Şert û merc û sedem

Piştî serhildana gelên Îranê di sala 1979an de, desthilata şahnişînî li Îranê hilweşiya û Komara Îslamî cihê wê girt, û serkirdatiya Partiya Dêmokrata Kurdistanê karî têkiliyên baş bi desthilatên nû yên Îranê re deyne. Yek ji bûyerên herî trajîk û bibandor ku di destpêka sala 1979an de qewimî, koça dawî ya rêber Mistefa Barzanî di 1ê Adara 1979an de bû, û termê wî di 4ê Adara heman salê de bo bajarokê Şino yê li Rojhilatê Kurdistanê hat vegerandin.

Rewşa guhertinên herêmî bi giştî û koça dawî ya rêber Mistefa Barzanî ku bandor li rêxistinên Partî kiribû, pêwîstî bi lidarxistina kongreyekê ji bo partiyê dît. Di vî warî de, serkirdatiya demkî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê di destpêka Tîrmeha 1979an de civîneke berfireh li gundê Şawana yê bakurê bajarokê Şino yê li Rojhilatê Kurdistanê saz kir. Ji civînê çend biryar derketin, ya herî girîng hilbijartina Mesûd Barzanî wek serokê demkî yê Partiya Dêmokrata Kurdistanê heta lidarxistina Kongreya Nehem û avakirina komîteyeke amadekar ji bo kongreyê bû.

Lidarxistina kongreyê

Piştî pêşniyara wê di civîna Şawana de, komîteya amadekar a kongreyê dest bi amadekariyan kir, ji bilî vê komîteyê, çend komîteyên amadekar ên din ji aliyê şaxan ve hatin avakirin, ku ji endamên wan pêk dihatin. Amadekarî di nav sê mehan de bi dawî bûn, û endam bi rêya hilbijartinan bo kongreyê hatin hilbijartin. Kongreya Nehem a Partiya Dêmokrata Kurdistanê di bin dirûşma (Kurdistan an neman - desthilateke dêmokratîk a hevbendî ya pêşverû li Îraqê û xweseriyeke rastîn ji bo Kurdistanê) di navbera 10 û 14ê Mijdara 1979an de hat lidarxistin. 325 nûner beşdarî kongreyê bûn, kongre di destpêkê de li gundê Derbend hat lidarxistin, piştre bo kampa penaberan a Zêwe ya rojavayê Urmiyê li Rojhilatê Kurdistanê hat veguhastin. Kongreyê karên xwe bi xwendina raporta serok Mesûd Barzanî dest pê kir, li pey wê gotarên Partiya Komunîst a Îraqê û çend partiyên din ên ku beşdarî kongreyê bûbûn hatin pêşkêşkirin.

Di destpêka kongreyê de, hin endamên serkirdatiya demkî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê bi serokatiya Samî Ebdulrehman, piştî ku çend daxwazên wan nehatin cîbicîkirin, vekişiyan. Yek ji daxwazan ew bû ku endamên serkirdatiya demkî neyên xistin dengdanê, û rasterast bibin endamên Komîteya Navendî, lê ev pêşniyara wan ji aliyê kongreyê ve hat redkirin, û ev yek bû sedema veqetîna hin endamên serkirdatiya demkî ji partiyê, yên ku piştre Partiya Gel a Dêmokrata Kurdistanê ava kirin. 

Vekişîna hin endamên serkirdatiya demkî ne bû sedema astengkirina kongreyê, belkû kongregeran karên xwe berdewam kirin. Di dema wê de serok Mesûd Barzanî bi yekdengî wek serokê Partiya Dêmokrata Kurdistanê hat hilbijartin. Piştre endamên kongreyê Komîteya Navendî ya nû ya partiyê hilbijartin ku ji van kesan pêk dihat:

1- Elî Ebdullah

2- Îdrîs Barzanî

3- Nûrî Şawês

4- Fazil Mîranî

5- Felekedîn Kakayî

6- Reşîd Arif

7- Mihemed Mela Qadir

8- Xurşîd Selîm Şîre

9- Dr. Cercîs Hesen

10- Dr. Roz Nûrî Şawês

11- Ebdullah Berwarî

12- Mûlazim Elî

13- Mûlazim Yûnis Rozbeyanî

14- Mûlazim Hecar Sindî

15- Hemîd Berwarî

16- Dr. Mihemed Salih Cuma

17- Azad Berwarî

18- Necmedîn Yûsifî

19- Hoşyar Zêbarî

20- Dr. Mihemed Seîd Doskî

21- Dr. Seîd Barzanî

Endamên hêzî (احتياط) ên Komîteya Navendî:

1- Franso Herîrî

2- Hemîd Efendî

3- Nadir Horamî

4- Azad Qeredaxî

5- Dr. Kemal Kerkukî

Kongreyê desthilat da Komîteya Navendî ku komîteyeke lêkolînê ji bo şopandina giliyan û destnîşankirina sekreterê partiyê û herwiha hilbijartina endamên Ofîsa Siyasî û Komîteya Navendî li şûna kesên ku partî terikandine, ava bike.

 Piştî bidawîbûna kongreyê, yekem civîna asayî ya Komîteya Navendî bi çavdêriya serok Mesûd Barzanî li kampa Zêwe hat lidarxistin ku sê rojan berdewam kir, û di dema wê de Ofîsa Siyasî ya partiyê hat avakirin, ku ji van kesan pêk dihat: Elî Ebdullah - sekreter, Îdrîs Barzanî, Fazil Mîranî, Felekedîn Kakayî, Dr. Mihemed Salih Cuma, serok Ebdullah Berwarî û Nûrî Şawês, endam.

Yek ji biryarên kongreyê derxistina endamên berê yên Komîteya Navendî ji partiyê bû, yên ku partî terikandibûn, ji bilî Salih Yûsifî ku bi razîbûna rêber Mistefa Barzanî vegeriya Îraqê.

Çavkanî

• Mihemed Mela Qadir, Tomara Têkoşînê, dîrokeke kurt a Partî û Barzaniyê Nemir, çapa sêyem, (Hewlêr – Çapxaneya Aras, 2012).

• Dîroka Partiya Dêmokrata Kurdistanê, Kongre û Konferans (Bername û Rêziknameya Navxweyî), Desteya Ensîklopediya Partiya Dêmokrata Kurdistanê, Bergê yekem, (Hewlêr - Çapxaneya Roksana - 2021).

• Selah El-Xerse, Tevgerên Siyasî li Kurdistanê Îraqê, xwendinek di dosyeyên tevger û partiyên kurdî li Îraqê 1946-2001, (Beyrût – Çapxaneya El-Belax – 2001). 

• Hebîb Mihemed Kerîm, Dîroka Partiya Dêmokrata Kurdistanê - Îraq (di qonaxên sereke de) 1946 - 1993, (Duhok - Çapxaneya Xebat - 1998).  

• Muhsin Dizeyî, Qonaxên jiyana min, beşa sêyem û dawî (Hewlêr – Çapxaneya Mukriyanî - 2015).

• Rojnameya Keyhan, hejmar 10751, Tehran, 16 Tîrmeh 1358 H.Ş - 7 Tîrmeh 1979.

• Rojnameya Bamdad, hejmar 53, Tehran, 17 Tîrmeh 1358 H.Ş - 8 Tîrmeh 1979.

• Raporta siyasî, leşkerî û rêxistinî ya serokê Partiya Dêmokrata Kurdistanê hevsenger Mesûd Barzanî bo Kongreya Nehem a partiya me, Partiya Dêmokrata Kurdistanê ya ku di (4-11 Mijdara 1979an) de hat lidarxistin.

• Endamên Komîteya Navendî û Ofîsa Siyasî di Kongreya Nehem 1979, Rojnameya Xebat, zimanê fermî yê Partiya Dêmokrata Kurdistanê, hejmar 794, Hewlêr, Duşem, 12 Tebax 1996.