ê de li Silêmaniyê ji dayik bûye. Ew çûn Qelçolanê ku paytexta împeratoriya Baban bû, û desthilatdariya herêma Qeredaxê ji aliyê mîrên Baban ve ji wan re hat dayîn, lewra navên wan bi vê ve girêdayî ne. Wî xwendina xwe ya seretayî û navîn li Qeredaxê qedand. Di sala 1943an de, wî lîse li Silêmaniyê qedand. Wekî din, di sala 1944an de, ew wekî karkerê peymanî li Ofîsa Çandiniyê ya Silêmaniyê hat xebitandin. Dûv re di sala 1945an de, ew di beşa hiqûqê ya Koleja Hiqûqê ya Bexdayê de hat qebûlkirin, lê wî zû dev jê berda û çû Beyrûta paytexta Libnanê ji bo xwendinê. Di sala 1947an de, ew ji bo mebestên xwendinê çû Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê. Wekî din, di sala 1951ê de, wî bawernameya masterê di aboriyê de ji Zanîngeha Berkeley li San Francisco ya Kalîforniyayê wergirt. Her wiha, di sala 1952an de, wî bawernameya masterê di civaknasiyê de ji Zanîngeha San Francisco (Dewleta Kalîforniyayê) li Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê wergirt.

Ew di sala 1956an de ji Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê derket û vegeriya welatê xwe. Di sala 1956an de, ew wekî mamoste li Lîseya Bazirganiyê ya Bexdayê hat tayînkirin. Wekî din, di sala 1957an de, ew mamosteyê îngilîzî li Lîseya Silêmaniyê bû. Di sala 1958an de, bi navê Salar, wî pirtûkek bi navê Ziman Çawa Peyda Bû? nivîsand û wekî Salar Mistefa Qeredaxî, wî şanoyek bi navê Awat nivîsand. Ew di 16ê Çileya 1959an de wekî endamê desteya giştî ya Klûba Serkewtin li Bexdayê hat hilbijartin. Di sala 1973yan de, ew wekî penaber çû Romanyayê. Ew bi kurdî, erebî û îngilîzî baş diaxivî.    

Di 8ê Nîsana 2004an de, ew li Washington DC koça dawî kir. Termê wî bo Başûrê Kurdistanê hat veguhestin û li gorî wesiyeta wî, di 16ê Nîsana 2004an de li Girê Gomaz ê herêma Qeredaxê li parêzgeha Silêmaniyê hat veşartin.

Tomara Xizmetê

Di sala 1945an de, wî bi Komeleya Jiyanewey Kurd re têkilî danî, û di sala 1946an de, wî bi Partiya Dêmokrata Kurdistanê (PDK) re têkilî danî, her wiha, di sala 1953an de, wî bi Yekîtiya Ciwanên Demokrat a Kurdistanê û Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê re têkilî danî. Di 5ê Gulana 1955an de, bi biryareke şahane, ew wekî mamoste li polên dibistana navîn di pileya duyem a îdarî de hat damezrandin. Her wiha, di 10-16ê Tebaxa 1956an de, ew beşdarî yekem kongreya Komeleya Xwendekarên Kurd li Ewropayê (K.S.S.E) li Wiesbaden a Almanyayê bû. Wekî din, ew di sala 1959an de wekî yekem sekreter û rêveberê Beşa Têkiliyên Derve hat tayînkirin. Her wiha, di sala 1959an de, ew endamê desteya nivîskarên kovara Newrozê bû. Di sala 1960î de, ew delegeyê Kongreya Pêncem a Partiya Dêmokrata Kurdistanê (PDK) bû. Di sala 1960î de, wî du pirtûk li Bexda weşandin ku bi navên Çend Teoriyên Agahdariyê û Keçên Mîr bi navê xweparêzî Mcha bûn. Zêdetir, di sala 1960î de, ew wekî duyem sekreterê Balyozxaneya Îraqê li Lagosê hat tayînkirin. Di sala 1961ê de, ew konsulê Komara Îraqê li Çekoslovakyayê bû. Wî bi refên Yekîtiya Ciwanên Demokrat a Kurdistanê re têkilî danî. Di sala 1962an de, ew yekem sekreterê balyozxaneya Îraqê li Laosê bû. Di heman salê de, ew yekem sekreterê Balyozxaneya Îraqê li Nîjeryayê bû. Her wiha, bi daxwaza Serok Mistefa Barzanî di sala 1962an de, wî bi refên Pêşmerge re têkilî danî. Wekî din, di sala 1962an de, wî bi rêya Îranê stasyoneke radyoyê ji bo Şoreşa Îlonê anî. Di sala 1963an de, ew cîgirê fermandarê fujê yekem ê sektora Çemê Rezan bû. Her wiha, ew ji aliyê artêşa Îraqê ve wekî Ebû Çafna dihat naskirin. Di sala 1963an de, ew di têkiliyê de bû bi David Adamson ê rojnameya Sunday Telegraph a Brîtanî re. Di sala 1963an de, ew endamê şandeya Kurdî bû ji bo serdana Cemal Ebdulnasir (1918-1970) ku Serokê Misirê bû. Û di sala 1964an de, ew bû endamê Mekteba Siyasî ya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) (Kongreya Şeşem) û ji aliyê Serok Mistefa Barzanî ve hat hilbijartin. Paşê di sala 1964an de, ew bû endamê Encûmena Serkirdayetiya Şoreşê li Kurdistana Îraqê. Di heman salê de, ew yekem sekreterê Encûmena Serkirdayetiya Şoreşê li Kurdistana Îraqê bû. Û di sala 1964an de, ew bû endamê Komîsyona Destûrî ya Ofîsa Cîbicîkar (Almaktab Altanfithi). Û di sala 1965an de, ew bû sekreterê Ofîsa Cîbicîkar a Encûmena Serkirdayetiya Şoreşê li Kurdistana Îraqê. Di sala 1965an de, li Bawaxosîn a Derbendîxanê li parêzgeha Silêmaniyê, ew bi xeletî ji aliyê Pêşmergeyekî Partiya Komunîst a Îraqê ve hat birîndarkirin. Wekî din, di nîvê sala 1966an de, hemû pileyên wî ji aliyê komîteya navendî ve jê hatin standin û ji refên Partiya Dêmokrata Kurdistanê hat dûrxistin, û paşeroja wî ya xebata siyasî ji bo kongreya heftem hat hiştin. Paşê di sala 1967an de, ew wekî Serokê Çavdêran li Wezareta Bazirganiyê ya Komara Îraqê hat tayînkirin. Û di sala 1970yî de, wekî pileya (Qa’im Bal’imal), ew vegeriya Balyozxaneya Îraqê li Cakarta ji bo xebatê. Di 1ê Mijdara 1972an de, ew wekî Wazîr-namzed li Balyozxaneya Îraqê li Cakarta hat tayînkirin. Zêdetir, di sala 1972an de, ew wekî Balyozê Îraqê li Parîsê hat tayînkirin, lê tayînkirina wî zû hat betalkirin. Di salên 1975 û 1976an de, hewla kuştina wî ji aliyê ajansa îstîxbarata hikûmeta Îraqê ve hat dayîn, lê ew ji hewla kuştinê rizgar bû. Û di sala 1978an de, ew çû Dewletên Yekbûyî. Di dawiyê de, di sala 1989an de, ew yek ji damezrînerên Rêxistina Mafên Mirovan a Kurdî li Dewletên Yekbûyî bû.

Berhemên wî:

1. Ziman çawa peyda bû? - 1958.

2. Awat - 1958

3. Keçên Mîr - 1960, (werger).

4. Çend Teoriyên Agahdariyê - 1960

5. Kurdistan Times – 1990

Çavkanî:

  1. ئـه‌رشیفی پارتی دیموكراتی كوردستان، فایلی ژماره‌ FB-32، 9 حوزه‌یرانی 2017ز، ل ل 1ـ 4.